buyrak patologiyasi

PDF 39 pages 1.7 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PDF

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

mavzu: buyrak patologiyasi medical leaders’ club t.me/mlcofasmi t.me/mlc_pharmacology patologiya mavzu: buyrak patologiyasi reja: 1. buyrak haqida umumiy ma’lumot. 2. buyrakning asosiy funksiyalari patologiyasi klassifikatsiyasi. 3. ajraluvchi siydikni sifat va miqdor jihatdan o’zgarishlari; 4. buyrakning patogenetik sindromlari; 5. asosiy buyrak kasalliklari; buyrak haqida umumiy ma’lumot • “ren” – lotincha | “nephros” – yunoncha • loviyasimon shakl, zich konsistensiya, silliq yuza, qizg’ish-qo’ng’ir rangga ega bo’lgan juft a’zo • og’irligi – 120 gr|uzunligi –10-12 sm| eni – 6 sm|qalinligi – 3-4 sm i. mikroskopik tuzilishi • struktur-funksional birligi – nefron 1. nefron tuzilishi 1. corpusculum renale 2. tubulus renalis contorius proximalis 3. ansa nephroni 4. tubulus renalis contorius distalis corpusculum renale (malpigi tanachasi) qismlari: • glomerulus corpusculi • capsula corpusculi (shumlyanskiy-baumen) glomerulus corpusculi • vas afferens – qon keladi • kapillar to’r • vas efferens – qon ketadi ! vas afferens diametri vas efferens diametridan kattaroq capsula glomeruli • 2 ta varaqdan iborat: …

2 / 39

osil bo’ladi • vasa recta apex pyramis gacha tushib, yana po’stloqqa qaytadi va venulaga quyiladi • yumn lar normada ishlamaydi. faqatgina ekstremal hollardagina ishlashi mumkin. 3. yuga • yuqori darajada ixtisoslashgan hujayralar kompleksi • neyrogumoral sistema tarkibiga kiradi • tarkibi: v.afferens va v. efferens dagi bosim gradiyentini boshqaradi normal ultrafiltratsiyani ta’minlaydi yukstaglomerular hujayralar – vas afferens devorida yukstaglomerular hujayralar – vas afferens devorida ular orasidagi hujayralar 4. rete mirabile renis vas afferens glomerulus (1-kapillar to’r) vas efferens venula 2-kapillar to’r arteriola 1-kapillar to’r arteriola venula 2-kapillar to’r • 1-kapillar to’r – ultrafiltratsiya sodir bo’ladi • 2-kapillar to’r – moddalar almashinuvi sodir bo’ladi ii. siydik chiqaruvchi strukturalar 2 tur: • intra organ • extra organ 1. intra organ chiqaruv tuzilmalar tubuli colligens renalis • distal kanalchalar quyiladi ductuli papillares (bellini yo’llari) • apex pyramidis da ochiladi • ochilish joyi – foramina papillaria • teshiklar sabab bu joyda area cribrosa hosil bo’ladi …

3 / 39

ha namoyon bo’ladi: 1. ekskretor funksiya buzilishi natijasida o’zgaradi: - koptokcha filtratsiyasi; - kanalcha reabsorbsiyasi; - kanalcha sekretsiyasi; 2. inkretor funksiya buzilishi natijasida o’zgaradi: - yuga dan renin ishlab chiqarilishi; - eritropoetin ishlab chiqarilishi; - vitamin d aktiv shakli hosil bo’lishi; ekskretor funksiya buzilishlari: i. koptokcha filtratsiya buzilishi: o’z navbatida bu jarayonda gidrostatik va onkotik bosimlarni o’zgarishi kuzatiladi. 1. filtratsiya ortishi: sabablar: a) koptokcha qon tomirlarida gidrostatik bosim ortishi; - ko’p suyuqlik ichilganda; - shishlar so’rilganda; - afferent arteliolalar tonusi ortganda; - gipertoniya kasalligi boshlang’ich bosqichlarida; b) onkotik bosim kamayishi (qonda yirik o’lchamli globulinlar ortishi kuzatiladi) - gepatit va jigar sirrozlarida kuzatiladi; 2. filtratsiya kamayishi. sabablar: a) gidrostatik bosim kamayishi; - arterial bosim kamayishi; - shok, kollaps, qon-tomir yetishmovchiligi; - qon miqdori kamayishi; b) onkotik bosim ortishi; - suvsizlanish hisobiga; - ko’p oqsillar organizmga kiritilganda; - giperproteinemiya bilan namoyon bo’luvchi kasalliklarda; c) koptokchalarda bosim ortishi; - koptokchadan keying kanallarda to’siq …

