markaziy nerv sistemasiga ta'sir etuvchi dori vositalar

PPTX 20 pages 3.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

презентация powerpoint musayeva d.m. buxoro davlat tibbiyot instituti mavzu : markaziy nerv sistemasiga ta'sir etuvchi dori vositalar m-va n- xolinomimetik vositalar, m- va n- xolinoblokator vositalar. antixolinesteraza vositalari. m- xolinomimetik vositalar. m-xolinoblokator vositalar. reja: efferent innervatsiyaga ta’sir etuvchi dori vositalari xolinergik sinapslarga ta’sir etuvchi vositalar antixolinesteraz vositalar m-xolinoretseptorlarga ta’sir etuvchi vositalar efferent innervatsiyaga ta’sir etuvchi dori vositalari markazdan qochuvchi (efferent) nerv tolalari 2 ta kata guruxga bo’linadilar: vegetativ nerv sistemasi (ichki a’zolar, tomirlar, bezlar, silliq mushaklarni faoliyatini boshqaradi. uni boshqacha avtonom, vissteral nerv sistemasi deb ataladi). somatik nerv sistemasi (tayanch xarakat sistemasini boshqaradi, skelet mushaklari faoliyatini boshqaradi). vegetativ nerv sistemasi o’z navbatda 2 xil nervlardan iborat: parasimatik simpatik ular bir-birlaridan anatomic tuzilishi, bajaradigan ishi va fiziologik faolligi bilan farqlanadi. xolinergik sinapslarga ta’sir etuvchi vositalar xolinergik sinapslarda qo’zg’alish impulslari astetilxolin (ax) vositasida amalga oshadi. ax xolinastetiltransferaza fermenti orqali xolin va astetilkoenzmadan mitoxondriyalarda sintezlanadi va sinaps vezikulalarida to’planadi. nervni qitiqlaganda ax sinaps …

2 / 20

sezgir resteptorlar (m-xolinoreaktiv struktura): nikotinga sezgir resteptorlar (n- xolinoreaktiv struktura): xolinergik sinapslarga ta’sir ko’rsatuvchi dorilar ta’siri yo’nalishlariga qarab quyidagi guruxlarga bo’linadilar: 1. m-van-xolinoresteptorlarga ta’sir etuvchi dorilar: m-van-xolinomimetiklar (astetilxolin, karboxolin); m-van-xolinolitiklar (stiklodol). 2. antixolinesteraz vositalar (fizostigmin salistilat, prozerin, galantamin gidrobromid, fosfakol). 3. m-xolineresteptorlarga ta’sir etuvchi dorilar: m-xolinomimetiklar (pilokarpin gidroxlorid, asteklindin) m-xolinolitiklar (atropin sulfat, platifillin gidrotartrat, skopalamin gidrobromid, metastin) 4. n-xolinoresteptorlarga ta’sir etuvchi dorilar n-xolinoresteptorlarni qo’zg’atuvchilar(n-xolinomimetiklar stitoton,lobelin) n-xolinoblokatorlar: ganglioblokatorlar kuraresimonmoddalar pirilen, dimekolin, (periferik-miorelaksantlar): benzogeksoniy, gigroniy, tubokurarin, anaturuksoniy, arfonad. diplastin, ditilin. m-va n-xolinoresteptorlarni stimullovchi vositalar (m-van-xolinomimetiklar). bunday birikmalarga astetilxolin va uning xosilalari kiradi. astetilxolin xolinergik sinapslarda mediator vazifasini o’taydi. u xolin va sirka kislotasining murakkab efirixisoblanadi. lekin ta’siri qisqa bo’lganligidan dori sifatida qo’llanilmaydi. farmakologiya va fiziologiyada eksperimentlarda qo’llaniladi. ax xolinoresteptorlarga to`gridan-to`gri (bevosita) qo’zg’atuvchi ta’siretib, m-van-xolinoresteptorlarni qo’zg’atadi, lekin m-xolinoresteptorlarni qo’zg’alishida yuzaga keladigan o’zgarishlar ustunlik qiladi, ya’ni parasimpatik nervlarni qo’zq’atgandagi o’zgarishlar yuzaga keladi: qorachiq torayadi, fontanov bo’shlig’i kengayadi, shlemov kanali ochiladi, ko’zning ichidan suyuqlik oqib …

3 / 20

u dori ax o’xshaydi, lekin xolinesteraza fermenti uni gidrolizlamaydi, shuning uchun u turg’un va ta’siri davomlidir. karboxolin m-van-xolinoresteptorlarni baravariga qo’zg’atadi ax chaqirgan o’zgarishlar sodir bo’ladi. tibbiyotda karbaxolin glaukomada, ichak va peshob pufagini atoniyasini bartaraf qilishda qo’llaniladi. antixolinesteraz vositalar ular axni gidrolovchi xolinesteraza fermenti faolligini susaytirib gangliya va neyroeffektor sinapslarda axni to’planishiga olib keladilar. bunda axning kuchli va davomli ta’siri yuzaga chiqadi, xuddi m-van-xolinoresteptorlari qo’zg’algandek, lekin ta’sir bunda bevosita emas, balki bilvosita, ya’ni ushbu gurux preparatlari xolinoresteptorlarga o’zlari ta’sir ko’rsatmaydilar . astetilxolinesteraza fermenti bilan xosil qiladigan birikmasining tabiatiga qarab antixolinesteraz vositalar 2ga bo’linadi: qaytar ta’sirli dorilar (fizostigmin, prozerin, galantamin) qaytmas ta’sirli dorilar (fosfakol, fosfororganikbirikmalar) antixolinesteraz vositalar quyidagi xastaliklarni davolashda qo’llaniladi: glaukoma (prozerin, fizostigmin, fosfakol). galantamin bu kasalliklarda ishlatilmaydi, chunki maxalliy qitiqlovchi xususiyatiga ega, konyuktivani shishiga olib keladi; o’tkazilgan polimielitni qoldiq xolatlarini va miasteniya bilan kechuvchi boshqa nevrologik xastaliklarda qo’llaniladi. chunki antixolinesteraz moddalar mnsni kuzatadi va nerv-mushak sinapslari o’tkazuvchanligini oshiradilar. bunday xolatlarda …

4 / 20

osiy namoyondasi xisoblanadi. lekin muskarin dori vositasi sifatida qo’llanilmaydi. tibbiyotda m-xolinomimetiklardan pilokarpin va asteklidin qo’llaniladi. m-xolinoblokatorlar atropin. kimyoviy jixatdan u tropin va d,l-trop kislotasining murakkab efiridir. atropinning ikkita: o’ng va chapga aylantiruvchi sterio izomerlar ibor. o’simliklarni ishlov berishda, bu aktiv sterio izomerlar rastemik shaklga (faolliligi sust bo’lgan atropinga) aylanadi ana shundayi tibbiyotda qo’llaniladi. atropin sintetik yo’l bilan xam olinadi. atropin tanlab faqat m-xolinoresteptorlarni qamal qiladi. atropin u bilan bog’lanib axning unga ta’sir etishiga yo’l qo’ymaydi va shuning uchun parasimpatik nerv oxiridagi neyroeffektor sinapslardan qo’zg’alish impulslari o’tmaydi. natijda parasimpatik nervlarni falajlanishida kuzatiladigan o’zgarishlari yuzaga chiqadi. parasimpatik nerv tonusi pasaysa, simpatikniki oshadi va quyidagi o’zgarishlar yuzaga keladi: qorachiq kengayadi, fontanov bo’shlig’i torayadi, shlemov kanali yopiladi, ko’zning ichki suyuqligining chiqishi kamayib, bosim oshadi, stiliar mushaklar bo’shashadi, stinn bog’lami taranglashib ko’z gavxari yassi shaklga kiradi, uzoqdagi buyumlar aniq ko’rinib, yaqindagilari xiralashadi, ya’ni akkomodastiya paralichi yuzaga keladi, fotofobiya rivojlanadi. kam va qovushqoq so’lak ajraladi, ogiz …

5 / 20

markaziy nerv sistemasiga ta'sir etuvchi dori vositalar - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy nerv sistemasiga ta'sir etuvchi dori vositalar"

презентация powerpoint musayeva d.m. buxoro davlat tibbiyot instituti mavzu : markaziy nerv sistemasiga ta'sir etuvchi dori vositalar m-va n- xolinomimetik vositalar, m- va n- xolinoblokator vositalar. antixolinesteraza vositalari. m- xolinomimetik vositalar. m-xolinoblokator vositalar. reja: efferent innervatsiyaga ta’sir etuvchi dori vositalari xolinergik sinapslarga ta’sir etuvchi vositalar antixolinesteraz vositalar m-xolinoretseptorlarga ta’sir etuvchi vositalar efferent innervatsiyaga ta’sir etuvchi dori vositalari markazdan qochuvchi (efferent) nerv tolalari 2 ta kata guruxga bo’linadilar: vegetativ nerv sistemasi (ichki a’zolar, tomirlar, bezlar, silliq mushaklarni faoliyatini boshqaradi. uni boshqacha avtonom, vissteral nerv sistemasi deb ataladi). somatik nerv sistemasi (tayanch ...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.2 MB). To download "markaziy nerv sistemasiga ta'sir etuvchi dori vositalar", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy nerv sistemasiga ta'si… PPTX 20 pages Free download Telegram