bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari

DOC 21 pages 211.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 211.5 KB

File type DOC

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

2.2–mavzu. iqtisodiy islohotlar, xususiy mulkchilikning shakllanishi. o‘zbekistonda bozor munosabatlarining rivojlanishi. reja: 1. bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari. o‘zbekistonning o‘ziga xos ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish yo‘lini tanlashi. 2. bozor iqtisodiyotiga o‘tilishi, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlantirilishi, mamlakatimizdagi iqtisodiy o‘sish. 3. o‘zbekiston iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligining o‘rni. agrar islohotlar. 4. o‘zbekiston xalq xo‘jaligining yangi istiqbollari darsning o‘quv maqsadi: talabalarga bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari haqida ma’lumot berish, o‘zbekistonda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlantirilishi, iqtisodiy o‘sish, mamlakat hayotida qishloq xo‘jaligining o‘rni hamda agrar islohotlar to‘g‘risida atroflicha tushuntirish berish. tayanch iboralar: ma’muriy-boshqaruv tizimi, “o‘zbek modeli”, rekonstruksiya va modernizatsiya, bozor iqtisodiyoti, “o‘zbekiston - bozor munosabatlariga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li” nomli asar, ko‘p ukladli iqtisodiyot, xususiy mulkchilik, agrar islohotlar. 1. bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari. o‘zbekistonning o‘ziga xos ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish yo‘lini tanlashi. butun dunyodagi rivojlangan davlatlar iqtisodining asosini bozor iqtisodiyoti tashkil etadi. bozor iqtisodiyoti tovar-pul munosabatlariga asoslangan va ularga xos iqtisodiy qonunlar asosida ishlaydigan iqtisoddir. bozor iqtisodiyoti …

2 / 21

ishlab chiqaruvchilar iqtisodiy erkin bo‘ladilar; –kishilar mulk egasi bo‘ladi, o‘zi ishlab chiqargan mahsulot egasi bo‘lib, uni o‘zi xohlaganicha sotishi va sotmay turishi mumkin; –tovar oldi-sotdisi sotuvchi bilan xaridorning erkin va ixtiyoriy munosabatiga asoslanadi; –tovar ishlab chiqaruvchilar bozorda erkin raqobatda bo‘ladilar; –bozorda ishlab chiqaruvchi emas, iste’molchi o‘z shartini qo‘yadi, chunki pul uning qo‘lida bo‘ladi; –bozorda nimaga talab oshsa, shu narsani ishlab chiqarish foydali bo‘ladi; –jamiyat a’zolari o‘z daromadiga ko‘ra tabaqalanadi. jahon tarixi tajribasi guvohlik beradiki, insoniyat birdaniga tartibga solinuvchi bozor iqtisodiyotini yaratolmagan, necha ming yillar davomida stixiyali bozor iqtisodiyoti sharoitida yashab, vaqt-vaqti bilan iqtisodiy larzalarni, chuqur iqtisodiy inqirozlarni boshidan kechirgan. xx asrda jahon sivilizatsiyasi insoniyat manfaatlari yo‘lida yanada jadal taraqqiy etdi. bu jarayon iqtisodiy tafakkurga ijobiy ta’sir etib, tartibga solinuvchi bozor iqtisodiyoti g‘oyasini keltirib chiqardi. unga amal qilgan davlatlarda iqtisodiyot jadal o‘sa boshladi, aholi turmushi, farovonligi yaxshilanib bordi. shu tariqa dunyoda tartibga solinadigan bozor munosabatlari iqtisodiyotning yetakchi shakliga aylanib bordi. sobiq …

3 / 21

larida o‘zbekiston iqtisodiyotidagi yangilanish, tub o‘zgarishlarni o‘rganishga kirishar ekanmiz, avvalo, mustabid sovet tuzumidan bizga qanday iqtisodiyot meros bo‘lib qolganini tushunib, chuqur anglab yetishimiz lozim. o‘zbekiston qaramlik davrida o‘z tabiiy boyliklariga, yer-suv, o‘rmon va boshqa resurslariga o‘zi egalik qila olmasdi, iqtisodiy taraqqiyot yo‘lini o‘zi belgilay olmasdi. respublika hududida qurilgan va faoliyat ko‘rsatayotgan korxonalar markazga, uning manfaatlariga bo‘ysundirilgan edi. o‘zbekiston rahbariyati, xalqi o‘z hududida qancha mahsulot ishlab chiqarilayotganini, ular qayerda realizatsiya qilinayotganini va qancha daromad keltirayotganidan bexabar edi. mustaqillikni qo‘lga kiritgan o‘zbekiston moliya-kredit, bank siyosati yuritishda qaram edi, o‘zining milliy valyutasiga, valuta jamg‘armasiga ega emasdi. sobiq ittifoqdan mo‘rt, zaif xomashyo yetishtirishga yo‘naltirilgan, ya’ni arzon xomashyo va strategik mineral resurslar tayyorlanadigan iqtisodiyot meros bo‘lib qolgan edi. respublika iqtisodiyotida boy mineral xomashyo resurslaridan ayovsiz, nazoratsiz foydalanish hukmronlik qilardi. umri tugagan sovet tuzumidan iqtisodiy boshqaruvning ma’muriy-buyruqbozlik usuli, „qayta qurish“ davrida batamom barbod bo‘lgan iqtisodiyot, izdan chiqqan moliyaviy narx-navo tizimi, baqiriqchaqiriq, o‘g‘rilik, buzuqlik avj olgan ijtimoiy-iqtisodiy …

4 / 21

chetdan keltirishga mahkum etilgan edi. paxta, oltin, rangli metallar, strategik ahamiyatga ega bo‘lgan boshqa materiallar tashib ketilar, ularni sotishdan keladigan daromad o‘zbekiston xazinasiga tushmas edi. o‘ziga qarashli bo‘lgan mablag‘ni markaz-dan dotatsiya sifatida so‘rab, yolvorib olishga majbur edi. aholi turmush darajasi bo‘yicha nochorlik, sobiq ittifoq miqyosida eng oxirgi o‘rinlardan biri meros bo‘lib qoldi. ittifoqdan mustaqil bo‘lgan rossiya, ukraina va belorusiyadan farqli o‘laroq, o‘zbekiston aholisining deyarli uchdan ikki qismi qo‘l uchida tirikchilik qilardi. eski mustabid tuzumdan o‘tkir ijtimoiy, ekologik muammolar meros bo‘lib qolgan edi. aholi yerning nihoyat darajada sho‘rlanishi, havoning va suv zaxiralarining ifloslanganligi, radioaktiv ifloslanish, orol dengizining qurib borishi oqibatida juda katta ekologik xavfga duch kelib qolgan edi. mutaxassislarning ma’lumotlariga ko‘ra, birgina orolning qurib qolgan tubidan yiliga bo‘ron tufayli 1575 million tonna changto‘zon ko‘tarilib, uzunligi 400 km va eni 40 km maydonni ifloslantirardi, aholini turli-tuman kasalliklarga mubtalo qilardi. „bugun o‘sha davr to‘g‘risidagi haqiqatni xolisona aytadigan bo‘lsak, u zamondagi hayotimizni jahon tarixi …

5 / 21

staqillik mamlakatimizga mustaqil moliya-kredit, bank siyosatini yuritish, o‘z davlat budjetini yaratish va unga to‘la egalik qilish, milliy valuta, oltin zaxirasi va valuta jamg‘armasini tashkil etish va ulardan xalqimiz farovonligi, yurtimiz obodonligi yo‘lida mustaqil foydalanish imkoniyatini yaratdi. iqtisodiy mustaqillik tufayli ishlab chiqarish munosabatlarini ma’muriy buyruqbozlik, markaziy rejalashtiruvchi mexanizmdan erkin, bozor iqtisodiyoti sharoitlariga o‘tkazish, jahon xo‘jaligi aloqalari tizimiga kirish mumkin bo‘ldi. davlat mustaqilligi qo‘lga kiritilgach, o‘zbekiston umumbashariy, jahon sivilizatsiyasining katta yo‘liga tushib oldi. mustaqillikning dastlabki yillarida o‘zbekiston bozor munosabatlarini shakllantirish, milliy an’analarga asoslangan o‘z taraqqiyot yo‘lini tanlab oldi. chunki turli mamlakatlardagi bozor iqtisodiyoti, u xoh amerika yoki germaniyada bo‘lsin, xoh yaponiya yoki janubiy koreyada bo‘lsin, baribir umumiy qonunlar bo‘yicha rivojlanib borgan holda har biri o‘zining o‘ziga xos xususiyatlariga ham ega bo‘lgan. bu xususiyatlar xo‘jalikning tuzilishi va shart-sharoitlari, tabiati va iqlimi, milliy rasm-rusumlari, an’analari va milliy xarakteri orqali belgilanadi. o‘zbekistonda bozor munosabatlariga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li ishlab chiqildi. bu yo‘lning asosiy qoidalari prezident …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari"

2.2–mavzu. iqtisodiy islohotlar, xususiy mulkchilikning shakllanishi. o‘zbekistonda bozor munosabatlarining rivojlanishi. reja: 1. bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari. o‘zbekistonning o‘ziga xos ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish yo‘lini tanlashi. 2. bozor iqtisodiyotiga o‘tilishi, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlantirilishi, mamlakatimizdagi iqtisodiy o‘sish. 3. o‘zbekiston iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligining o‘rni. agrar islohotlar. 4. o‘zbekiston xalq xo‘jaligining yangi istiqbollari darsning o‘quv maqsadi: talabalarga bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari haqida ma’lumot berish, o‘zbekistonda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlantirilishi, iqtisodiy o‘sish, mamlakat hayotida qishloq xo‘jaligining o‘rni hamda agrar islohotlar to‘g‘risida atr...

This file contains 21 pages in DOC format (211.5 KB). To download "bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiga o‘tishning aso… DOC 21 pages Free download Telegram