foydali qazilmalar

DOCX 15 pages 32.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.6 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: foydalanilmayotgan erlardan foydalinish qayta baholash reja: 1. foydali qazilma konlarini sanoat va genetik tiplari haqida 2. foydali qazilmalarning razvedkasi va sanoat turlarini baxolash foydali qazilmalarni qidirish usullari foydali qazilma konlarini sanoat va genetik tiplari haqida geologik qidiruv natijasida kon topilgach, shu konni tashkil qilgan foydali konning zaxirasi aniqlanadi. chunki foydali qazilma qimmatbaxo bo`lsa xam, xarajatlarni qoplamasligi mumkin. lekin ba`zi bir konlar sarflanadigan xarajatlarni qoplamasa xam qazib olinadi. chunki bunday konlarda mavjud bo`lgan foydali qazilmalar xalq xo`jaligi uchun juda zarur bo`lishi mumkin. kon zahira qazilmaning xajmi, vazni nuqtai nazaridan hisoblanadi. zaxiraning miqdorini aniqlash uchun uning yotish kengligi, uzunligini, qalinligini ko`paytirish kerak. zaxira xajmi kub metrda o`lchanadi. vaznini topish uchun xajmini zichligiga ko`paytiriladi, tonnada o`lchanadi. v q l* h * m, m3 l – kon qatlamining uzunligi m. h – kon qatlami yoki ruda tomirining yotish uzunligi m m – kon qatlamining qalinligi, m qqv (m) v – konning xajmi, m3. …

2 / 15

qqiyoti darajisida qazib olish iqtisodiy jixatdan samarasiz bo`lgan umumiy miqdorning tegishli qismi tushuniladi. umumiy miqdorning tegishli qismida foydali mineral yetarli bo`lmaydi. lekin keyinchalik umumiy ruda miqdorining bunday qismi qazib olish va metallni bunday rudadan ajratib olish texnologiyasi va texnikasi rivojlanishi natijasida balansga o`tkazilishi mumkin. foydali qazilmaning balansli miqdori xam xar doim to`liq qazib olinmaydi. yerning ustki qismida joylashgan inshootlarni va yer osti laxmlarining geometrik o`lchamlarini butunligini saqlab turish maqsadidayer osti xavfsizlik tirgagi sifatida bir qism ruda qoldiriladi. ba`zi bir foydali qazilmalar qazib olinayotganda xosil bo`lgan bo`shliqning yon tomonlarini va shiftini butunligicha saqlab turish maqsadida foydali qazilmaning o`zidan tabiy tirgak qoldiriladi. tirgakning katta-kichikligi va shakli qazish natijasida hosil bo`lgan bo`shliqqa ta`sir qilayotgan kon bosimiga bog`liq. kupincha tirgak turtburchak, uzun tug`ri burchakli, doira, ellips shaklida qoldiriladi. qazib olingan rudaning miqdori uni balansi miqdoridan kam yoki ko`p bo`lishi mumkin. kamayishining sababi yer ostidagi rudaning bir muncha miqdori nobud bo`lishidir. rudaga yon atrofdagi jinslar …

3 / 15

uyidagi talablarni qoniqtirishi lozim: · foydali qazilmaning shakli va o`lchami belgilangan; · foydali qazilmaning texnologik xususiyati sanoatga yaroqli deb baxolash uchun yetarli darajada o`rganilgan; · foydali qazilmalarning tarxi aniqlangan yoki laxmlar yordamida aniqlangan; “s2” kategoriyali zaxirasi quyidagi talablarga javob berishi lozim: · foydali qazilmaning o`lchamlari, shakli, ichki tuzulishi va tabiiy joylashish sharoiti o`rganilgan; · foydali qazilmaning xusuiyatlari laboratoriya sharoitida aniqlangan; · geologik ma`lumotlarga asoslanib foydali qazilmaga yul ochish mumkinligi belgilanadi. foydalm qazilmalarning razvedkasi va sanoat turlarini baxolash oldindan razvedka ishlari natijasida ijobiy geologik iqtisodiy baxolangan va tim yakunlarida birinchilardan bo`lib sanoatni yaratiga quyilgan konlardagina mukammal razvedka ishlari olib boriladi. mukammal razvedkaning asosiy maqsadi kon korzonalarini loyixalash uchun foydali qazilma sifatidagi zaxiralar haqida ma`lumotni aniqlash, konning aloxida uchastkalari buyicha mineral xom —ashyoning kon geologik shartlari, qatlamlari va bloklarining ekspluatatsiyasidan iborat. mukammal razvedka davrini o`rganishining asosiy ob`yekti sermaxsul zona yoki konning morfologik ajratilgan maydoni bo`lib xisoblanadi, geometrizatsiya ob`yekti bo`lib esa aloxida sermaxsul …

4 / 15

ishdan olingan ma`lumotlar asosida mukammal razvedkaning boshlanishida o`rnatiladi. razvedka turining zichligi shu darajada bo`lishi kerakki, foydalanilayotgan blokda foydali qazilmalarnin strukturasini aniqlash imkonini berishi kerak. mukammal razvedka davrida konning genetik, sanoat tiplari qidiruv —baxolash ishlaridagi ma`danlilik kriteriyalarini geologik qonuniyatlar aniqlashtiradi. shuning uchun a,v, va s1 kategoriya buyicha zaxiralarni baxolashdan tashqari mukammal razvedka ishlariga s2 kategoriya buyicha konning istiqbolli zaxiralarini oshirish xam kiradi. mukammal razvedkada razvedka quduqlari va kon laximlarini namunalash va xujjatlashtirish ishlarining o`yemi o`sib boradi. razvedkada qilingan zaxiralarning asosiy qismi s1 kategoriya asosida mukammal razvedka ishlari natijasi buyicha hisoblanadi. mukammal razvedka konning xalk xo`jaligida berilgan turdagi mineral ashyoni yetkazib beruvchi sifatida qoplashning iqtisodiy samaradorligini to`liq baxolanishi ta`minlanadi. mukammal razvedkaning natijalari asosida kon korxonasini loyixasini tuzish uchun xamma ma`lumotlar hisoblanadi va konning geologik iqtisodiy loyixasi ta`minaladi. konni sanoatni o`zlashtirishga berilganidan so`ng, kon korxonasining geologlari oldida quyidagilar haqida ma`lumotlarni aniqlash turadi: razvedka qilingan zaxiralar haqida, qo`shimcha mineral xom —ashyolarini resurslari haqida, foydali …

5 / 15

tlarni mukammallashtirish, ularning sifati va zaxiralarining to`liq ishlatilishini nazorat qilish kiradi. birinchi gurux masalalarining yechimi uchun kon korxonalari xududida qidiruv va razvedka ishlari olib boriladi. ular konni birlamchi razvedka davri nomini olgan. ikkichi gurux masalalarini yechishda konda eksplotatsiyali razvedka ishlari olib boriladi. uchinchi masalalarni yechishda esa ma`dan geologik xizmatining xamma majburiyatlari qo`shiladi. «sanoat o`zlashtirilmagan konlarining birlamchi razvedkasi konlarini ishlashini (birlash-tirishga) kengaytirishga qadar qo`shimcha o`rganish zarur bo`lgan paytda o`tkaziladi». o`zlashtirilmagan sanoatning (oldingi) birlamchi razvedka ishlari asosida xisobot tuziladi, zaruriy paytlarda esa, zaxiralarning xisob —kitobi o`tkaziladi. «ishlanayotgan kondagi birlamchi razvedka ishlarining (vazifasi) maqsadi korxonada mavjud bo`lgan xom —ashyo bazasini kengaytirishdir». birlamchi razvedka ishlari natijasida ularning umumiy va masshtabi va o`rta sifati baxolanadi va tim tuziladi, ikkinchi davr natijasiga asosan yangi sanoat kompleksi ko`rish va konning loyixasini tuzish buyicha ularning barchasi haqida berilgan ma`lumotlar aniqlanadi. eksplutatsiyaviy razvedkaning maqsadi quyidagilardan iborat:-tozalash, qirqim berish, kon tayyorgarlik, kon-kapital ishlari frontini o`z vaqtida tanlash va rejalashtirish, loyixalash …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "foydali qazilmalar"

mavzu: foydalanilmayotgan erlardan foydalinish qayta baholash reja: 1. foydali qazilma konlarini sanoat va genetik tiplari haqida 2. foydali qazilmalarning razvedkasi va sanoat turlarini baxolash foydali qazilmalarni qidirish usullari foydali qazilma konlarini sanoat va genetik tiplari haqida geologik qidiruv natijasida kon topilgach, shu konni tashkil qilgan foydali konning zaxirasi aniqlanadi. chunki foydali qazilma qimmatbaxo bo`lsa xam, xarajatlarni qoplamasligi mumkin. lekin ba`zi bir konlar sarflanadigan xarajatlarni qoplamasa xam qazib olinadi. chunki bunday konlarda mavjud bo`lgan foydali qazilmalar xalq xo`jaligi uchun juda zarur bo`lishi mumkin. kon zahira qazilmaning xajmi, vazni nuqtai nazaridan hisoblanadi. zaxiraning miqdorini aniqlash uchun uning yotish kengligi, uzunligini,...

This file contains 15 pages in DOCX format (32.6 KB). To download "foydali qazilmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: foydali qazilmalar DOCX 15 pages Free download Telegram