foydali qazilmalar

DOCX 5 pages 18.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: foydali qazilma konlarini organish tarixi foydali qazilmalar, mineral xom ashyolar — yer poʻstida qattiq, suyuq va gazsimon holatlarda uchraydigan, turli geologik jarayonlar natijasida toʻplangan hamda miqdori, sifati, joylashish sharoitlariga koʻra sanoatda ishlatishga yarokli boʻlgan tabiiy mineral moddalar. foydali qazilmalar turli konlarni hosil qiladi. paydo boʻlish sharoitiga koʻra foydali qazilmalar konlari seriyalar — sedimentogen (gipergen), magmatogen (gipogen) va metamorfogen konlarga bulinadi (qarang gipergen konlar, gipogen konlar, metamorfogen konlar). geologik davr jihatidan foydali qazilmalar konlari ichida arxey, proterozoy, rifey, paleozoy, mezozoy va kaynozoy yoshidagi konlar farq qilinadi. shakllanish joyi jihatidan geosinklinal (burmalagan oblastlar) va platformalardagi konlar boʻladi. qanday chuqurlikda paydo boʻlishiga koʻra, foydali qazilmalar konlari ultraabissal (10-15 km dan chuqur), abissal (3-5 km dan chuqur), gipabissal (1,5 km chuqurlikda joylashgan) konlarga boʻlinadi. foydali qazilmalar uch guruhga: metall, nemetall va yonuvchilarga boʻlinadi. metall foydali qazilmalar sof metallar, qora, rangli, siyrak va radioaktiv metall rudalari, shuningdek, nodir yer elementlaridan iborat. nemetall foydali qazilmalarga …

2 / 5

getika, qora va rangli metallurgiya, kimyo sanoati, qurilish) taraqqiyoti negizi hisoblanadi. mineral resurslar sanoatda ishlatilishiga qarab, bir qancha guruxlarga ajratiladi: a) yoqilgʻi energetika resurslari (neft, tabiiy gaz, kazilma kumir, yonuvchi slanetslar, torf, uran rudalari); b) kora va rangli metallurgiya xom ashyosi hisoblangan ruda resurslari (temir va marganets rudalari, xromit, boksit, mis, qoʻrgʻoshinrux, nikel, volfram, molibden, qalay, surma rudalari, nodir metallar rudalari va boshqalar); v) konchilikkimyo xom ashyosi (fosforit, apatit, osh tuzi, kaliy va magniy tuzlari, oltingugurt va uning birikmalari, barit, bor rudalari, brom va yod tarkibli eritmalar); g) tabiiy qurilish materiallari va noruda foydali qazilmalarning katta guruhi, shuningdek, bezak, texnik va qimmatbaho toshlar (marmar, granit, yashma, agat, togʻ xrustali, granat, korund, olmos va boshqalar); d) gidrotermal mineral resurslar (yer osti chuchuk va mineral suvlari). mineral boyliklar koʻp tabiiy resurslardan farqli ravishda qaytadan tiklanmaydi. dunyo okeani suvlari va yer osti shoʻr suvlari mineral xom ashyoning muhim rezervlari hisoblanadi. foydali qazilmalar xaqidagi …

3 / 5

l birikmalarini ajratib olish iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lgan mineral hosiladir. foydali qazilma koni – ma’lum bir iqtisodiy sharoitda qazib olish foydali bo‘lgan bir yoki bir necha ma’dan to‘plami. foydali qazilma konlariga sanoat o‘z texnik imkoniyati va qazib olish iqtisodiy afzalligini hisobga olib ma’lum talablar qo‘yadi. bu talablar «konditsiyalar» deb ataladi. iqtisodiy sharoit va texnik holati o‘zgarishi bilan konditsiyalar ham o‘zgaradi. barcha foydali qazilmalar to‘rt katta guruhga bo‘linadi: metall, nometall, yonuvchi va gidromineral foydali qazilmalar. foydali qazilma deb iqtisodiyotda foydalanish uchun son va sifat jihatdan yaroqli bo‘lgan tabiiy mineral moddaga aytiladi. foydali qazilmalarni to‘g‘ridan to‘g‘ri tabiiy holda yoki biroz ishlov berib so‘ngishlatish mumkin. qazib olingan foydali qazilmalar mineral xomashyo deb ataladi. foydali qazilmalarning muhim xususiyatlaridan biri – ularning tabiatda nihoyat darajada asta-sekinlik bilan hosil bo‘lishidir. ularming, yuz ming yillar davomida bunyodga keladi. shuning uchun hamhozirda ularning zaxiralari dunyo bo‘yicha asta-sekin kamayib bormoqda.

4 / 5

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "foydali qazilmalar"

mavzu: foydali qazilma konlarini organish tarixi foydali qazilmalar, mineral xom ashyolar — yer poʻstida qattiq, suyuq va gazsimon holatlarda uchraydigan, turli geologik jarayonlar natijasida toʻplangan hamda miqdori, sifati, joylashish sharoitlariga koʻra sanoatda ishlatishga yarokli boʻlgan tabiiy mineral moddalar. foydali qazilmalar turli konlarni hosil qiladi. paydo boʻlish sharoitiga koʻra foydali qazilmalar konlari seriyalar — sedimentogen (gipergen), magmatogen (gipogen) va metamorfogen konlarga bulinadi (qarang gipergen konlar, gipogen konlar, metamorfogen konlar). geologik davr jihatidan foydali qazilmalar konlari ichida arxey, proterozoy, rifey, paleozoy, mezozoy va kaynozoy yoshidagi konlar farq qilinadi. shakllanish joyi jihatidan geosinklinal (burmalagan oblastlar) va platform...

This file contains 5 pages in DOCX format (18.3 KB). To download "foydali qazilmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: foydali qazilmalar DOCX 5 pages Free download Telegram