oiladagi inqirozlar va ularning oqibatlari

DOC 84.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1545028895_73323.doc oiladagi inqirozlar va ularning oqibatlari reja: 1. hayotiy qiyin vaziyatlardagi oila. 2. oilaviy stress va koping tushunchalari. 3. oiladagi inqirozlar va ularning oqibatlari. 4. oilaviy munosabatlar buzilishi va ularning sabablari. 5. oilaviy ziddiyatlarning er-xotin va farzandlar taqdiriga ta’siri. hayotiy qiyin vaziyatlardagi oila. hayotiy qiyin vaziyatlar, tadqir taqozosi bilan ayrim oilalarda nizolar kelib chiqadi va uning oqibati sifatida nikoh barbod bo‘ladi. olimlar nikohning barbod bo‘lishini o‘rganib, uning sabablari turlicha bo‘lishi mumkinligi to‘g‘risida o‘z nazariy qarashlarini bayon etganlar. masalan, ayrim psixologlar ajrimlarni “turtki” konsepsiyasi orqali tushuntirishga urinadilar. ya’ni, yaxshi tinch-totuv yashayotgan oilada birdan shunday holat yuz beradiki, masalan, xiyonat, o‘lim, xastalik, rashk va shunga o‘xshash voqealar turki bo‘ldiyu, oila ustuni qulaydi. aslida hayotda qo‘qqisdan shunday bir silkinish yoki turtki bilan oila birdan buzilib ketishi kam uchraydi. yana bir holat olimlar fikricha, “orqaga ketish” deb nomlanadi. bu shunday holatki, unga ko‘ra, er va xotinni yaxshi, iliq munosabatlar bog‘lab turgan, lekin aynan muhabbat …

uzoq qarindoshlar o‘rtasidagi nikohlar, ya’ni, oldindan birbirlarini bilgan odamlarning o‘zaro kelishuvi, mehr va muhabbat rishtalari orqali oila qurish o‘zbekchilikka xos odatlar sifatida qadrlangan va ta’kidlab o‘tilgan nikoh motivlarining barchasida oqilona fikr yuritish, yoshlar va ular ota-onalarining “yetti o‘lchab bir kesishi” oilaning mustahkam bo‘lishi uchun zamin hisoblangan. nikoh ajrimlariga kelsak, bunday holat sharq xalqlarida ham, bizda ham sodir bo‘lgan. eski manbalarda nikoh ajrimiga sabab bo‘lgan omillar sifatida avvalo, er yoki xotinda to‘ydan keyin aniqlangan nasliy xastaliklar, ko‘p holatlarda erkak kishining, ayrim holatlarda ayolning boshqa inson bilan “til” topishib ketishi, boobro‘ va mansabdor shaxsning kelinchakni yoqtirib qolishi va zo‘rlik bilan eski oilani buzishga majbur qilishlar, farzandsizlik, ayolning bepushtligi sabab erkakning xotinni taloq qilishi, iqtisodiy nochor yosh oilaning o‘z ro‘zg‘orini yurita olmaganligidan ayolning boshqa odamga turmushga chiqishga majbur bo‘lib qolishi kabi sabablar qayd etilgan. muhimi shunki, nikohning barbod bo‘lishidagi tashabbus asosan erkak kishining qo‘lida bo‘lgan. agar u xohlasagina nikoh barbod bo‘lgan. agar mabodo …

g‘ishtirib, o‘z otaonasining oilasiga qaytib ketavergan. sarpo suriqlar, ayolga tegishli barcha narsalarning unga berilishi majbur hisoblangan, hattoki, ajrimning sababi ayolning xiyonati bo‘lgan taqdirda ham mol-mulk, ziynatlar ayolga berilavergan. lekin ayol eri bilan yashashni xohlamay qolgan holatlarda uning ajrim olishi mushkulroq bo‘lgan, bunday paytlarda xotin shahar xokimiga yozma ravishda rasmiy murojaat qilishi, va ular qaror qabul qilishi lozim bo‘lgan. bunday hollarda kim aybdor deb topilishidan qat’iy nazar, bolalar otasi bilan qoldirilgan. rimliklarda ham ajrimlar ilgaridan odatiy holday qaralgan. tarixdan ma’lumki, shoir ovidiy va tarixchi pliniy uch marta uylanganlar, yuliy sezar va antoniy esa to‘rttadan xotinga ega bo‘lganlar. bu kabi tarixiy hodisalar manbalarda, tarixiy filmlarda yaxshi aks ettirilgan. qadimgi hindistonda esa nikoh oddiygina fuqarolar ittifoqi emas, ilohiy ittifoq sifatida qaralib, nikoh rishtalarining buzilishi nihoyatda g‘ayritabiiy holat deb baholangan. nikohning buzilishi faqat er tashabbusi va ayolning katta gunohi tufayli ro‘y berishi mumkin bo‘lgan. eramizgacha bo‘lgan ikki mingliklardan qolgan manbalarda ko‘rsatilishicha, “sakkiz yil mobaynida …

