yashil iqtisodiyotga o‘tish

PDF 24 стр. 241,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 24
9-mavzu: rivojlanayotgan mamlakatlarda “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish 9.1. rivojlanayotgan mamlakatlarda barqaror rivojlanishni ta’minlash va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish muammosi 9.2. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning xitoy tajribasi mamlakatlarida “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirish strategiyasining ustuvor yo‘nalishlari 9.3.2 qozog‘iston respublikasi makroiqtisodiyot nuqtayi nazaridan yashil iqtisodiyotga o‘tish iqtisodiy samaradorlikni oshiradi, milliy boylikni ko‘paytirib qayta tiklanadigan resurslarning o‘sishi va ekologik risklarning pasayishiga olib keladi. ushbu holat rivojlanayotgan mamlakatlar uchun jiddiy muammoga aylanishi mumkin. rivojlanayotgan mamlakatlar odatda o‘z resurslarini ochlik va kambag‘allikni yo‘qotish, zarur infratuzilmani barpo etish, ta’lim va sog‘liqni saqlashga investitsiya carflash, ish o‘rinlari bilan ishchi kuchi o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlashga yo‘naltirishlari lozim. tahlillar ko‘rsatishicha, rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy rivojlanish va yashil o‘sish strategiyasi kambag‘allikni kamaytirish bilan bevosita bog‘liq bo‘lishi zarur. rivojlanayotgan mamlakatlarda yashil iqtisodiyot va barqaror rivojlanish strategiyasini ishlab chiqishda qator muammolar mavjud: - yashil iqtisodiyot yangi konsepsiya sifatida har bir mamlakatdagi ijtimoiy-iqtisodiy holatga bog‘liq holda qo‘llanishi lozim; - rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti ustun darajada tabiiy resurslardan intensiv foydalanishga asoslanadi va …
2 / 24
m’lumotlariga ko‘ra, jahonda 2019-yilda atmosferaga chiqarilayotgan so2 miqdori 2018-yilga nisbatan 0,5%ga ko‘payib 34,1 mlrd. tonnaga yetdi. statistik raqamlar 1990-2019-yillarda issiqxona gazlarini emissiya qilish ko‘rsatkichi rivojlanayotgan mamlakatlar hisobiga keskin ortib borayotganligini ko‘rsatmoqda. hisobot davrida rivojlanayotgan mamlakatlarda so2 emissiyasi miqdori 2,3 martaga oshgani holda xitoy va hindistonda ushbu ko‘rsatkich to‘rt martadan ortiqroqqa o‘sgan. rivojlanayotgan mamlakatlarda yashil iqtisodiyotga o‘tishda ekologik tashviqot, iqtisodiyotni tarkibiy jihatdan qayta qurish, sohaga oid me’yoriy-huquqiy bazani yaratish, yangi texnologiyalardan foydalanishni jadallashtirish, ekologik xizmatlar ko‘rsatish, ekologik toza energiya manbalarini o‘zlashtirish va soha uchun zarur kadrlarni tayyorlash kabi o‘zaro bog‘liq vazifalarni hal etish zarur bo‘ladi. jumladan, yashil iqtisodiyot uchun zarur kadrlarni tayyorlash masalasiga alohida e’tibor qaratish lozim. amaliyot nuqtayi nazaridan yashil iqtisodiyotga o‘tish jahon iqtisodiyotida inqirozli holatlarning tez-tez yuz berayotganligi sharoitida qabul qilinadigan muhim qaror hisoblanadi. shuning uchun milliy iqtisodiyotga jalb etilayotgan moliyaviy resurslar va iqtisodiyot tarkibini qayta qurish o‘rtasidagi mutanosiblikni ta’minlash muhim ahamiyat kasb etadi. ichki moliyaviy resurslar asosiy va …
3 / 24
- sof ishlab chiqarishga investitsiyani yo‘naltirish asosida resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish; - qishloq xo‘jaligida barqaror, samarali usullardan foydalanish negizida oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash; - energiya manbalaridan foydalanishni diversifikatsiyalash orqali import qilinayotgan energiya tannarxini pasaytirish va energetika xavfsizligiga erishish; - iqtisodiy faoliyatning atrof-muhitga salbiy ta’sirini yumshatish. har bir mamlakat o‘z moliyaviy imkoniyatlarini baholay olishi va barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash imkoniyatlarini qidirib topishi zarur. ekologik omillar “yashil iqtisodiyot” sohasidagi innovatsiyalardan foydalanishda “katalizator” vazifasini bajaradi. “yashil iqtisodiyot”da atroy-muhit omili iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy ta’minotga kuchli ta’sir o‘tkazadi. bundan tashqari “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish ijtimoiy adolatga erishishda muhim ahamiyat kasb etadi. jahon amaliyoti tahlili ko‘rsatishicha, rivojlangan mamlakatlar yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonini moliyalashtirishning mustahkam bazasi, sifatli inson resurslari va ilg‘or texnologiyalarga ega. shu sababli ushbu mamlakatlar yashil iqtisodiyotga ijtimoiy rivojlanish va ekologik barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiluvchi investitsiyalar sarflash, iqtisodiyotning yangi tarmoqlarini rivojlantirish orqali o‘tishadi. rivojlanayotgan mamlakatlar esa an’anaviy iqtisodiyotni bosqichma- bosqich ekologik yo‘naltirilgan iqtisodiyotga aylantirishlari zarur. rivojlanayotgan …
4 / 24
lda “yashil o‘sish”, barqaror rivojlanishni ta’minlashga harakat qilmoqda va qishloq, o‘rmon xo‘jaligi, tiklanadigan energiya, cheklangan tabiiy resurslarni o‘zlashtirish kabi sohalarda muvafaqqiyatli islohotlarni amalga oshirmoqda. o‘zbekiston uchun “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning rivojlanayotgan mamlakatlar, jumladan, xitoy, mdh mamlakatlari tajribasi muhim ahamiyatga ega. 9.2. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning xitoy tajribasi xitoy aholi jon boshiga to‘g‘ri keluvchi sanoat ishlab chiqarish hajmi rivojlangan mamlakatlar ko‘rsatkichining 1/3 qismiga tenglashganda barqaror rivojlanish yo‘lini tanladi. 2007-yilda xitoyning sobiq bosh vaziri ven szyabao xitoy iqtisodiyotini “beqaror, muvozanatlashmagan, muvofiqlashtirilmagan va notekis rivojlanayotgan” iqtisodiyot sifatida tanqid qildi. xitoy hukumati keyingi besh yilliklar rejalariga tuzatishlar kiritdi va shu vaqtdan boshlab mamlakat rivojlanishida iqtisodiy o‘sishni miqdor jihatdan emas, balki sifat jihatdan ta’minlashga harakat qilmoqda. xitoyning “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish borasidagi yondashuvi g‘arb mamlakatlaridan jiddiy farq qiladi. xitoy o‘sib borayotgan ishlab chiqarish sektorlarini yanada rivojlantirish bilan atrof-muhitni muhofaza qilish tamoyillarini muvofiqlashtirishga harakat qilmoqda. bu borada quyidagi uch jihatini ajratib ko‘rsatish mumkin. birinchidan, xitoyda sanoatlashishga qarshi kurashish barqaror …
5 / 24
oqlarini kengaytirish kabi infratuzilma loyihalarini amalga oshirmoqda. davlat eski hududlarda yer narxini oshirish va ekologik talablarni yanada kuchaytirish orqali ishlab chiqarish korxonalarini yangi sanoat hududlariga olib o‘tishni rag‘batlantirmoqda. uchinchidan, xitoyda barqaror rivojlanishni ta’minlashda ijtimoiy (kambag‘allikka qarshi kurash, urbanizatsiya darajasining o‘sishi) komponent yaqqol ko‘zga tashlanadi. ushbu yo‘nalishda tug‘ilish va shaharlarga migratsiyani cheklash, sanoatni qishloqlarga olib kirish, tabiatni qo‘riqlash bo‘yicha jamoat ishlarini joriy etish (ommaviy tarzda o‘rmonzorlar barpo etish) kabi islohotlar amalga oshirildi. rivojlangan mamlakatlar singari xitoyda ham “yashil iqtisodiyot” tashabbusi 2008-2009-yillardagi jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozidan chiqib ketish yo‘li sifatida ilgari surildi. jumladan, xitoy inqirozga qarshi choralar dasturi doirasida “yashil tiklanish choralari” (“green recovery package”) uchun 221,3 mlrd. dollar yoki dasturga ajratilgan mablag‘larning salkam 38%ini safarbar etdi. mablag‘larning katta qismi temir yo‘llar va elektr tarmoqlarini modernizatsiyalash uchun yo‘naltirildi. xitoy o‘z iqtisodiy rivojlanish modeli, foydalanayotgan energiya manbalarini o‘zgartirish, yangi transport tizimlarini ishlab chiqish va ekologik toza urbanizatsiya siyosatini amalga oshirish orqali barqaror rivojlanishning o‘ziga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yashil iqtisodiyotga o‘tish"

9-mavzu: rivojlanayotgan mamlakatlarda “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish 9.1. rivojlanayotgan mamlakatlarda barqaror rivojlanishni ta’minlash va “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish muammosi 9.2. “yashil iqtisodiyot”ga o‘tishning xitoy tajribasi mamlakatlarida “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirish strategiyasining ustuvor yo‘nalishlari 9.3.2 qozog‘iston respublikasi makroiqtisodiyot nuqtayi nazaridan yashil iqtisodiyotga o‘tish iqtisodiy samaradorlikni oshiradi, milliy boylikni ko‘paytirib qayta tiklanadigan resurslarning o‘sishi va ekologik risklarning pasayishiga olib keladi. ushbu holat rivojlanayotgan mamlakatlar uchun jiddiy muammoga aylanishi mumkin. rivojlanayotgan mamlakatlar odatda o‘z resurslarini ochlik va kambag‘allikni yo‘qotish, zarur infratuzilmani barpo etish, ta’lim va sog‘liqni saql...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PDF (241,2 КБ). Чтобы скачать "yashil iqtisodiyotga o‘tish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yashil iqtisodiyotga o‘tish PDF 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram