ta’lim psixologiyasi

DOC 78.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1544082369_73134.doc ta’lim psixologiyasi reja: 1. o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari 2. ko‘nikma va malakalarni shakllantirish. 1997 yilda qabul qilingan "ta’lim to‘g‘risida"gi qonun va "kadrlar tayyorlash milliy dasturida" shaxs kamoloti asosiy masala sifatida e’tirof etilgan. prezidentimiz i.a.karimov: "iqtisodiy va siyosiy sohalardagi barcha islohotlarimizning pirovard maqsadi yurtimizda yashayotgan barcha fuqarolar uchun munosib hayot sharoitlarini tashkil kilib berishdan iboratdir. aynan shuning uchun ham ma’naviy jihatdan mukammal rivojlangan insonni tarbiyalash, ta’lim va maorifni yuksaltirish, milliy uyg‘onish g‘oyasini ro‘yobga chiqaradigan yangi avlodni voyaga yetkazish davlatimizning eng muhim vazifalaridan biri bo‘lib qoladi", degan edilar. maktab - jamiyatning ijtimoiy institutlaridan biri. maktab jamiyatning buguni emas, balki kelajakka yo‘naltirilgan rivojini belgilaydi. maktabning maqsadi bolalarga ta’lim va tarbiya berishdan iboratdir. o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari insonning hayotiy tajribalarni bilimlar, ko‘nikmalar va malakalar tariqasida o‘zlashtirishiga aloqador bo‘lgan bir necha tushunchalar mavjud. bu o‘quv faoliyati, ta’lim, o‘qish va o‘rganishdir. bunday faoliyat kishiga shu jumladan bolaga ham atrof-muhitga moslashish, o‘zining asosiy ehtiyojlari, shuningdek, aqliy …

nda o‘quv faoliyatida bolaga tegishli faoliyat nazarda tutiladi ham o‘quv faoliyatiga taaluqli bo‘lib, lekin ko‘proq bu tushuncha ishlatilganda o‘quv faoliyatida bolaga tegishli faoliyat nazarda tutiladi yuqorida ko‘rib o‘tilgan uch tushuncha ham o‘quv faoliyati mazmuniga taaluqlidir. o‘qishning natijasi haqida gapirilganda o‘rganish tushunchasidan foydalaniladi. o‘quv faoliyatini o‘qituvchi va bolaning o‘zaro ta’siriga asoslangan o‘quv-bilish jarayoni sifatida turli tomondan tavsiflaganda, biz to‘rt tushunchadan ham foydalanamiz, o‘qituvchi va bola ta’sirining qaysi jihati nazarda tutilayotganligiga bog‘liq ravishda biriga urg‘u beramiz. dastlab o‘rganish haqidagi masalasiga to‘xtalamiz. rivojlanish bilan bog‘liq barcha narsani o‘rganish deb aytish mumkin emasligini ta’kidlash joiz. masalan, unga organizmning biologik jihatdan yetilish jarayonlarini kiritish mumkin emas. chunki organizmning biologik jihatdan yetilishi ta’lim va o‘rganishga bog‘liq emas. lekin o‘rganish deb ataladigan barcha jarayonlar yetilishga umuman bog‘liq emas deb bo‘lmaydi.bu barcha olimlar tomonidan tan olingan. lekin rivojlanish qay darajada yetilish bilan bog‘liqligini aniqlash muhim. o‘rganish doimo ma’lum darajada organizmning biologik yetilishiga tayanadi. masalan, bolaga bosh miyadagi nutq …

nkt” deb atash to‘g‘riroq bo‘lur edi. o‘rganishning ikkinchi turi - shartli reflektor o‘rganish. bu bo‘yicha xam tadqiqotlarni dastlab i.p.pavlov olib borgan. o‘rganishning bu turi dastlabki neytral qo‘zg‘atuvchiga shartli reaksiyalar sifatida xulqatvorning yangi shakllari vujudga kelishini nazarda tutadi. organizmning shartli reflektor reaksiyalarini tug‘diradigan stimullar qabul qilinishi lozim. masalan, “limon” so‘zini aytishimiz bilan ko‘z oldimizga sariq rangli, nordon ta’mli meva keladi. o‘rganishning uchinchi turi operant o‘rganishdir. bunday o‘rganish turida bilim, ko‘nikma va malakalar “ sinab ko‘rish va xato qilish” metodi orqali o‘rganiladi.individ duch keladigan vaziyatlar unda turli instinktiv, shartsiz, shartli reaksiyalarni vujudga keltiradi. organizm ketma-ket amalda masalani yechish uchun har birini sinab ko‘radi va bunda avtomatik ravishda erishilgan natijani baholaydi. eng yaxshi natijaga olib kelgan reaksiya, vujudga kelgan vaziyatda organizmning qulay moslashishini ta’minlagani boshqalaridan ajralib chiqadi va tajribada mustahkamlanadi. mana shu “sinab ko‘rish va xato qilish” metodi orqali o‘rganishdir. yuqorida tavsiflangan o‘rganish turlari hayvonlarda ham, insonlarda ham uchraydi. lekin insonlarda o‘rganishning maxsus, …