ning motivlari ham turfa xil. ko‘pgina xalqlarda ajrimlarning motivi sifatida er-xotin xiyonati qayd etiladi. shunisi xarakterliki, erkaklarning xiyonatidan ko‘ra ayolning xiyonati barcha madaniyatlarda ham qattiqroq qoralanadi, chunki buning asosiy sababi – xiyonatkor ayol boshqa erkak bilan uchrashib yurib, undan homilador bo‘lib qolishi va nikohsiz begona bolaning tug‘ilishiga sababchi bo‘lib qolishi mumkin. ya’ni, bunda nafaqat oilaning balki yangi tug‘ilgan bolaning manfaati jiddiy zarar ko‘radi, chunki bu bolada kimning haqi borligi, kimning mol-mulkiga u voris bo‘la olishi masalasi o‘ylantiradi. lekin er-xotinning xiyonatiga befarq qaraydigan xalqlar ham yer yuzida topiladi. masalan, afrikadagi dinka qabilasida er agar xotini uning nazarida nodonroq bo‘lsa ham, bemazaroq ovqat pishirsa ham u bilan ajrashib ketaveradi. erkakning begona ayol bilan “don olishib yurishi” hech kimni qiziqtirmaydi, hattoki, qonuniy xotini ham bunga unchalik ahamiyat bermaydi. shu kabi assama orolida yashaydigan qabila ham ajrashishda birbirining quyi yoki yuqori tabaqadan ekanligiga qarab qaror chiqaradi. masalan, agar ayol yuqori tabaqa oila vakilasi bo‘lsa, …

il sifatida qaraladi. musulmon qoidalariga ko‘ra ayolning nikoh ajrimining tashabbuskori bo‘lishlik qoralanadi, lekin vaziyat talab qilganda ayol o‘z haq-huquqlarini talab chilmagan holad erining uyidan ketishi mumkin. erkak esa agar bilmay “taloq” so‘zini ishlatib qo‘ygan bo‘lsa, o‘z ayoliga qayta uchinichi martagacha uylanishi mumkin, lekin uch martadan keyin uning yana uylanishi qat’iyat man etiladi. tabiiy, hozirgi sharoitda huquqiy davlat qurish sharoitida bunday shar’iy qoidalarga emas, amaldagi qonunlarga ko‘ra ajrim holatlarini muvofiqlashtiriladi. uning qoidalari o‘zbekiston respublikasining “oila kodeksi” ning “nikohning tugatilishi” deb nomlangan 7 bobning 37-48 moddalri hamda “nikohdan ajralishni qayd etish” deb nomlangan 26 bobning 218-222 moddalari bilan tartibga solingan. rossiyada o‘tkazilgan oxirgi tadqiqotlarda nikoh ajrimlarining asosiy sabalari sifatida quyidagilar qayd etilmoqda(turli yoshli so‘raluvchilarning jami soniga nisbatan foiz hisobida): · moddiy, maishiy muammolar – 55; · er yoki xotinning ichkilikka ruju qo‘yishi – 39; · yoshlar uchun oilaviy qadriyatlarning pastlab ketishi – 27; · er-xotin xiyonati – 19; · psixologik mos kelmaslik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oiladagi inqirozlar va ularning oqibatlari"

1545028895_73323.doc oiladagi inqirozlar va ularning oqibatlari reja: 1. hayotiy qiyin vaziyatlardagi oila. 2. oilaviy stress va koping tushunchalari. 3. oiladagi inqirozlar va ularning oqibatlari. 4. oilaviy munosabatlar buzilishi va ularning sabablari. 5. oilaviy ziddiyatlarning er-xotin va farzandlar taqdiriga ta’siri. hayotiy qiyin vaziyatlardagi oila. hayotiy qiyin vaziyatlar, tadqir taqozosi bilan ayrim oilalarda nizolar kelib chiqadi va uning oqibati sifatida nikoh barbod bo‘ladi. olimlar nikohning barbod bo‘lishini o‘rganib, uning sabablari turlicha bo‘lishi mumkinligi to‘g‘risida o‘z nazariy qarashlarini bayon etganlar. masalan, ayrim psixologlar ajrimlarni “turtki” konsepsiyasi orqali tushuntirishga urinadilar. ya’ni, yaxshi tinch-totuv yashayotgan oilada birdan shunday holat yuz...

DOC format, 84.5 KB. To download "oiladagi inqirozlar va ularning oqibatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oiladagi inqirozlar va ularning… DOC Free download Telegram