yashil energetika

DOCX 20 pages 176.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.7 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omili sifatida reja: 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 1. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 1. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning xorij tajribasi 5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora-tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, energiya resurslarining kamayishi va qimmatlashishi, importga bog‘liqligining kuchayishi, atrof-muhitning ifloslanishi energiya tejamkorligiga erishish, an’anaviy energiya resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish bilan bir qatorda tiklanadigan energiya manbalarini o‘zlashtirish muammolarini hal etish zaruratini keltirib chiqardi. 1-jadval 2012-2040 yillarda dunyo energiya iste’molining o‘zgarishi, 1015 btu[footnoteref:1] [1: international energy outlook 2016. with projections to 2040. u.s. energy information administration office of energy analysis u.s. department of energy washington, dc 20585. may 2016. –p. 7-8.] hududlar …

2 / 20

10-8 t.n.e. 2012 yil amaldagi, 2020-2040 yillar uchun prognoz ko‘rsatkichlar. barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash va iqtisodiyotning rivojlanish darajasi ko‘p jihatdan energiya resurslari zahiralariga bog‘liq. dunyoda aniqlangan tabiiy energiya manbalari zaxiralari energiya iste’molining hozirgi darajasi saqlanib qolsagina, keyingi 54 yil davomida energiyaga bo‘lgan ehtiyojni qondirish imkonini beradi[footnoteref:2]. iqtisodiy rivojlanish esa energiyaga bo‘lgan ehtiyojning ortishi va energiya tanqisligi muammosi xavfini yanada kuchaytiradi. aqsh energiya departamenti mutaxassislari hisob-kitoblariga ko‘ra, dunyo energiya iste’moli 2012 yilda 13,8 mlrd. t.n.e. ga teng bo‘lgan va ushbu ko‘rsatkich 2040 yilga qadar yiliga o‘rtacha 1,4%ga o‘sib, 20,5 mlrd. t.n.e. ga tenglashadi (1-jadval). [2: bp statistical review of world energy june 2017.] ekologlarning ta’kidlashicha, qazilma yoqilg‘i boyliklarining yarmi iqlim o‘zgarib ketishining oldini olish maqsadida qidirib topilmasligi zarur. jahon xom-ashyo bozorida resurslar narxining keskin tushib ketishi natijasida ro‘y bergan yirik sikl 2015 yilda o‘z nihoyasiga yetganligiga qaramasdan energiya tejaydigan texnologiyalar taraqqiyoti jadal sur’atlarda davom etmoqda. ushbu holat dunyo mamlakatlarining “yashil iqtisodiyot”ni …

3 / 20

adi. 2030 yilga qadar jahonda elektrenergiya ishlab chiqarishning 36%i shamol va quyosh elektr stansiyalari yordamida amalga oshiriladi. “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirishga qaratilgan dasturlar samarasi tufayli jahon iqtisodiyotining energiya sig‘imkorligi 2050 yilga qadar 50%ga qisqarishi, yaqin 20 yilda tabiiy resurslarni iste’mol qilish hajmining kamayishi hisobiga 0,9-1,6 trln. dollar mablag‘ tejalishi mumkin[footnoteref:3]. [3: mckinsey global institute. beyond the supercycle: how technology is reshaping resources. february 2017. 19-34.] dunyo energiya iste’molining ortib borishi, insoniyatning tabiatga salbiy ta’siri natijasida vujudga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashuvi jahon energetika balansida tiklanadigan energiya manbalari ulushining jadal sur’atlarda oshishini ta’minlaydi. jahonda tiklanadigan energiya manbalariga ko‘proq e’tibor qaratishga quyidagi omillar ta’sir ko‘rsatadi: · tiklanadigan energiya manbalarini o‘zlashtirishda ilg‘or texnologiyalarni qo‘llash hisobiga narx raqobatining o‘sishi; · ushbu sohaning rivojlanishi uchun ijobiy ta’sir etuvchi siyosiy tashabbuslarning ommalashuvi; · sohani moliyalashtirish uchun qulay investitsiya muhitining yaratilishi; energetik va ekologik muammolarni hal qilish masalasi; · rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotida energiyaga bo‘lgan talabning ortib borishi; · barchaga …

4 / 20

ini oshirish; · sanoatda energiya sig‘imkorligini pasaytirish evaziga sohaning raqobatbardoshlik darajasini kuchaytirish; · sanoatda issiqxona gazlarini atmosferaga chiqarish hajmini qisqartirish hisobiga iqlim o‘zgarishlariga salbiy ta’sirni kamaytirish va muqobil energiya manbalaridan foydalanishni rag‘batlantirish; · korxonalarning qishloq joylarda muqobil energiya manbalaridan foydalanish hisobiga uzoq muddatli faoliyat ko‘rstishini ta’minlash va samaradorligini oshirish. 2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari iqtisodiy adabiyotda tiklanadigan energiya deyilganda tabiiy manbalar (quyosh, shamol, suv, suv to‘lqini, biomassa, geotermal, suv satxining ko‘tarilishi va tushishi) hisobidan olinadigan energiya tushuniladi. aksariyat adabiyotlarda tiklanadigan energiya tushunchasi o‘rniga muqobil energiya tushunchasi qo‘llaniladi. an’anaviy tarzda qazib chiqariladigan yoqilg‘ini qayta ishlash hisobiga olinadigan energiyaga muqobil ravishda tiklanadigan manbalar hisobidan olinadigan energiya esa “muqobil energiya” deyiladi. tiklanadigan energetika “yashil energetika” hisoblanib, energetikaning ushbu turi an’anaviy energetikaga nisbatan tabiatga juda kam zarar yetkazadi. “yashil energetika” – qazilma yoqilg‘i sarfisiz, atmosferaga issiqxona gazlarini chiqarmaydigan va atrof-muhit ekologiyasiga ziyon yetkazmagan holda energiya ta’minotini amalga oshirilishini ko‘zda tutadigan …

5 / 20

r ostidagi issiq suvlar yoki oqimlar hisobidan issiqlik va energiya ishlab chiqaradigan geotermal manbalar; · daryolarga o‘rnatilgan kichik gidroturbinalar; · dengiz to‘lqini, suvning ko‘tarilish yoki pasayishidan foydalanib ishlaydigan texnologiyalar. ushbu texnologiyalar elektrenergiyani qazib chiqariladigan tabiiy resurslardan foydalanmasdan va atmosferaga chiqarilayotgan so2 miqdorini qisqartirish imkonini beradi. yirik gidroelektrostansiyalar ham shu kabi imkoniyatlarga ega bo‘lsa-da, ularning faoliyati suv, yer va daryo ekotizimiga salbiy ta’sir qiladi. shu sababli yirik gidroelektrostansiyalar tomonidan ishlab chiqariladigan elektrenergiya ekologik toza hisoblanmaydi. turli xalqaro va nodavlat tashkilotlar tomonidan tayyorlangan hisobotlarda tiklanadigan energiya to‘g‘risidagi ma’lumotlar bir-biridan keskin farq qilishi mumkin. ushbu holtni amaldagi hisobotlarni tayyorlashda qo‘llaniladigan hisob-kitob uslubiyoti bilan bog‘liq farqlar orqali izohlash mumkin. jumladan, bp[footnoteref:5] hisobotlarida faqat elektrenergiya ishlab chiqarishda foydalanilgan tiklanadigan energiya iste’moli to‘g‘risida ma’lumotlar beradi. ren21[footnoteref:6] hisobotlarida esa pirovard energiya iste’molining tarkibi qazilma yoqilg‘i, atom energiyasi, an’anaviy biomassa va zamonaviy tiklanadigan energiyaga bo‘linadi. zamonaviy tiklanadigan energiya turlariga shamol, quyosh, biomassa, geotermal, okean energiyasi yordamida ishlab chiqarilayotgan …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yashil energetika"

mavzu: “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omili sifatida reja: 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 1. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 1. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning xorij tajribasi 5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora-tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, energiya re...

This file contains 20 pages in DOCX format (176.7 KB). To download "yashil energetika", click the Telegram button on the left.

Tags: yashil energetika DOCX 20 pages Free download Telegram