rayon sifatida namoyon bo‘ladi. birinchi holda o‘qish ta’limning bir tomoni hisoblanadi, ikkinchi holda ijtimoiylashuvning natijasidir. o‘rganish har qanday faoliyatning natijasi bo‘lishi mumkin, ta’lim va o‘qish tushunchalari esa maxsus o‘quv faoliyati bilan bog‘liqdir. agar faoliyatning asosiy motivi sifatida bilishga qiziqish yoki individning psixologik taraqqiyoti nazarda tutilsa, o‘quv faoliyati haqida gapiriladi. agar motiv individning u yoki bu ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan bo‘lsa, ”o‘rganish” tushunchasidan foydalaniladi. bunday yo‘lyo‘lakay o‘rganishga misol sifatida ma’lumotlarni ixtiyorsiz ravishda eslab qolish, o‘quv maqsadlarini ko‘zda tutmagan harakatlarni misol keltirishimiz mumkin. ta’lim va o‘qish – har doim ongli jarayonlardir, o‘rganish esa ongsiz darajada ham ro‘y berishi mumkin. ta’lim, o‘qish va o‘rganish orasidagi yana bir farq ma’lumotlarni o‘zlashtirishga tayyorlik turli yosh davrlarida turlicha namoyon bo‘ladi. o‘rganishning elemantar turlari – imprinting, shartli reflektor va operant turlariga – bola tug‘ilishi bilanoq amalda tayyor bo‘ladi. o‘qish bilim, malaka va ko‘nikmalarni o‘zlashtirish uchun ongli, maqsadga yo‘naltirilgan qobiliyat sifatida bolada 4-5 yoshligida namoyon bo‘ladi, mustaqil o‘qishga tayyorlik …

ni yaratish uchun asos hisoblanadi. o‘rganishning muvaffaqiyati turli xil omillarga bog‘liq, ular ichida quyidagi psixologik omillar muhim: o‘quv faoliyati motivatsiyasi, bilish jarayonlari - idrok, diqqat, xayol, xotira, tafakkur va nutqning ixtiyoriyligi, bolalarda irodaviy va boshqa shaxs xislatlari: ma’suliyat, tirishqoqlik, maqsadga intiluvchanlik, intizomlilik, onglilik, tartiblilik va boshqalarning mavjudligi. o‘quv faoliyati samaradorligining psixologik omillariga hamkorlik faoliyatidagi insonlar - o‘qituvchilar va sinfdoshlari bilan o‘zaro ta’sir qila olish ko‘nikmasi, intellektual rivojlanganlik va boshqalar kiradi. bilimlarni o‘zlashtirish jarayonida o‘rganishga bo‘lgan tayyorlik (ustanovka) muhim hisoblanadi, bunda o‘quv vazifalarining o‘qituvchi tomonidan qo‘yilishi, bola tomonidan qabul qilinishi muhim bo‘lib, bunda o‘qituvchi o‘rgatadi, bola o‘rganadi. rus psixologi a.n.leontyev inson faoliyatining psixik va amaliy shakllari mavjudligini, bola ongi aynan o‘quv faoliyatida o‘sishini ta’kidlaydi. d.b.elkonin esa o‘quv faoliyatining xususiyatlarini ko‘rsatib, uni mohiyatiga, mazmuniga va o‘zini namoyon etish shakliga ko‘ra ijtimoiyligini ta’kidlaydi. o‘quv faoliyati bu shunday faoliyatki, uning natijasida avvalo bolada o‘zgarish yuz beradi. uning mahsuli turli motivlar asosida qurilgan bo‘lishi darkor. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ta’lim psixologiyasi"

1544082369_73134.doc ta’lim psixologiyasi reja: 1. o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari 2. ko‘nikma va malakalarni shakllantirish. 1997 yilda qabul qilingan "ta’lim to‘g‘risida"gi qonun va "kadrlar tayyorlash milliy dasturida" shaxs kamoloti asosiy masala sifatida e’tirof etilgan. prezidentimiz i.a.karimov: "iqtisodiy va siyosiy sohalardagi barcha islohotlarimizning pirovard maqsadi yurtimizda yashayotgan barcha fuqarolar uchun munosib hayot sharoitlarini tashkil kilib berishdan iboratdir. aynan shuning uchun ham ma’naviy jihatdan mukammal rivojlangan insonni tarbiyalash, ta’lim va maorifni yuksaltirish, milliy uyg‘onish g‘oyasini ro‘yobga chiqaradigan yangi avlodni voyaga yetkazish davlatimizning eng muhim vazifalaridan biri bo‘lib qoladi", degan edilar. maktab - jamiyatning ijtimoiy ...

DOC format, 78.0 KB. To download "ta’lim psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ta’lim psixologiyasi DOC Free download Telegram