umumiy sport patologiyasi asoslari

PPTX 22 pages 1.9 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mavzu: umumiy sport patalogiyasi asoslari 1 reja: 1. sport patologiyasining fan sifatida shakllanishi. 2. sport tibbiyotida patologiyaning o‘rni va ahamiyati. 3. sport patologiyasining predmeti va vazifalari. 4. sportda uchraydigan patologik holatlar turlari. 5.jismoniy zo‘riqish va ortiqcha yuklamaning organizmga ta’siri. 6. sport patologiyasining sog‘lomlashtirishdagi o‘rni. 2 sport patologiyasining fan sifatida shakllanishi sport patologiyasi — bu sport faoliyati bilan shug‘ullanuvchi shaxslarning organizmida yuzaga keladigan patologik (kasallikka olib keluvchi yoki kasallikdan keyingi) jarayonlarni o‘rganadigan tibbiyot sohasi hisoblanadi. ushbu fan sport tibbiyotining muhim tarmoqlaridan biri bo‘lib, sportchi salomatligini saqlash, sport jarohatlarining oldini olish hamda jismoniy yuklamalarga organizmning moslashuv mexanizmlarini tahlil qilish bilan shug‘ullanadi. sport patologiyasi fani xx asrning birinchi yarmida jadal rivojlana boshlagan. dastlab u fiziologiya, gigiyena va patologik anatomiya fanlarining kesishgan nuqtasida shakllandi. ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, sportchilar organizmida jismoniy yuklamalarning o‘ziga xos biologik va morfologik o‘zgarishlari yuz beradi. ushbu o‘zgarishlar me’yorda bo‘lsa, ular adaptatsion (moslashuv) jarayon sifatida baholanadi, ammo haddan tashqari zo‘riqish …

2 / 22

rayonlarini ilmiy asosda o‘rganish ham sport patologiyasining rivojiga turtki bo‘ldi. 4 bugungi kunda sport patologiyasi sog‘lom turmush tarzini targ‘ib etishda, professional sportchilarni tibbiy nazoratdan o‘tkazishda, hamda yosh sportchilar salomatligini saqlashda muhim o‘rin egallaydi. u sport tibbiyoti, reabilitatsiya, fiziologiya va psixologiya fanlari bilan uzviy bog‘langan holda faoliyat yuritadi. 5 sport tibbiyotida patologiyaning o‘rni va ahamiyati sport tibbiyoti — bu jismoniy faollik, sport mashg‘ulotlari va musobaqalar davomida inson organizmining holatini o‘rganadigan, sog‘lomlashtirish, profilaktika va reabilitatsiya masalalari bilan shug‘ullanadigan tibbiyot sohasi hisoblanadi. shu jarayonda patologiya fani sport tibbiyotining nazariy va amaliy asoslarini shakllantiruvchi eng muhim yo‘nalishlardan biri bo‘lib xizmat qiladi. patologiya fani inson organizmidagi kasalliklarning sabablarini (etiologiya), rivojlanish mexanizmlarini (patogenez) va ularning oqibatlarini o‘rganadi. sport tibbiyotida esa bu bilimlar sportchilar organizmida jismoniy yuklama natijasida yuzaga keladigan o‘zgarishlarni tahlil qilish, kasalliklarning erta bosqichini aniqlash va oldini olish imkonini beradi. 6 sport faoliyatida patologik jarayonlar ko‘pincha ortiqcha yuklama, noto‘g‘ri mashg‘ulot usullari, yetarli dam olmaslik yoki …

3 / 22

tdan keyingi tiklanish jarayonlarini ilmiy asosda tashkil etish patologiya qonuniyatlarini chuqur bilishni talab etadi. shu bois zamonaviy sport tibbiyotida patologik diagnostika, laborator tahlillar, fizioterapiya va tiklovchi mashg‘ulotlar uyg‘un holda qo‘llaniladi. umuman olganda, patologiyaning sport tibbiyotidagi o‘rni — sportchilar sog‘lig‘ini saqlash, ularning jismoniy imkoniyatlarini to‘liq namoyon etish va sport faoliyati davomida yuzaga keladigan kasalliklarning oldini olishda beqiyos ahamiyatga ega. 8 sport patologiyasining predmeti va vazifalari sport patologiyasining predmeti — bu sport bilan shug‘ullanuvchi shaxslarning organizmida jismoniy yuklama, musobaqa jarayoni, shikastlanish yoki boshqa tashqi omillar ta’sirida yuzaga keladigan patologik (kasallikka olib keluvchi yoki kasallikdan keyingi) o‘zgarishlarni o‘rganishdir. ya’ni, sport patologiyasi inson organizmida me’yordan og‘ish holatlarini aniqlash, ularning kelib chiqish sabablari va rivojlanish mexanizmlarini tahlil qiladi. sport patologiyasining asosiy maqsadi — sportchi organizmining sog‘lomligini ta’minlash, turli kasalliklar, jarohatlar va zo‘riqish holatlarini erta aniqlash hamda ularning oldini olishdir. bu fan sport tibbiyotining ilmiy asosini tashkil etib, sport faoliyatining xavfsizligini oshirishga xizmat qiladi. 9 sport …

4 / 22

lmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish. profilaktika chora-tadbirlarini ishlab chiqish – sport mashg‘ulotlari, ovqatlanish, dam olish va psixologik tayyorgarlikni muvofiqlashtirish orqali kasalliklarning oldini olish. sportchilarda surunkali kasalliklarning rivojlanishiga qarshi kurashish – uzoq muddatli yuklama natijasida paydo bo‘ladigan kasalliklarning erta tashxisini qo‘yish. 10 shuningdek, sport patologiyasi organizmning moslashuv (adaptatsion) imkoniyatlarini o‘rganadi. bu orqali sportchi jismoniy yuklamaga qanday javob berishini, qaysi bosqichda organizm zo‘riqish belgilari paydo bo‘lishini va sog‘lom holatni saqlab qolish mexanizmlarini aniqlaydi. umuman olganda, sport patologiyasining predmeti va vazifalari sportchi salomatligini muhofaza qilish, sport faoliyatining samaradorligini oshirish va sog‘lom avlodni tarbiyalash yo‘lida muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi. 11 sportda uchraydigan patologik holatlar turlari sport faoliyati inson organizmiga katta jismoniy, ruhiy va fiziologik yuklama beradi. me’yorida bo‘lgan yuklama sog‘lomlashtiruvchi ta’sir ko‘rsatsa-da, ortiqcha yoki noto‘g‘ri tashkil etilgan mashg‘ulotlar patologik holatlarga olib kelishi mumkin. bunday holatlar sportchining sog‘lig‘iga salbiy ta’sir etib, uning sport faoliyatini cheklaydi yoki to‘xtatadi. sportda uchraydigan patologik holatlar odatda uchta asosiy …

5 / 22

lar organizmning ichki tizimlarida (asosan yurak, mushak, asab va nafas olish tizimlarida) jismoniy yuklamaning haddan tashqari ortishi natijasida yuzaga keladi. ularning asosiy ko‘rinishlari: yurak faoliyatining buzilishi (sport kardiopatiyasi) asab tizimi zo‘riqish holatlari (nevroz, charchash sindromi) mushaklar va paylarning surunkali zo‘riqishi (miozit, tendinit) nafas olish tizimi buzilishlari (bronxospazm, nafas yetishmovchiligi) bu turdagi patologiyalar ko‘pincha ortiqcha mashg‘ulotlar, yetarli tiklanmaslik, noto‘g‘ri ovqatlanish va psixologik bosim bilan bog‘liq bo‘ladi. 14 3. yuqori darajadagi sport faoliyati bilan bog‘liq surunkali patologiyalar professional sportchilarda uzoq muddatli yuklamalar fonida ayrim surunkali kasalliklar rivojlanadi. ular ko‘pincha ichki organlar faoliyatidagi o‘zgarishlar bilan kechadi. misollar: bo‘g‘im va suyak tizimi kasalliklari (artroz, osteoxondroz) metabolik buzilishlar (gormon muvozanati buzilishi, energiya tanqisligi) ovqatlanish buzilishlari va immunitetning pasayishi psixosomatik buzilishlar (uyqusizlik, stress, motivatsiya yo‘qolishi) bu holatlar sportchi faoliyatining davomiyligini qisqartiradi, shuning uchun ularni erta aniqlash va oldini olish muhimdir. 15 xulosa qilib aytganda, sportda uchraydigan patologik holatlar — bu sport faoliyati bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan, …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy sport patologiyasi asoslari"

mavzu: umumiy sport patalogiyasi asoslari 1 reja: 1. sport patologiyasining fan sifatida shakllanishi. 2. sport tibbiyotida patologiyaning o‘rni va ahamiyati. 3. sport patologiyasining predmeti va vazifalari. 4. sportda uchraydigan patologik holatlar turlari. 5.jismoniy zo‘riqish va ortiqcha yuklamaning organizmga ta’siri. 6. sport patologiyasining sog‘lomlashtirishdagi o‘rni. 2 sport patologiyasining fan sifatida shakllanishi sport patologiyasi — bu sport faoliyati bilan shug‘ullanuvchi shaxslarning organizmida yuzaga keladigan patologik (kasallikka olib keluvchi yoki kasallikdan keyingi) jarayonlarni o‘rganadigan tibbiyot sohasi hisoblanadi. ushbu fan sport tibbiyotining muhim tarmoqlaridan biri bo‘lib, sportchi salomatligini saqlash, sport jarohatlarining oldini olish hamda jismoniy yuk...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "umumiy sport patologiyasi asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy sport patologiyasi asosl… PPTX 22 pages Free download Telegram