“yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari

DOCX 18 pages 146.3 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 146.3 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu: “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari reja: 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish zaruriyati 0. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish tamoyillari 0. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish siyosatining dastaklari 0. “yashil iqtisodiyot”ning axborot resurslari va “yashil iqtisodiyot” uchun inson kapitalini rivojlantirish 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish zaruriyati xx asrda dunyoning tashqi qiyofasi sezilarli darajada o‘zgarib ketdi. 1900 yilda dunyo aholisi 1,6 mlrd. kishini tashkil etgan bo‘lsa, 2000 yilda ushbu ko‘rsatkich 6 mlrd. kishidan oshdi, 2017 yilga kelib esa yer yuzidagi aholi soni 7,6 mlrd. kishini tashkil etmoqda. aholining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi jahon bo‘yicha deyarli ikki marta oshib, kambag‘allik darajasi 3 martadan ko‘proqqa kamaydi. fan-texnika borasida erishilayotgan yutuqlar ta’sirida iqtisodiy rivojlanish va aholi turmush darajasining keskin o‘sishi dunyo aholisi sonining jadal sur’atlarda ortishiga sabab bo‘ldi. fan- texnika yutuqlari dunyo aholisi sonining o‘sish sur’atlariga nisbatan yuqori iqtisodiy rivojlanish sur’atlarini ta’minlab berdi. jumladan, xx asr davomida dunyo aholisi 3,6 martaga o‘sgani …

2 / 18

asida yuz berayotgan bunday iqlim o‘zgarishlari o‘rta muddatli istiqbolda jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. bmt taraqqiyot dasturi (undp) bo‘yicha agentlik fikriga ko‘ra, rivojlanish va ehtiyojlarni qondirish uchun sezilarli miqdordagi uglevodordlarni talab etuvchi jahon iqtisodiyoti va ijtimoiy sohaning joriy holati o‘zgartirilmasa 2050 yilda 2030 yilga nisbatan insoniyat 5 mln. kishini yo‘qotishi mumkin[footnoteref:3]. iqlim va global tabiiy tizimning o‘zgarishi inson hayotining barcha jihatlariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi va mamlakatlar aholisi turmush darajasini yomonlashtiradi. [3: unep. (2015), publication unep. united nations environment program. http://www.unep.org/climatechange/] jahon yalpi iste’molining o‘sishi cheklangan resurslardan foydalanish muammosini keltirib chiqaradi. resurslarning cheklanganligi, yer kurrasi va okeanda qancha miqdorda mavjudligi ularga xos xususiyat hisoblanadi. nazariy jihatdan mineral resurslar uzoq muddatli davrda intensiv ishlatish oqibatida tugashi mumkin. yer kurrasidagi mavjud aksariyat resurslarning umumiy hajmi iste’mol qilinayotganidan minglab, millionlab marta ko‘pdir. misol uchun 1990 yilda sanoat zaxiralarining o‘rtacha yillik iste’molga nisbati temir rudasi bo‘ycha 250 yilni, nikel bo‘yicha – 76, alyuminiy bo‘yicha – …

3 / 18

y. 2019 y. aniqlangan zaxiralar neft, mlrd. barrel 1531.8 1733.9 tabiiy gaz, trln. kub. metr 170,5 198,8 ko‘mir, mln. tonna 928238 1069636 qazib chiqarish neft, bir kunda ming barrel 81578 95192 tabiiy gaz, mln. kub. metr 2934,9 3989,3 ko‘mir, mln. tonna 142,89 167,58 iste’mol neft, bir kunda ming barrel 84083 98272 tabiiy gaz, mln. kub. metr 2941,1 3929,2 ko‘mir, neft ekvivalentida mln. tonna 144,53 157,86 tabiiy resurslardan oqilona va barqaror foydalanilmaslik natijasida kelib chiquvchi salbiy oqibatlarni bartaraf etish maqsadida rivojlanayotgan mintaqalar mamlakatlari o‘z ekologik tizimini, biologik xilma-xilligini va iqlimini yaxshilash uchun har yili 70-100 mlrd. aqsh dollaridan kam bo‘lmagan miqdorda investitsiya kiritishlari zarur. shu bilan birgalikda rivojlanayotgan mintaqalarning investitsion salohiyati ancha past ekanligini e’tiborga olish zarur. jalb qilinayotgan xorijiy investitsiyalar ushbu mintaqalar uchun strategik muhim bo‘lgan (yer osti boyliklarini ishlab chiqarish va qayta ishlash) sohalarga yo‘naltirilmoqda. tadqiqotlar ko‘rsatishicha, ayrim rivojlanayotgan mamlakatlarning milliy qonunchiligi xo‘jalik subyektlarining ekologik yoki ijtimoiy javobgarligini ta’minlamaydi. …

4 / 18

luvchi yalpi ichki mahsulot ulushining 3,7%ga qisqarishiga olib kelgani holda resurslardan samarali foydalanish amaliyotini joriy etish ushbu yo‘qotishni qoplab ketishi mumkin. mavjud vaziyatda iqtisodiyot va ijtimoiy sohani tiklanadigan energiya resurslaridan foydalanishga o‘tkazishning eng optimal yechimi, deb hisoblash mumkin. dunyoning deyarli barcha mintaqalarida qayta tiklanuvchi energetika (quyosh, shamol, gidroenargetika va bioenergetika) sektoridan foydalanish bilan bog‘liq sezilarli salohiyat mavjud. jumladan, xalqaro tiklanadigan energiya agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, kanada va aqsh tiklanadigan energiya resurslaridan mos ravishda 96 636 va 214 766 mvt energiya ishlab chiqaruvchi quvvatlarni yaratdi. rossiya o‘zining sezilarli darajadagi salohiyati va xilma-xil iqlimi bilan tiklanadigan energiya resurslaridan yiliga 51 747 mvt energiya ishlab chiqarish quvvatlarini yarata oldi. braziliya va xitoy qayta tiklanuvchi energiya resurslaridan mos ravishda yiliga 122 951 va 545 206 mvt energiya ishlab chiqaruvchi quvvatlarni ishga tushirdi. bu borada afrika mutlaqo autsayder hisoblanadi. jumladan, butun afrika mintaqasi tiklanadigan energiya resurslaridan 38 192 mvt energiya ishlab chiqarish quvvatlariga ega[footnoteref:5]. [5: irena …

5 / 18

va xavfsizlikni ta’minlash. iqtisodiy o‘sish mamlakat barqaror rivojlanishining muhim jihati xisoblansa-da, bunda atrof muhit muvozanatining ta’minlanishi, ekologik muammolar keltirib chiqaruvchi omillarning bartaraf qilinishi, aholi daromadlari darajasidagi tengsizlik, tinchlik kabi ko‘plab omillar inobatga olinadi. [6: un. report for the un secretary-general “an action agenda for sustainable development”. 2014. -p. 1-2. ] unep va iqlim o‘zgarishlari buyicha hukumatlararo komissiyasi tomonidan 2012 yilda chop etilgan “tiklanadigan energiya manbalari va iqlim o‘zgarishlari oqibatlarini yumshatish” (“renewable energy sources and climate change mitigation”)[footnoteref:7] maxsus hisobotida esa tiklanadigan energiya manbalari energiyaning boshqa turlariga nisbatan atrof-muhitga kamroq salbiy ta’sir ko‘rsatishi, iqlim o‘zgarishlari oqibatlarini yumshatishning yuqori salohiyatiga ega ekanligi ta’kidlangan. [7: united nations environment programme and intergovernmental panel on climate change. special report on renewable energy sources and climate change mitigation. - p. 7.] resurslardan oqilona foydalanish orqali iqtisodiy o‘sishni ta’minlashning jahon tajribasi ko‘rsatishicha, ushbu jarayon uzoq muddatli davr, katta miqdorda investitsiyalarni talab etishi, ustuvor e’tibor tiklanadigan energiya manbalaridan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "“yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari"

mavzu: “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari reja: 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish zaruriyati 0. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish tamoyillari 0. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish siyosatining dastaklari 0. “yashil iqtisodiyot”ning axborot resurslari va “yashil iqtisodiyot” uchun inson kapitalini rivojlantirish 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish zaruriyati xx asrda dunyoning tashqi qiyofasi sezilarli darajada o‘zgarib ketdi. 1900 yilda dunyo aholisi 1,6 mlrd. kishini tashkil etgan bo‘lsa, 2000 yilda ushbu ko‘rsatkich 6 mlrd. kishidan oshdi, 2017 yilga kelib esa yer yuzidagi aholi soni 7,6 mlrd. kishini tashkil etmoqda. aholining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi jahon bo‘yicha deyarli ikki marta osh...

This file contains 18 pages in DOCX format (146.3 KB). To download "“yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari", click the Telegram button on the left.

Tags: “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishni… DOCX 18 pages Free download Telegram