simpatik va parasimpatik nerv sistemasi

PPTX 20 pages 400.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 400.9 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation vegetativ nerv tizimining simpatik va parasimpatik qismi hayrulla 01 parasempatik nerv sistemasi: dam olish va hazm qilish 02 simpatik nerv sistemasi: jang yoki qochish 03 o'zaro ta'sir va muvozanat: simpatatik va parasimpatatik reja: simpatik nerv sistemasi: jang yoki qochish sns va pns bir-biriga qarama-qarshi ta'sir qilib, gomeostazni saqlaydi. muvozanat buzilishi xavotirlik buzilishlari, gipertenziya va oshqozon-ichak muammolari kabi turli holatlarga olib kelishi mumkin. beta-blokerlar (masalan, propranolol) va alfa-2 agonistlari (masalan, klonidin) terapevtik aralashuv uchun maxsus sns retseptorlariga ta'sir qiladi pns (parasempatik nerv sistemas), sns ga qarama-qarshi, "dam olish va hazm qilish"ni rag'batlantiradi. miya sopi (iii, vii, ix, x kranial nervlar) va sakral o'murtqa miyadan (s2-s4) kelib chiqadi. atsetilxolin yurak urishini sekinlashtiradi (bradikardiya), qon bosimini pasaytiradi va hazm qilishni rag'batlantiradi avtonom nerv sistemasining (ans) bir qismi bo'lgan simpatik nerv sistemi (sns) "qochish yoki jang" reaksiyasini qo'zg'atadi. buyrak usti bezi medullasi adrenalin (epinefrin) va noradrenalin (norepinefrin) ajratib chiqaradi, yurak urishi (taxikardiya), …

2 / 20

sishi (kaft terlashi) va qondagi glyukoza miqdorining oshishi kuzatiladi parasempatik nerv sistemasining (pns) asetilxolin orqali vositachiligida sns ta'siriga qarshi turadi. yurak urishi sekinlashadi ( 100 u/min) va yurak-qon tomir hodisalari (miokard infarkti, insult) xavfini oshiradi, bu butun dunyoda millionlab odamlarga ta'sir qiladi. yurak (bradikardiya, 20-40 urish/daqiqada), o'pka (bronxospazm) va ichak (qabziyat, ileus) kabi organlarga ta'sir etuvchi parasimpatik disfunksiya o'lim-xoligini sezilarli darajada oshiradi; vagus nervi muhim ahamiyatga ega. simpatik va parasimpatik sistemalar o'rtasidagi o'zaro ta'sirlar sns ko'krak va bel umurtqa pog'onasida (t1-l2), psns esa miya sopi (iii, vii, ix, x kranial nervlari) va sakral umurtqa pog'onasida (s2-s4) joylashgan. sns qisqa preganglionar va uzun postganglionar tolalarni, psns esa uzun preganglionar va qisqa postganglionar tolalarni ishlatadi simpatik (sns) va parasimpatik (psns) nerv sistemaslari atsetilxolin (psns ganglion oldingi va ba'zi ganglion keyingi neyronlari) va norepinefrin/epinefrin (sns ganglion keyingi neyronlari) orqali qarama-qarshi ta'sir ko'rsatadi. yurak urishi: sns oshiradi (sinoatrial tugunida β1-adrenergik retseptorlar); psns pasaytiradi (muskarin …

3 / 20

ori mezenterik kabi prevertebral ganglionlar) oldingi ganglion neyronlari ach ajratadi, ular maqsadli organlardan uzoqda joylashgan ikki sistema ham ikki neyronli yo'llarni ishlatadi; biroq, simpatik preganglion tolalari parasimpatik tolalarga qaraganda qisqaroq bo'lib, ganglionlar orqa miya yaqinroq joylashgan simpatik va parasimtomatik sistemalarni solishtirish simpatik (sns): jang yoki qochish; yurak urishi tezlashishi (100-160 ur/min), qon bosimi oshishi (120/80 dan 180/120 mm sim.ust.), bronxlarning kengayishi (o'pka); o'quvchi kengayishi (midriaz); buyrak usti bezi qobig'idan adrenalin ajralishi; ovqat hazm qilish faoliyatining susayishi (ovqat hazm qilish tizimi) sns va psns'ning qarama-qarshi ta'sirlaridan go'meostaz saqlanadi (masalan, yurak urishi tezligini tartibga solish). sns yurak urishini tezlashtirsa, psns sekinlashtiradi. sns ko'z o'ngini kengaytirsa, psns toraytiradi. muvozanat buzilishi kasalliklarga (masalan, snsning ortiqcha faoliyati natijasida gipertenziya) olib kelishi mumkin parasimpatık (psns): dam olish va hazm qilish; yurak urishi kamayishi (daqiqada 60-100 marta), qon bosimi (odatdagi darajada), bronxlarning torayishi (o'pka); ko'z qorachig'ining torayishi (mioz); hazm faoliyatining kuchayishi (ovqat hazm qilish tizimi, peristaltika); atsetilxolin …

