"yashil energetika"

DOCX 27 pages 362.5 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 362.5 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

v bob. “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omil sifatida reja: 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 3. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 4. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning xorij tajribasi 5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 0. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora-tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, energiya resurslarining kamayishi va qimmatlashishi, importga bog‘liqligining kuchayishi, atrof-muhitning ifloslanishi energiya tejamkorligiga erishish, an’anaviy energiya resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish bilan bir qatorda tiklanadigan energiya manbalarini o‘zlashtirish muammolarini hal etish zaruratini keltirib chiqardi. 5.1.1-jadval 2012-2040 yillarda dunyo energiya iste’molining o‘zgarishi, btu[footnoteref:1] [1: international energy outlook 2016. with projections to 2040. u.s. energy information administration office of energy analysis u.s. department of energy washington, dc 20585. may 2016. –p. 7-8. ] …

2 / 27

-8 t.n.e. 2012 yil amaldagi, 2020-2040 yillar uchun prognoz ko‘rsatkichlar. barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash va iqtisodiyotning rivojlanish darajasi ko‘p jihatdan energiya resurslari zahiralariga bog‘liq. dunyoda aniqlangan tabiiy energiya manbalari zaxiralari energiya iste’molining hozirgi darajasi saqlanib qolsagina, keyingi 54 yil davomida energiyaga bo‘lgan ehtiyojni qondirish imkonini beradi[footnoteref:2]. iqtisodiy rivojlanish esa energiyaga bo‘lgan ehtiyojning ortishi va energiya tanqisligi muammosi xavfini yanada kuchaytiradi. aqsh energiya departamenti mutaxassislari hisob-kitoblariga ko‘ra, dunyo energiya iste’moli 2012 yilda 13,8 mlrd. t.n.e. ga teng bo‘lgan va ushbu ko‘rsatkich 2040 yilga qadar yiliga o‘rtacha 1,4%ga o‘sib, 20,5 mlrd. t.n.e. ga tenglashadi (5.1.1-javdal). [2: bp statistical review of world energy june 2017.] ekologlarning ta’kidlashicha, qazilma yoqilg‘i boyliklarining yarmi iqlim o‘zgarib ketishining oldini olish maqsadida qidirib topilmasligi zarur. jahon xom-ashyo bozorida resurslar narxining keskin tushib ketishi natijasida ro‘y bergan yirik sikl 2015 yilda o‘z nihoyasiga etganligiga qaramasdan energiya tejaydigan texnologiyalar taraqqiyoti jadal sur’atlarda davom etmoqda. ushbu holat dunyo mamlakatlarining “yashil iqtisodiyot”ni …

3 / 27

mal energiya, shamol va quyosh energiyalari. 5.1.1-rasm. jahonda energiya manbalariga bo‘lgan talabning o‘zgarish istiqbollari, mln. terajoul[footnoteref:3] [3: mckinsey global institute. beyond the supercycle: how technology is reshaping resources. february 2017 ma’lumotlari asosida tuzilgan.] a) mo‘‘tadil ssenariy b) jadal ssenariy energiyadan samarali foydalanish hisobiga jahon iqtisodiyoti miqyosida 100 mln. terajoulga teng energiya yoki 0,2-1,2 trln. dollar tejalishi mumkin. xix asrdan boshlab energiya ishlab chiqarishning etakchi manbai hisoblangan qazib chiqariladigan yoqilg‘i-energetika manbalari tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish hisobiga o‘zgarib boradi. 2030 yilga qadar jahonda elektrenergiya ishlab chiqarishning 36%i shamol va quyosh elektr stansiyalari yordamida amalga oshiriladi. “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirishga qaratilgan dasturlar samarasi tufayli jahon iqtisodiyotining energiya sig‘imkorligi 2050 yilga qadar 50%ga qisqarishi, yaqin 20 yilda tabiiy resurslarni iste’mol qilish hajmining kamayishi hisobiga 0,9-1,6 trln. dollar mablag‘ tejalishi mumkin[footnoteref:4]. [4: mckinsey global institute. beyond the supercycle: how technology is reshaping resources. february 2017. 19-34.] dunyo energiya iste’molining ortib borishi, insoniyatning tabiatga salbiy ta’siri natijasida …

4 / 27

bo‘lgan talabning ortib borishi; · barchaga energiyadan foydalanish imkoniyatini yaratish va energetik etishmovchilikdan qutilish. shuningdek, bmt sanoatni rivojlantirish tashkiloti (unido) tomonidan ishlab chiqilgan energiya strategiyasi “yashil energetika”ni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlaydi. ushbu strategiyani amalga oshirishda quyidagi ustuvor vazifalar muhim ahamiyat kasb etadi[footnoteref:5]: [5: unido and renewable energy. greening the industrial agenda. united nations industrial development organization. vienna, 2009. p. 4.] · aholining kam daromadli qatlamini tiklanadigan energiya manbalariga asoslangan zamonaviy energiya xizmatlari bilan ta’minlash darajasini oshirish; · sanoatda energiya sig‘imkorligini pasaytirish evaziga sohaning raqobatbardoshlik darajasini kuchaytirish; · sanoatda issiqxona gazlarini atmosferaga chiqarish hajmini qisqartirish hisobiga iqlim o‘zgarishlariga salbiy ta’sirni kamaytirish va muqobil energiya manbalaridan foydalanishni rag‘batlantirish; · korxonalarning qishloq joylarda muqobil energiya manbalaridan foydalanish hisobiga uzoq muddatli faoliyat ko‘rstishini ta’minlash va samaradorligini oshirish. 0. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari iqtisodiy adabiyotda tiklanadigan energiya deyilganda tabiiy manabalar (quyosh, shamol, suv, suv to‘lqini, biomassa, geotermal, suv satxining ko‘tarilishi va tushishi) hisobidan …

5 / 27

n va atrof-muhit ekologiyasiga ziyon etkazmagan holda energiya ta’minotini amalga oshirilishini ko‘zda tutadigan konsepsiyadir. bunda iste’mol talabini imkon qadar tiklanadigan energiya manbalari evaziga qondirilishi maqsad qilingan. energetikaning ushbu turi “musaffo energiya” ham deyiladi. “yashil energetika” atamasi quyidagi texnologiyalarga nisbatan qo‘llaniladi: · er va dengizga o‘rnatilgan shamol generatorlari; · turli quyosh elektrenergetikasi texnologiyalari — binolar va uylarning tomiga o‘rnatilgan quyosh panellaridan tortib quvvati 50 mvt gacha bo‘lgan quyosh elektrostansiyalari; · o‘simlik moyi yoki o‘tinlarni yoqish hisobidan ishlaydigan generatorlar; · er ostidagi issiq suvlar yoki oqimlar hisobidan issiqlik va energiya ishlab chiqaradigan geotermal manbalar; · daryolarga o‘rnatilgan kichik gidroturbinalar; · dengiz to‘lqini, suvning ko‘tarilish yoki pasayishidan foydalanib ishlaydigan texnologiyalar. ushbu texnologiyalar elektrenergiyani qazib chiqariladigan tabiiy resurslardan foydalanmasdan va atmosferaga chiqarilayotgan so2 miqdorini qisqartirish imkonini beradi. yirik gidroelektrostansiyalar ham shu kabi imkoniyatlarga ega bo‘lsa-da, ularning faoliyati suv, er va daryo ekotizimiga salbiy ta’sir qiladi. shu sababli yirik gidroelektrostansiyalar tomonidan ishlab chiqariladigan elektrenergiya ekologik …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""yashil energetika""

v bob. “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omil sifatida reja: 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 3. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 4. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning xorij tajribasi 5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 0. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora-tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, energiya res...

This file contains 27 pages in DOCX format (362.5 KB). To download ""yashil energetika"", click the Telegram button on the left.

Tags: "yashil energetika" DOCX 27 pages Free download Telegram