товушлар талаффузини шакллантириш мустаҳкамлашга қаратилган ўйинлар

DOC 128.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1545027536_73304.doc товушлар талаффузини шакллантириш мустаҳкамлашга қаратилган ўйинлар режа: 1. сирғалувчи товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. 2. шовқинли товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. 3. сонор товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. 4. тил орқа товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. сирғалувчи товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлашга қаратилган ўйинлар маълумки, товушлар талаффузидаги камчиликларни бартараф этишда унинг сабабларига алоҳида эътибор берилади. чунки, артикуляцион моторика ҳаракатчанлигининг етишмаслиги ва фонематик идрокнинг ривожланмаганлиги товушлар талаффузидаги камчиликларни келтириб чиқаришга сабаб бўлади. фонематик идрокни шакллантириш ва ривожлантириш ишлари эса товушни нутққа қўйиш ва мустаҳкамлаш ишлари билан параллел равишда олиб борилади. товушлар талаффузининг бузилиши аоосан артикуляцион жиҳатдан талаффуз қилиш қийин бўлган товушларда кузатилади. шундай товушлар қаторига сирғалувчи товушлар киради. бу товушлардаги камчиликларни бартараф этиш ишларини болалар учун қизиқарли бўлган ўйин фаолияти билан боғлаб ўтиш орқали, коррекциялаш ишнинг самарадорлигини оширади. “насос” ўйини ўйиннинг мақсади: болаларга “с” товушини тўғри талаффуз этишга ўргатиш. …
2
ўлиши ва хаво оқимининг тил ўртасидан чиқишига зътибор бериб бориш зарур. “дўкон” ўйини ўйиннинг мақсади: “с” товушини сўзларда тўғри талаффуз этиш. ўйиннинг бориши: логопед томонидан болаларга ўйин қоидалари тушунтирилади. болалар тасаввур қилинглар мана бу стол-дўкон, стол устидаги расмлар, ўйинчоқлар дўконида сотиладиган нарсалар. логопед болаларга қарата мурожаат этади. болалар ҳозир сизлар билан шу ўйинни биргаликда ўйнаймиз. ҳозир ҳар бирингизни дўконга, яъни олдимга бирма-бир чақираман ва келган бола дўкондан ўзига ёққан нарсани харид қилиб олиши керак ва дўкондан харид қилган ўйинчоқ ва нарсаларнинг номини чиройли, баланд овоз билан номлаб беради. -соат-совун-сандиқ -асал-арслон- -гилос-автобус- ўйин давомида асосан “с” товуши қатнашган сўзларни урғу бериб жарангдор овоз билан талаффуз қилишга эътибор берилади. “гуллар ва асаларилар” ўйини ўйиннинг мақсади: “з” товушини нутққа киритиш. ўйиннинг бориши: ўйин бошланишидан олдин ким асал арилар бўлиши, ким эса гуллар бўлиши аниқланиб олинади (масалан ўғил болалар асал арилар, қиз болалар эса гуллар). кейин ҳаммалари хона бўйлаб ёки майдончада югурадилар. логопед ишорасидан …
3
чки пайт чивинлар визиллаб келиб, бизни хўп чаққан эди. ҳозир сизлар билан “чивинлар” ўйинини ўйнаймиз, дейилади. болалар бунинг учун биз икки гуруҳга бўлинамиз. биринчи гуруҳ болалари чивинлар, иккинчи гуруҳ болалари эса сайр қилиб юрувчилар бўлишади. чивин бўлган болалар “з з з” деб сайр қилиб юрган болалар кетидан югуришади. сайр қилиб юрган болалар эса чивинлардан қочишга, яширинишга ҳаракат қилиб, уйларига югуришади. хона бурчагидаги стулчалар уйча ҳисобланади. сўнгра роллар алмашинади. ҳаммага тушунарлими, унда бошладик. болаларнинг умумий холати ва товушни тўғри талаффуз эътишига эътибор бериб борилади. “расмни жуфтини топ” ўйини ўйиннинг мақсади: «з» товушини сўзларда тўғри талаффуз қилишга ўргатиш. ўйиннинг бориши: болалар стулларда ўтиришади. логопеднинг столи устида тескари қилиб қўйилган расмлар туради. ҳар бир болага худди шу расмдан яна бири бериб чиқилади. логопед болалардан бирини чақиради ва чақирилган бола столдаги расмлардан бирини олади ва уни кўрсатиб баланд овоз билан “мен занжирни расмини олдим, кимда худди шу расмнинг жуфти бор” – дейди. шу расмнинг …
4
ўзда ҳар икки товуш бор бўлган расмларни кўрсатадилар ва с-з товушларида қайси бири сўзнинг бошида келаётганлигини айтадилар. с ва з товушини расмлар орқали таққослаш керак. машғулот пайтида номида с ва з товуши бўлган расмлардан ҳам фойдаланиш мумкин. агар логопед болаларга бундай расмларни кўрсатса, болалар қўлларидаги расмларни кўрсатмасликлари керак. шовқинли товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга оид ўйинлар “ўрмон шовуллайди” ўйини ўйиннинг мақсади: “ш” товушини нутқда хосил қилиш. ўйиннинг бориши: логопед болаларга ёзда боғ ёки ўрмонда сайр қилганликларини эшитишини таклиф этади. у ерда баланд дарахтларни қурганликлрини узун-узун шохларида барглар кўп эканлигини эслашади. шамол эсганда дарахтнинг шохлари тебраниб “ш-ш-ш” деган овоз чиқаради. аввал шамол секин эсади, бунда болалар секин овозда “ш-ш-ш” деб талаффуз этадилар ва қўлларини ҳаракатга келтирадилар. аста секин шамол кучайиб боради. дарахтларнинг барглари кучли тебранади. бунда болалар кучли овоз билан “ш-ш-ш” деб талаффуз этадилар. сўнгра логопед болаларга қўлларини дарахтнинг шохчаларига ўхшаб юқорига кўтаришларини ва шамол эсганда дарахтларнинг шовуллашга ўхшаш “шш-ш” …
5
нутқда “ш” товушини мустаҳкамлаш. ўйиннинг бориши: стулчада бир бола кўзини юмиб ўтиради. у мушук ролини бажаради. қолган болалар сичқонлар ролини бажарадилар. сичқонлар секин юриб мушукни олдига келадилар ва бармоқлар ёрдамида сеними, шошмай тур! ифодасини қўллаб қуйдаги шеърни айтишади. сичқонбойлар жим бўлинг, жим бўлинг бароқвой қилиғидан огоҳ бўлинг, огоҳ бўлинг! шу сўзлар айтилгандан сўнг мушук уйғониб кетади ва миёв деб сичқонни қувлайди. сичқонларнинг уйи чизиқча тортиб белгилаб қўйилади ва у ерга мушук кира олмайди. ўйин ҳамма сичқонлар ушланмагунча давом этиши мумкин. охирида қолган бола янги ўйинда бошловчи бўлади. ҳамма ушланган сичқонлар “ш” товуши иштирокида 2-3 та сўз айтишлари керак. “ўргимчак туридаги пашшалар» ўйини ўйиннинг мақсади: “ж” товушини тўғри талаффуз эттиришга эришиш. ўйиннинг бориши: болаларнинг бир қисми ўргимчак турини тасвирлаб, қўлларини туширган ҳолда доира бўлиб туриб оладилар. болаларнинг қолган қисми пашшалар бўлиб, ”ж-ж-ж” деган ҳолда, доира ичида ва атрофида учиб юрадилар. ўргимчак тўрига илинган бола кучлироқ оҳангда “ж” товушини талаффуз этади. тўрга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "товушлар талаффузини шакллантириш мустаҳкамлашга қаратилган ўйинлар"

1545027536_73304.doc товушлар талаффузини шакллантириш мустаҳкамлашга қаратилган ўйинлар режа: 1. сирғалувчи товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. 2. шовқинли товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. 3. сонор товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. 4. тил орқа товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлаш ва фарқлашга қаратилган ўйинлар. сирғалувчи товушларни нутққа қўйиш, мустаҳкамлашга қаратилган ўйинлар маълумки, товушлар талаффузидаги камчиликларни бартараф этишда унинг сабабларига алоҳида эътибор берилади. чунки, артикуляцион моторика ҳаракатчанлигининг етишмаслиги ва фонематик идрокнинг ривожланмаганлиги товушлар талаффузидаги камчиликларни келтириб чиқаришга сабаб бўлади. фонематик идрокни шакллант...

DOC format, 128.0 KB. To download "товушлар талаффузини шакллантириш мустаҳкамлашга қаратилган ўйинлар", click the Telegram button on the left.