4 / 20

d text add text add text simpatik yo'l ko'krak-bel umurtqa pog'onasida (t1-l2) boshlanib, ganglionlarda (simpatik zanjir yoki qorin, yuqori va pastki mezenterik ganglionlar) tugaydi. oldingi neyronlar asetilxolin (ax), keyingi neyronlar esa norepinefrin (ne) vositasida ta'sir ko'rsatadi ans'ga qaratilgan terapevtik aralashuvlar 01 02 03 nafas mashqlari (4-7-8 texnikasi), yoga, meditatsiya (turli muhitlarda taklif etilayotgan mbsr dasturlari) va progressiv mushaklarni bo'shashtirish (pmr) texnikalari kabi dorivor bo'lmagan usullar parasimpatik faollashuvga ta'sir qilib, simpatik giperaktivlikni kamaytiradi va bu ko'plab fiziologik jarayonlarga ta'sir qiluvchi avtonom muvozanatni yaxshilaydi. vagus nervining terining stimulyatsiyasi (tvns), orqa miya stimulyatsiyasi (scs) kabi neyromodulyatsiya usullari, xususan surunkali og'riqni davolashda qo'llaniladi. bu davolash usullari turli hududlardagi ixtisoslashgan tibbiyot markazlarida o'tkaziladi va samaradorligi bemorning reaksiyasi va kasalligiga bog'liq. sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 simtomatik disfunksiyaning klinik ahamiyati simpatik disfunksiyasi turli kasalliklarda (masalan, global miqyosda 65 yoshdan oshganlarning …

5 / 20

tlarini o'rganish turli ko'rinishlarni ochib beradi: postural ortotostatik taxikardiya sindromi (pots) yosh ayollarning 1-3%ini qamrab olib, turgan holatda 10 daqiqada yurak urish tezligining ≥30 bpm ga oshishi bilan tavsiflanadi (masalan, shimoliy amerika, yevropa) ovqat hazm qilish muammolari ansning muvozanatsizligini ko'rsatadi: irritable ichak sindromi (ibs) butun dunyo bo'yicha ~11% ni tashkil etadi va simpatik/parasimpatik o'zaro ta'sir orqali ichak harakatining o'zgarishini namoyish etadi. turli yosh va millatdagi bemorlarda qorin og'rig'i, shishiruvchi kabi turli alomatlar kuzatiladi ovqat hazm qilish muammolari ansning muvozanatsizligini ko'rsatadi: irritable ichak sindromi (ibs) butun dunyo bo'yicha ~11% ni tashkil etadi va simpatik/parasimpatik o'zaro ta'sir orqali ichak harakatining o'zgarishini namoyish etadi. turli yosh va millatdagi bemorlarda qorin og'rig'i, shishiruvchi kabi turli alomatlar kuzatiladi parasempatik nerv sistemasi: dam olish va hazm qilish ans ning psns va sns shoxchalari maqsadli organlarning o'zaro innervatsiyasi orqali gomeostazni saqlaydi simpatik nerv sistemasining (sns), "jang yoki qochish" sistemasining manbai ko'krak-bel umurtqa pog'onasining (t1-l2) segmentlaridir. preganglion neyronlari …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "simpatik va parasimpatik nerv sistemasi"

powerpoint presentation vegetativ nerv tizimining simpatik va parasimpatik qismi hayrulla 01 parasempatik nerv sistemasi: dam olish va hazm qilish 02 simpatik nerv sistemasi: jang yoki qochish 03 o'zaro ta'sir va muvozanat: simpatatik va parasimpatatik reja: simpatik nerv sistemasi: jang yoki qochish sns va pns bir-biriga qarama-qarshi ta'sir qilib, gomeostazni saqlaydi. muvozanat buzilishi xavotirlik buzilishlari, gipertenziya va oshqozon-ichak muammolari kabi turli holatlarga olib kelishi mumkin. beta-blokerlar (masalan, propranolol) va alfa-2 agonistlari (masalan, klonidin) terapevtik aralashuv uchun maxsus sns retseptorlariga ta'sir qiladi pns (parasempatik nerv sistemas), sns ga qarama-qarshi, "dam olish va hazm qilish"ni rag'batlantiradi. miya sopi (iii, vii, ix, x kranial nervlar) v...

This file contains 20 pages in PPTX format (400.9 KB). To download "simpatik va parasimpatik nerv sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: simpatik va parasimpatik nerv s… PPTX 20 pages Free download Telegram