adrenergik innervatsiyaga ta'sir etuvchi dori vositalar tasnifi

PPTX 33 sahifa 5,7 MB Bepul yuklash

33 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,7 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 33

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 33

slayd 1 abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti farmakologiya kafedrasi adrenergik innervatsiyaga ta'sir etuvchi dori vositalari t.f.d. d.x.yuldasheva ma'ruza maqsadi adrenergik innervatsiyaga ta'sir etuvchi dori vositalar tasnifi. adrenoretseptorlarni kuchaytiruvchi dori vositalari. adrenomimetiklar simpatik nerv tolalarining oxirida neyroeffektor sinapslarida noradrenalin ajraladi. • parasimpatikda atsetilxolin ajraladi. nerv oxirida noradrenalin ajralsa unda ii nerv tolasi adrenergik, atsetilxolin ishlab chiqarsa xolinergik deb ataladi. demak, gangliya ortidagi nerv tolasi simpatik nervlarda andrenergik, parasimpatikda – xolinergikdir na sintezi gipotalamus orqa bo'lagi va buyrak usti bezi miya qismida kechadi. tirozin fenialanindan jigarda sintezlanadi va nerv oxirlarida faol tashiladi. fenilalanin sirda, shokoladda, dukkakli o'simliklarda ko'p miqdorda saqlanadi. na neyron tsitoplazmasida tirozin aminokislotasidan dofa va dofamin xosil buladi va vezikulalarda yig'iladi. buyrak usti bezida na metillanishi natijasida adrenalin gormoni hosil bo'ladi. simpatik nervlarning postganglionar tolasi oxirida joylashgan neyro-effektor sinapslarda qo'zg'alish impulsining o'tkazilishi mediator-noradrenalin (na) vositasida amalga oshadi. na fenilalanindan hosil bo'ladi (fenilalanin-tirozin-dofa-na-adrenalin), bunda bir qator fermentlar …

2 / 33

embranada joylashgan bo'lib, β1-yurakda, α2-adrenergik sinapsning presinaptik membranasida β2-bronxlar, tomirlarda, bachadonda β3-yog' klechatkasida adrenomimetik vositalar - α va β adrenoretseptorni qo'zg'atuvchilar adrenalin gidroxlorid (β1, β2, α1, α2) noradrenalin gidrotartarat (α1, α2, β1) - asosan α adrenoretseptorlarni qo'zg'atuvchilar mezaton (α1), naftizin (α2), galazolin (α2) asosan β adrenoretseptorlarni qo'zg'atuvchilar izadrin (β1, β2), salbutamol (β2), terbutalin (β2), dobutamin (β1), fenotdiol (β2). β2-adrenoretseptori, otnosyatsya: salbutamol (ventolin), terbutalin (brikanil), fenoterol (berotek), geksoprenalin (ginipral, ipradol), salmeterol (serevent), formoterol (foradil). α- adrenoretseptorlar qo'zg'alganda a'zoning faolligi ortadi (ichak mushaklardan tashqari, ularning tonusi pasayadi). teri, buyrak, ichak qon tomirlarda, me'da-ichak traktining sfinkterlarida, qorataloqning trabekulalarida α-adrenoretseptor ustunlik qiladi. β-adrenoretseptorlar qo'zg'alganda, a'zoning faolligi susayadi (yurakdan tashqari:-taxikardiya, qisqarish kuchi ortadi, avtomatizm ortadi, o'tkazuvchanlik engillashadi). bronxlar va skelet mushaklari tomirlarida, hamda yurakda asosan β-adrenoretseptorlar bor. samarasi α -adrenoretseptorlarni qo'zg'atganda yuzaga keladigan o'zgarishlar: - teri, shilliq qavat, buyrak, ichak, qon tomirlarining qisqarishi; - ko'zning rangdor pardasidagi radial mushaklarning qisqarishi (midriaz); - me'da-ichak traktidagi sfinkterlarning …

3 / 33

β2); - yurak qisqarishining soni va kuchi ortadi (β1); - me'da-ichak trakti a'zolarining harakati va tonusi susayadi (β1). adrenoretseptorlarni qo'zg'tuvchi vositalar (α, β -adrenomimetiklar) adrenalin - buyrak usti bezining miya qismidagi xromaffin xujayralarida hosil bo'ladigan gormon. sintetik yo'l bilan ham olingan. so'yilgan qora mollarning buyrak usti bezidan ajratib olinadi. adrenalin α va β-adrenoretseptorlarni bevosita qo'zg'atadi. bronxlar va skelet mushaklari tomirlarida, hamda yurakda asosan β-adrenoretseptorlar bor. uglevod va yog' almashinuvini boshqaruvchi funktsional faol makromolekulalarda xam β-adrenoretseptorlar bor, chunki adrenomimetiklar ta'sirida adrenilatsiklaza faollashadi, atfdan tsamf hosil bo'lishi ortib, u proteinkinaza va fosforilaza fermentlarining faolligini oshirishi natijasida glikogen parchalanishi tezlashadi-giperglikemiya yuzaga keladi. fiziologik kontsentratsiyalarida faqat β-adrenoretseptorlarni qo'zg'atadi, katta kontsentratsiyalarda α adrenoretseptorlarni ham qo'zg'atadi. ko'zning radial mushaklari (m.dilatator pupilae) stimullaydi - ko'z qorachig'i kengayadi, lekin ko'zning ichki bosimi oshmaydi, chunki tomirlar torayadi va suyuqlik ishlab chiqish pasayadi. yurak qisqarishlarining soni va kuchi ortadi (yurakning minutlik va sistolik hajmi ortadi), qon bosimi ko'tariladi musbat inotrop …

4 / 33

ning umumiy mikdori sarkoplazmada ko'tariladi. kuchli sistola vaqtida qon yurakdan katta kuch bilan chiqib, aorta yoyida joylashgan karotid koptokchalarining baroretseptorlarini ta'sirlaydi, shu erdan impulslar vagus markaziga o'tib, uning oxirida mediator atsetilxolin ajralishini oshiradi, atsetilxolin esa yurak urish tezligini kamaytiradi. bronxlarning silliq muskullari bo'shashadi. agar bronxospazm bo'lsa yo'qoladi mitning sfinkterlari tonusi oshadi, lekin a'zolar tonusi va harakati pasayadi. qorataloq qisqaradi, undagi qon tomirlarga o'tadi. teri, ichak, buyrakning qon tomirlari torayadi, bosh miya, o'pka, skelet mushaklar, yurak qon tomirlari kengayadi. giperglikemiya va giperlipidimiya rivojlanadi. yurak mushaklarining o2 ga bo'lgan talabi ortadi. qonda sut kislotasi miqdori ortadi. mnsni adrenalin qo'zg'atadi (bezovtalanish, tremor yuzaga keladi), mitda adrenalin parchalanib ketishi tufayli, uni faqat mahalliy yoki parenteral yo'l bilan kiritiladi - (t/o, m/i, t/i), adrenalinning ta'siri davomli emas (5 min tomirga, 30 min mushakga kiritilsa), chunki ekstraneyronal yutiladi va parchalanadi. - anafilaktik shok (bronxlarni kengayishi, qon bosimi ko'tarish uchun) - bronxial astma hurujlarini bartaraf etish - …

5 / 33

kuchsizroq ta'sir ko'rsatadi. mitda na parchalanganligi uchun uni parenteral yo'l bilan kiritiladi. teri ostiga kiritilganda, tomirlarni kuchli toraytirganidan, nekrozga olib keladi, shuning uchun t/i tomchilab, qon bosimi nazorati bilan kiritiladi. organizmda na tez parchalanadi va uning qoldiqlari buyrak orqali peshob tarkibida ajraladi. organizmdagi naning asosiy miqdori presinaptik membranada hosil bo'ladi. faqat 15% buyrak usti bezining miya qismida sintezlanadi. qo'llanilishi: qon bosimini keskin pasaygan holatlarida (travmatik shoklar, xirurgik muolajalar va hokazo). noxush ta'sirlar: kamdan kam uchraydi (bosh og'rig'i, aritmiya, nafas olishning buzilishi). organizmda na tez parchalanadi va uning qoldiqlari buyrak orqali peshob tarkibida ajraladi. organizmdagi naning asosiy miqdori presinaptik membranada hosil bo'ladi. faqat 15% buyrak usti bezining miya qismida sintezlanadi. qo'llanilishi: qon bosimini keskin pasaygan holatlarida (travmatik shoklar, xirurgik muolajalar va hokazo). noxush ta’sirlar: kamdan kam uchraydi (bosh og'rig'i, aritmiya, nafas olishning buzilishi). asosan α-adrenoretseptorlarni qo'zg'atuvchi vositalar (α -adrenomimetiklar) mezaton- asosan postsinaptik membranada joylashgan α1 adrenoretseptorlarni to'g'ridan-to'g'ri qo'zg'atadi, bundan tashqari oz …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 33 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"adrenergik innervatsiyaga ta'sir etuvchi dori vositalar tasnifi" haqida

slayd 1 abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti farmakologiya kafedrasi adrenergik innervatsiyaga ta'sir etuvchi dori vositalari t.f.d. d.x.yuldasheva ma'ruza maqsadi adrenergik innervatsiyaga ta'sir etuvchi dori vositalar tasnifi. adrenoretseptorlarni kuchaytiruvchi dori vositalari. adrenomimetiklar simpatik nerv tolalarining oxirida neyroeffektor sinapslarida noradrenalin ajraladi. • parasimpatikda atsetilxolin ajraladi. nerv oxirida noradrenalin ajralsa unda ii nerv tolasi adrenergik, atsetilxolin ishlab chiqarsa xolinergik deb ataladi. demak, gangliya ortidagi nerv tolasi simpatik nervlarda andrenergik, parasimpatikda – xolinergikdir na sintezi gipotalamus orqa bo'lagi va buyrak usti bezi miya qismida kechadi. tirozin fenialanindan jigarda sintezlanadi va nerv oxirla...

Bu fayl PPTX formatida 33 sahifadan iborat (5,7 MB). "adrenergik innervatsiyaga ta'sir etuvchi dori vositalar tasnifi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: adrenergik innervatsiyaga ta'si… PPTX 33 sahifa Bepul yuklash Telegram