4 / 39

da qand miqdori ortib ketganda kuzatiladi; - qandli diabetda kuzatiladi; b) buyrakka bog’liq bo’lgan; - qonda glukoza miqdoridan qat’iy nazar kuzatiladi; - turli buyrak kasalliklarida kuzatiladi; 3. na ionlari va suv reabsorbsiyasining buzilishi: a) na ionlari va suv reabsorbsiyasi ortishi: - aldesteron miqdori ortishida kuzatiladi; - kaliy ionlari siydik bilan ko’p miqdorda chiqib ketishi natijasida gipokaliyemiya kuzatiladi; - o’tkir buyrak yetishmovchiligida kuzatiladi b) na ionlari va suv reaborbsiyasi kamayishi: quyidagi holatlarda kuzatiladi: - aldesteron miqdori kamayishida; - adg miqdori kamayib ketishida (qandsiz diabet kelib chiqadi) - ayrim diuretik dori vositalari ta’sirida; - siydik tarkibida yuqori osmotik bosimli moddalar ko’payganda( m; glukoza, mochevina) - nefron kanalchalarida kuzatiladigan o’zgarishlarda; (ayrim buyrak kasalliklarida) iii. kanalchalar sekretsiyasi buzilishi nefronning distal naychalari va yig’uvchi naychalarida qon plazmasidagi ayrim moddalarni siydik tarkibiga chiqarish jarayoni amalga oshadi. bu jarayon sekretsiya deb ataladi. sekretsiya buzilishiga misollar: 1. naychalar atsidozi: - ammoniogenez va atsidogenez jarayonlari susayishi va h ionlarini …

5 / 39

va izostenuriya; sifat jihatdan o’zgarishlari: 1. proteinuriya; 2. gematuriya; 3. silindruriya; 4. leykotsituriya(piuriya) oliguriya - kunlik diurezning kam bo’lishi; - kunlik 700 ml dan kam bo’lishi; sababi: - glomerulyar filtratsiyaning kamayishi; oqibati: - hujayradan tashqari suyuqlik ortishi; - organizmda osmotik faol moddalar to’planishi; (m: gipernatriemiya, giperkaliemiya) - qonda qoldiq moddalarning to’planishi (m: azotemiya) anuriya - diurezning to’liq yo’qolishi; sabab va oqibatlari oliguriya bilan bir biriga o’xshash bo’ladi. poliuriya - sutkalik siydik miqdorining 1,8 l dan oshishi; sabablar: - ekstrarenal (psixogen polidipsiya, suv-tuz almashinuvi buzilishi) - renal (o’tkir va surunkali buyrak yetishmovchiligi poliurik bosqichi) rivojlanish mexanizmiga ko’ra turlari: 1. suvli diurez; 2. osmotik diurez(salurez) 3. gipertenziv diurez 1. suvli diurez: - suvning reabsorbsiyasi kamayishi natijasida yuzaga keladi; - ko’p suv iste’mol qilish va qandsiz diabet ham sabab bo’la oladi; - bunday poliuriyada siydik gipotonik holatda bo’ladi; 2. osmotik diurez: - siydikda osmotik faol moddalarning ko’payishi naijasida kelib chiqadi; - osmotik faol …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyrak patologiyasi"

mavzu: buyrak patologiyasi medical leaders’ club t.me/mlcofasmi t.me/mlc_pharmacology patologiya mavzu: buyrak patologiyasi reja: 1. buyrak haqida umumiy ma’lumot. 2. buyrakning asosiy funksiyalari patologiyasi klassifikatsiyasi. 3. ajraluvchi siydikni sifat va miqdor jihatdan o’zgarishlari; 4. buyrakning patogenetik sindromlari; 5. asosiy buyrak kasalliklari; buyrak haqida umumiy ma’lumot • “ren” – lotincha | “nephros” – yunoncha • loviyasimon shakl, zich konsistensiya, silliq yuza, qizg’ish-qo’ng’ir rangga ega bo’lgan juft a’zo • og’irligi – 120 gr|uzunligi –10-12 sm| eni – 6 sm|qalinligi – 3-4 sm i. mikroskopik tuzilishi • struktur-funksional birligi – nefron 1. nefron tuzilishi 1. corpusculum renale 2. tubulus renalis contorius proximalis 3. ansa nephroni 4. tubulus renalis contorius d...

This file contains 39 pages in PDF format (1.7 MB). To download "buyrak patologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: buyrak patologiyasi PDF 39 pages Free download Telegram