“yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli

DOCX 19 sahifa 509,7 KB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 509,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

mavzu: “yashil iqtisodiyot”ni baholash amaliyoti va indikatorlari reja: 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. jahon banki yondashuvi 2. “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi: umumiy va farqli jihatlar 3. unep va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishni baholash 4. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish jarayonini baholashning ihtt yondashuvi 5. gggi va dual citizen xalqaro agentliklarining reyting usuli 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. jahon banki yondashuvi “yashil iqtisodiyot” konsepsiyasini amaliyotga tadbiq etish o‘z navbatida samarali qarorlar qabul qilish va zarur chora-tadbirlarni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi, “yashil iqtisodiyot”ni baholashning ishonchli ko‘rsatkichlar tizimini ishlab chiqishni taqozo etadi. xalqaro amaliyotda “yashil iqtisodiyot”ni baholash tizimini shakllantirishga oid turlicha yondashuvlar mavjud. ulardan biri iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik komponentlar qiymatini kompleks, ya’ni pulda baholashdir. misol uchun, jismoniy, tabiiy va inson kapitalining yig‘indisi sifatida baholanadigan milliy boylik hajmi shu tariqa hisoblanadi. jahon banki mutaxassislarining hisob-kitoblariga ko‘ra, 1995-2014 yillarda jahon milliy boyligining hajmi deyarli ikki martaga ortgani holda uning tarkibida tabiiy kapital bor-yo‘g‘i 9,0%ni …

2 / 19

igan hududlar 14,5 2,0 107,4 2,0 haydaladigan yerlar 25,9 4,0 39,9 3,0 energiya resurslari (qazib chiqariladigan yoqilg‘i) 11,1 2,0 39,1 3,0 metallar va qazilma boyliklar 1,0 <1 10,1 1,0 inson kapitali 475,6 69 736,8 64 sof xorijiy aktivlar -2,9 <1 -4,6 <1 jami milliy boylik 689,9 100,0 1 143,3 100,0 jahon banki ma’lumotlari tahlili barqaror rivojlanish maqsadlari ustun darajada yuqori daromadli mamlakatlarda amalga oshayotganligini ko‘rsatmoqda. jumladan, 2014 yilda ihht a’zosi bo‘lmagan yuqori daromadli mamlakatlar milliy boyligining 70%ini inson kapitali tashkil etgani holda ihtt a’zosi hisoblanmagan yuqori daromadli mamlakatlarda inson kapitalining ulushi 42%ga teng. ushbu holat oxirgi guruh mamlakatlarda iqtisodiy rivojlanish ustun darajada tabiiy resurslar hisobiga ta’minlanayotganligidan dalolat beradi (2-jadval). 2-jadval jahon milliy boyligining tarkibida mamlakatlar guruhlarining hissasi, foiz hisobida[footnoteref:2] [2: lange, glenn-marie, quentin wodon, and kevin carey, eds. 2018. the changing wealth of nations 2018: building a sustainable future. washington, dc: world bank. doi:10.1596/978-1-4648-1046-6. r.8] kapital turlari quyi daromadli mamlakatlar …

3 / 19

iiy kapitalni yo‘qotish darajasi iqtisodiy o‘sish darajasi bilan deyarli bir xil. ushbu holat afrikada tabiiy resurslardan intensiv foydlanilayotganligi va tabiiy resurslar inson kapitalining jamg‘arilishiga yo‘naltirilmayotganligini anglatadi[footnoteref:3]. [3: o‘sha manba.] jahon banki tomonidan qo‘llaniladigan “yashil iqtisodiyot” ko‘rsatkichlari barqaror iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlari tasnifiga kirib, inklyuziv yashil o‘sish ko‘rsatkichlaridan iborat. jahon banki instituti ilmiy izlanishlariga ko‘ra barqaror iqtisodiy o‘sishning inkyuzivligini ta’minlovchi yo‘nalish bu “yashil o‘sish”dir[footnoteref:4]. shu bois jahon banki tomonidan qo‘llanilayotgan “yashil iqtisodiyot” ko‘rsatkichlari “yashil o‘sishning” quyidagi yo‘nalishlari bo‘yicha guruhlanadi: atrof-muhit, iqtisodiy va ijtimoiy. ular jamiyat, iqtisodiyot va atrof-muhit uchun natijaviy samaradorlikni ifodalash uchun xizmat qiladi (3-jadval). [4: http://siteresources.worldbank.org/extsdnet/resources/inclusive_green_growth_may_2012.pdf] 3-jadval jahon bankining “yashil o‘sish”dagi samaradorlik ko‘rsatkichlari[footnoteref:5] [5: http://siteresources.worldbank.org/extsdnet/resources/inclusive_green_growth_may_2012.pdf ] vosita ko‘rsatkich atrof- muhit atrof-muhit holatini yaxshilash - co2 emissiyasini kamaytirish; - rivojlanishdan himoyalangan tabiiy joylar; - havo va suv resurslari sifati iqtisodiyot ishlab chiqarish omillarining ortishi (fizik, inson va tabiat kapitalining) marjinal mahsulot - ishlab chiqarish omilining bir birlikka ortishi natijasida ishlab chiqarish …

4 / 19

n ko‘rilgan zararlar (pul birligida); - ofatlardan zarar ko‘rgan insonlar (kishi); - narx beqarorligidan zarar ko‘rganlar (kishi) yaratilgan ish o‘rinlari va kambag‘allikni kamaytirish - yaratilgan ish o‘rinlari va ularning kambag‘allik darajasiga ta’siri; - ish bilan bandlik va resurslar bilan ta’minlanganlik darajasiga bog‘liqlik ko‘rsatkichlar jahon banki tomonidan ishlab chiqilgan ko‘rsatkichlar “yashil o‘sish” natijasida erishish mumkin bo‘lgan potensial iqtisodiy va ijtimoiy samaradorlikni baholashga xizmat qiladi[footnoteref:6]. jahon bankining boylik buxgalteriyasi va ekotizim xizmatlari auditi (wealth accounting and valuation of ecosystem services - waves[footnoteref:7] bmtning statistik komissiyasining ekologik va iqtisodiy hisoblar tizimini (system of environmental and economic accounting - seea[footnoteref:8]) joriy qilishda texnik ko‘mak berib kelmoqda. [6: https://data.worldbank.org/indicator] [7: https://www.wavespartnership.org] [8: un statistical commission 2012 ] 2. “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi: umumiy va farqli jihatlar barqaror rivojlanishga erishishda inson farovonligini oshirish, resurslardan oqilona foydalanish va atrmof-muhitga yetkazilayotgan zararni minimallashtirish maqsadi xalqaro tashkilotlar tomonidan “yashil iqtisodiyot”ni baholashdagi umumiy jihat hisoblanadi. xalqaro tashkilotlar tomonidan …

5 / 19

a bo‘lib, iqtisodiy o‘sish bilan bir vaqtda yuz beradigan zararlarni (implicit cost) ham hisobga oladi. jumladan, iqtisodiy o‘sish natijasida tabiatga keltiriladigan zararlar va milliy boylikning kamayishi shular jumlasiga kiradi[footnoteref:10]. [10: inclusive green growth the pathway to sustainable development/ the world bank] iqtisodiy o‘sishning “yashil modeli” agar mukammal ishlab chiqilib, samarali amalga oshirilsa resurslar sarfi jihatdan barqaror ishlab chiqarish, iste’mol tanloviga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va quyidagi natijalarga erishish imkonini beradi: iqtisodiy sohada: · yalpi ichki mahsulot hajmining ortishi va uning aholi o‘rtasida nisbatan teng taqsimlanishi; · ekotizim xizmatlarini ko‘rsatish hajmining oshishi yoki ularning kamayishining oldini olish; · iqtisodiyotning diversifikatsiyalashuvi, ya’ni iqtisodiy risklarni boshqarishning takomillashuvi; · yashil texnologiyalar, innovatsiyalarni yaratish va ulardan foydalanish, ya’ni bozorga bo‘lgan ishonchning ortishi. ekologik sohada: · tabiiy resurslardan foydalanishda unumdorlik va samaradorlikning ortishi; · ekologik chegaralar doirasida foydalaniladigan tabiiy kapital; · tiklanmaydigan kapitaldan foydalanib boshqa shakldagi kapital (ishlab chiqarish va inson kapitali) hajmining oshishi; · atrof-muhitga salbiy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"“yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli" haqida

mavzu: “yashil iqtisodiyot”ni baholash amaliyoti va indikatorlari reja: 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. jahon banki yondashuvi 2. “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi: umumiy va farqli jihatlar 3. unep va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishni baholash 4. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish jarayonini baholashning ihtt yondashuvi 5. gggi va dual citizen xalqaro agentliklarining reyting usuli 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. jahon banki yondashuvi “yashil iqtisodiyot” konsepsiyasini amaliyotga tadbiq etish o‘z navbatida samarali qarorlar qabul qilish va zarur chora-tadbirlarni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi, “yashil iqtisodiyot”ni baholashning ishonchli ko‘rsatkichlar tizimini ishlab chiqishni taqozo etadi. xalqaro amaliyotda “...

Bu fayl DOCX formatida 19 sahifadan iborat (509,7 KB). "“yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: “yashil iqtisodiyot”ni baholash… DOCX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram