yashil iqtisodiyotga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari

DOCX 16 стр. 120,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 16
2-3-mavzu: “yashil iqtisodiyot”ga о‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari reja: 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish zaruriyati 0. “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish tamoyillari 0. “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish siyosatining dastaklari 0. “yashil iqtisodiyot”ning axborot resurslari va “yashil iqtisodiyot” uchun inson kapitalini rivojlantirish 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish zaruriyati xx asrda dunyoning tashqi qiyofasi sezilarli darajada о‘zgarib ketdi. 1900 yilda dunyo aholisi 1,6 mlrd. kishini tashkil etgan bо‘lsa, 2000 yilda ushbu kо‘rsatkich 6 mlrd. kishidan oshdi, 2017 yilga kelib esa yer yuzidagi aholi soni 7,6 mlrd. kishini tashkil etmoqda. aholining о‘rtacha umr kо‘rish davomiyligi jahon bо‘yicha deyarli ikki marta oshib, kambag‘allik darajasi 3 martadan kо‘proqqa kamaydi. fan-texnika borasida erishilayotgan yutuqlar ta’sirida iqtisodiy rivojlanish va aholi turmush darajasining keskin о‘sishi dunyo aholisi sonining jadal sur’atlarda ortishiga sabab bо‘ldi. fan- texnika yutuqlari dunyo aholisi sonining о‘sish sur’atlariga nisbatan yuqori iqtisodiy rivojlanish sur’atlarini ta’minlab berdi. jumladan, xx asr davomida dunyo aholisi 3,6 martaga о‘sgani …
2 / 16
atijasida yuz berayotgan bunday iqlim о‘zgarishlari о‘rta muddatli istiqbolda jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. bmt taraqqiyot dasturi (undp) bо‘yicha agentlik fikriga kо‘ra, rivojlanish va ehtiyojlarni qondirish uchun sezilarli miqdordagi uglevodordlarni talab etuvchi jahon iqtisodiyoti va ijtimoiy sohaning joriy holati о‘zgartirilmasa 2050 yilda 2030 yilga nisbatan insoniyat 5 mln. kishini yо‘qotishi mumkin[footnoteref:3]. iqlim va global tabiiy tizimning о‘zgarishi inson hayotining barcha jihatlariga salbiy ta’sir kо‘rsatadi va mamlakatlar aholisi turmush darajasini yomonlashtiradi. [3: unep. (2015), publication unep. united nations environment program. http://www.unep.org/climatechange/] jahon yalpi iste’molining о‘sishi cheklangan resurslardan foydalanish muammosini keltirib chiqaradi. resurslarning cheklanganligi, yer kurrasi va okeanda qancha miqdorda mavjudligi ularga xos xususiyat hisoblanadi. nazariy jihatdan mineral resurslar uzoq muddatli davrda intensiv ishlatish oqibatida tugashi mumkin. yer kurrasidagi mavjud aksariyat resurslarning umumiy hajmi iste’mol qilinayotganidan minglab, millionlab marta kо‘pdir. misol uchun 1990 yilda sanoat zaxiralarining о‘rtacha yillik iste’molga nisbati temir rudasi bо‘ycha 250 yilni, nikel bо‘yicha – 76, alyuminiy bо‘yicha – …
3 / 16
009 y. 2019 y. aniqlangan zaxiralar neft, mlrd. barrel 1531.8 1733.9 tabiiy gaz, trln. kub. metr 170,5 198,8 kо‘mir, mln. tonna 928238 1069636 qazib chiqarish neft, bir kunda ming barrel 81578 95192 tabiiy gaz, mln. kub. metr 2934,9 3989,3 kо‘mir, mln. tonna 142,89 167,58 iste’mol neft, bir kunda ming barrel 84083 98272 tabiiy gaz, mln. kub. metr 2941,1 3929,2 kо‘mir, neft ekvivalentida mln. tonna 144,53 157,86 tabiiy resurslardan oqilona va barqaror foydalanilmaslik natijasida kelib chiquvchi salbiy oqibatlarni bartaraf etish maqsadida rivojlanayotgan mintaqalar mamlakatlari о‘z ekologik tizimini, biologik xilma-xilligini va iqlimini yaxshilash uchun har yili 70-100 mlrd. aqsh dollaridan kam bо‘lmagan miqdorda investitsiya kiritishlari zarur. shu bilan birgalikda rivojlanayotgan mintaqalarning investitsion salohiyati ancha past ekanligini e’tiborga olish zarur. jalb qilinayotgan xorijiy investitsiyalar ushbu mintaqalar uchun strategik muhim bо‘lgan (yer osti boyliklarini ishlab chiqarish va qayta ishlash) sohalarga yо‘naltirilmoqda. tadqiqotlar kо‘rsatishicha, ayrim rivojlanayotgan mamlakatlarning milliy qonunchiligi xо‘jalik subyektlarining ekologik yoki ijtimoiy javobgarligini …
4 / 16
i keluvchi yalpi ichki mahsulot ulushining 3,7%ga qisqarishiga olib kelgani holda resurslardan samarali foydalanish amaliyotini joriy etish ushbu yо‘qotishni qoplab ketishi mumkin. mavjud vaziyatda iqtisodiyot va ijtimoiy sohani tiklanadigan energiya resurslaridan foydalanishga о‘tkazishning eng optimal yechimi, deb hisoblash mumkin. dunyoning deyarli barcha mintaqalarida qayta tiklanuvchi energetika (quyosh, shamol, gidroenargetika va bioenergetika) sektoridan foydalanish bilan bog‘liq sezilarli salohiyat mavjud. jumladan, xalqaro tiklanadigan energiya agentligi ma’lumotlariga kо‘ra, kanada va aqsh tiklanadigan energiya resurslaridan mos ravishda 96 636 va 214 766 mvt energiya ishlab chiqaruvchi quvvatlarni yaratdi. rossiya о‘zining sezilarli darajadagi salohiyati va xilma-xil iqlimi bilan tiklanadigan energiya resurslaridan yiliga 51 747 mvt energiya ishlab chiqarish quvvatlarini yarata oldi. braziliya va xitoy qayta tiklanuvchi energiya resurslaridan mos ravishda yiliga 122 951 va 545 206 mvt energiya ishlab chiqaruvchi quvvatlarni ishga tushirdi. bu borada afrika mutlaqo autsayder hisoblanadi. jumladan, butun afrika mintaqasi tiklanadigan energiya resurslaridan 38 192 mvt energiya ishlab chiqarish quvvatlariga ega[footnoteref:5]. [5: …
5 / 16
hlik va xavfsizlikni ta’minlash. iqtisodiy о‘sish mamlakat barqaror rivojlanishining muhim jihati xisoblansa-da, bunda atrof muhit muvozanatining ta’minlanishi, ekologik muammolar keltirib chiqaruvchi omillarning bartaraf qilinishi, aholi daromadlari darajasidagi tengsizlik, tinchlik kabi kо‘plab omillar inobatga olinadi. [6: un. report for the un secretary-general “an action agenda for sustainable development”. 2014. -p. 1-2. ] unep va iqlim о‘zgarishlari buyicha hukumatlararo komissiyasi tomonidan 2012 yilda chop etilgan “tiklanadigan energiya manbalari va iqlim о‘zgarishlari oqibatlarini yumshatish” (“renewable energy sources and climate change mitigation”)[footnoteref:7] maxsus hisobotida esa tiklanadigan energiya manbalari energiyaning boshqa turlariga nisbatan atrof-muhitga kamroq salbiy ta’sir kо‘rsatishi, iqlim о‘zgarishlari oqibatlarini yumshatishning yuqori salohiyatiga ega ekanligi ta’kidlangan. [7: united nations environment programme and intergovernmental panel on climate change. special report on renewable energy sources and climate change mitigation. - p. 7.] resurslardan oqilona foydalanish orqali iqtisodiy о‘sishni ta’minlashning jahon tajribasi kо‘rsatishicha, ushbu jarayon uzoq muddatli davr, katta miqdorda investitsiyalarni talab etishi, ustuvor e’tibor tiklanadigan energiya …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yashil iqtisodiyotga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari"

2-3-mavzu: “yashil iqtisodiyot”ga о‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari reja: 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish zaruriyati 0. “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish tamoyillari 0. “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish siyosatining dastaklari 0. “yashil iqtisodiyot”ning axborot resurslari va “yashil iqtisodiyot” uchun inson kapitalini rivojlantirish 2.1. resurslarning cheklanganligi va “yashil iqtisodiyot”ga о‘tish zaruriyati xx asrda dunyoning tashqi qiyofasi sezilarli darajada о‘zgarib ketdi. 1900 yilda dunyo aholisi 1,6 mlrd. kishini tashkil etgan bо‘lsa, 2000 yilda ushbu kо‘rsatkich 6 mlrd. kishidan oshdi, 2017 yilga kelib esa yer yuzidagi aholi soni 7,6 mlrd. kishini tashkil etmoqda. aholining о‘rtacha umr kо‘rish davomiyligi jahon bо‘yicha deyarli ikki marta...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (120,2 КБ). Чтобы скачать "yashil iqtisodiyotga o‘tishning zaruriyati, tamoyillari va dastaklari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yashil iqtisodiyotga o‘tishning… DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram