дислалия

DOCX 63,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1544087031_73155.docx дислалия режа: 1. дислалия, унинг шакллари 2. дислалия турлари 3. дислалияни бартараф этишда логопедик таъсир методикаси дислалия, унинг шакллари дислалия термини грекча сўздан олинган бўлиб, дис – бузилиш, лалиа – нутқ деган маънони англатади. дислалия нутқ бузилишлари орасида энг кўп тарқалган камчиликдир. е.ф. ау маълумотига кўра, товушлар талаффузидаги камчиликлар мактабгача ёшдаги болаларда 15 – 20% ни, кичик мактаб ёшдаги болаларда 5 – 7% ни ташкил этар экан. м.н. александрова маълумотига кўра россияда 5 – 6 ёшли болаларда сирғалувчи товушлар (с, з, тс) 23%, шовқинли товушлар (ш, ж) 24%, африкат товуш (ч) 13%, «р» товуши 26%, «л» товуши 10%, жаранглилар 4,5%, «й» товуши 1,5%, тил орқа товушлар 1% кўрсаткичларда нотўғри талаффуз этилиши кўрсатилади. м.м. алексайева маълумоти бўйича 5 ёшли болаларда сирғалувчи товушлар (с, з, тс) 17,3%, шовқинли товушлар (ш, ж) 60,4%, «р» товуши 46,7%, «л» товуши эса 7,2% ташкил этар экан. р. беккер маълумотига кўра, германияда дислалия ҳодисаси 5 – …
2
ик (органик) дислалия периферик нутқ аппаратнинг (тил, жағ, танглай, тиш) органик бузилиши натижасидир. тил тагидаги этнинг (юганча) калталиги механик дислалияга сабаб бўлади. бу камчилик тил ҳаракатини қийинлаштиради, тил тагидаги этнинг ҳаддан ташқари калта бўлиши тилнинг юқори томон кўтарилишига имкон бермайди. бундан ташқари, тилнинг ҳаддан ташқари катта бўлиши ёки ҳаддан ташқари кичик ва тор бўлиши ҳам дислалияга олиб келади. бундай ҳолларда тўғри артикулятсия қийинлашади. жағ тузилишидаги камчиликлар прикус нонормалликларга олиб келади. нонормал прикуслар бир неча хил кўринишда бўлиши мумкин. прогнатия – юқори жағ олдинга томон чиққан бўлади. бунинг натижасида пастки олдинги тишлар юқоридаги тишлар билан бирлашмайди (4-расм). прогения – пастки жағ олдинга чиққан бўлади (5-расм). очиқ прикус-юқори ва пастки жағлар бирлашганда улар орасида оралиқ масофа қолади. айрим ҳолларда бу оралиқ фақат олдинги тишлар орасида бўлади (олдинги очиқ прикус) (6-расм) . ёни очиқ прикус ўнг томонли, чап томонли ва икки томонли бўлиши мумкин. тишларнинг (тиш қаторининг) нотўғри тузилиши ҳам дислалияга сабаб бўлиши …
3
н. товушлар талаффузи ҳали етарли, тўғри шаклланмаган кичик ёшдаги болалар билан, тили чучук ёки ноаниқ, тез шошиб гапирадиган кишилар билан доимо мулоқотда бўлиши бола нутқига салбий таъсир кўрсатади. кўпинча бола оилада товушларни нотўғри талаффуз этувчи киши нутқига тақлид этади. бу эса функсионал дислалияга сабаб бўлади. оиладаги икки тиллилик, педагогик қаровсизлик ҳам функсионал дислалияга сабаб бўлади. бунда товушларга эътибор бермаслик, боладаги камчиликларни тўғирламаслик, тўғри ва аниқ талаффуз намуналарини бермаслик ҳоллари кузда тутилади. фонематик эшитишнинг яхши ривожланмаганлиги болаларда товушлар талаффузидаги камчиликларни келтириб чиқарувчи сабаблардан биридир. бу ҳолда товушлар дифференцияси (товушларни фарқлаш) қийинлашади. болалар асосан бир-бирига ўхшаш: жарангли-жарангсиз, сирғалувчи ва шовқинли товушларни ажрата олмайдилар. бу қийинчиликлар натижасида товушларнинг тўғри талаффузи узоқ вақтга чўзилиб кетади. шу билан бирга, товушлар талаффузидаги камчиликлар, айниқса, товушларни алмаштириш ҳоллари, ўз навбатида, фонематик эшитувнинг шаклланишининг қийинлаштиради ва келгусида нутқнинг умумий ривожланмаганлигига ва ўқиш-ёзишда бузилишлар бўлишига сабаб бўлади. дислалия артикулятсион аппарат аъзоларининг (тил, лаб, пастки жағ) ҳаракатчанлигидаги камчиликлар натижасида ҳам …
4
товушлар талаффузининг бузилиши товушларни нутқда йўқлиги, уларни бузиб талаффуз этиш ва бир-бири билан алмаштириш ҳоллари билан намоён бўлади. бу ҳолатларнинг ҳар бирини батафсил кўриб чиқамиз. нутқда товушларнинг йўқлиги уларнинг сўзнинг бошида (масалан, ранда сўзи ўрнига бола «анда»), сўзнинг ўртасида (тарвуз – «тавуз»), сўзининг охирида (қор – «қо») тушиб қолишида ифодаланиши мумкин. товушларни бузиб (нотўғри) талаффуз этиш шунда ифодаланадики, бунда товушларнинг тўғри талаффузи ўрнига, шу товушга яқин лекин она тили фонетика тизимида ифода этилмайдиган товуш талаффуз этилади. масалан, тиш аро сигматизм, ён сигматизм, валяр р (бунда тил учи тебраниши ўрнига юмшоқ танглай тебранади), увиляр р (бунда тил учи ўрнига кичик тилча тебранади). товушлар тилнинг фонетик тизимида мавжуд бўлган бошқа товушларга алмаштирилиши мумкин. улар қуйидагича намоён бўлиши мумкин: 1) ҳосил бўлиш усулига кўра ўхшаш, артикулятсия ўрнига кўра фарқ қиладиган товушларни алмаштириш, масалан, портловчи тил орқа к ва г, портловчи тил олди т ва д товушлари (масалан, китоб сўзи ўрнига «титоб», гул сўзи …
5
. агар бир фонетик группага кирувчи товушлар талаффузида камчиликлар бўлса (масалан, сирғалувчи с, з, ж) бу-мономорф дислалия. агар у икки ва ундан ортиқ артикулятсия гуруҳига тегишли бўлса (масалан, ротатсизм, сигматизм ва ламбдатсизм), бу – полиморф дислалия бўлади. талаффузидаги камчиликлар ўз характерига, маълум товушлар группасига тегишли бўлишига кўра дислалия қуйидаги турларга ажратилади: 1. сигматизм (грекча «сигма» «с» ҳарфининг номини билдиради). бунда сирғалувчи (с, з) ва шовқинли (ш, ж, ч) товушлар талаффузида камчиликлар кузатилади. сирғалувчи ва шовқинли товушларнинг бошқа товушларга алмаштирилиши парасигматизм деб юритилади. масалан, соат – «тоат», жўжа – «дўда», чойнак – «тойнак». 2. ротатсизм (грекча «ро» ҳарфи номидан олинган бўлиб, «р» товушни билдиради) – р товушнинг талаффузидаги камчиликлардир. р товушини бошқа товушлар билан алмаштирилиши параротатсизм деб юритилади. масалан, ракета – «якета», ром – «лом», ручка – «ючка». 3. ламбдатсизм (грекча «ламбда» ҳарфини номидан олинган бўлиб, л товушини билдиради) – л товушининг талаффузидаги камчиликдан иборат. л товушининг бошқа товушларга алмаштирилиши параламбдатсизм …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"дислалия" haqida

1544087031_73155.docx дислалия режа: 1. дислалия, унинг шакллари 2. дислалия турлари 3. дислалияни бартараф этишда логопедик таъсир методикаси дислалия, унинг шакллари дислалия термини грекча сўздан олинган бўлиб, дис – бузилиш, лалиа – нутқ деган маънони англатади. дислалия нутқ бузилишлари орасида энг кўп тарқалган камчиликдир. е.ф. ау маълумотига кўра, товушлар талаффузидаги камчиликлар мактабгача ёшдаги болаларда 15 – 20% ни, кичик мактаб ёшдаги болаларда 5 – 7% ни ташкил этар экан. м.н. александрова маълумотига кўра россияда 5 – 6 ёшли болаларда сирғалувчи товушлар (с, з, тс) 23%, шовқинли товушлар (ш, ж) 24%, африкат товуш (ч) 13%, «р» товуши 26%, «л» товуши 10%, жаранглилар 4,5%, «й» товуши 1,5%, тил орқа товушлар 1% кўрсаткичларда нотўғри талаффуз этилиши кўрсатилади. м.м. алексайе...

DOCX format, 63,5 KB. "дислалия"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: дислалия DOCX Bepul yuklash Telegram