dizartriya

DOCX 35.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1543905150_73067.docx dizartriya reja: 1. dizartriya tasnifi va uning shakllari 2. dizartriyani bartaraf etish bo‘yicha olib boriladigan logopedik ta’sir tizimi dizartriya uning tasnifi va shakllari dizartriya – nutq apparati inervatsiyasining organik buzilishi sababli nutqning talaffuz tomonidan buzilishidir. dizartriya termini grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, dis – bo‘lak, arthon – biriktirish degan ma’noni bildiradi. dizartriya-bu markaziy xarakterdagi organik nutq buzilishi hisoblanadi. dizartriyada nutq a’zolarining (yumshoq tanglay, til, lablar) kam harakatlanishi natijasida nutq tovushlari artikulyatsiyasi qiyinlashadi, shu bilan birgalikda ovoz, nafas buzilishlari hamda nutqning sur’ati, ritmi va ifodaliligida o‘zgarishlar kuzatiladi. dizartriyaning og‘ir formasida nutq butunlay tushunarsiz bo‘ladi. bunday hol anartriya deb ataladi. anartriya termini grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, a-yo‘q, arthon – biriktirish degan ma’noni bildiradi. dizartriyani tasniflashda mutaxassislar turli xil yondashadilar: jarohatlanish o‘chog‘iga qarab, nevrologik simptomning ustunligi yoki neyrolingvistik qarashlar bo‘yicha ye.n. vinarskaya (1973), k.n. vittorf (1940), k.vovatr (1966), l.a. danilova (1969), m.zeyeman (1962), m.v.ippolitova (1965), s.s. lyapidevskiy (1968), ye.m. mastyukova (1985), i.i. panchenko …

pleksning harakat buzilishlari bulbar falaj deb ataladi. periferik harakatlantiruvchi neyronlarning hujayralari orqa miyaning oldingi shoxlarida yoki miya o‘qining mos yadrolarida yotadi. ularning aksonlari u yoki bu periferik harakatlantiruvchi nervlarni shakllantiradi. periferik harakatlantiruvchi neyronning uning istalgan sathidagi shikastlanishi periferik falaj /parez/ning klinik ko‘rinishini beradi. bunda nerv impulslari mushaklarga kelmasligi, shuning uchun undagi almashinish jarayonlarining buzilishini hisobga olsak, mushaklar atrofiyasi, tovushining pasayishining yuzaga kelishi sabablari ma’lum bo‘ladi. muskullar mo‘rt, bo‘sh bo‘lib qoladi, shuning uchun bu ko‘pincha atrofik falaj deb ataladi. periferik harakatlantiruvchi neyronning shikastlanishi birlamchi reflektor yoylarining uzilishiga sabab bo‘ladi. bunda teri va pay reflekslari yo‘qolib, arefleksiya namoyon bo‘ladi. periferik harakatlantiruvchi neyronlardagi patologik jarayon natijasida ham saqlanib qolgan qo‘zg‘aluvchanligi shu narsaga olib keladiki, atrofiyaga uchrayotgan muskullarda ba’zida alohida muskul to‘plamlari va tolalarning tez-tez qisqarishi kuzatiladi. periferik paralichning ko‘rsatilgan klinik ko‘rinishlari atrofiya, atoniya va arefleksiya – bulbar falaj holatida ix, x, va xii bosh miya nervlari /til-hiqildoq, adashgan va tilosti bilan innervatsiya qilinuvchi …

li /u/ nervlar bulbar nervlarga kirmaydi (yuz va uchtalik nervlarning yadrolari varolit ko‘prigida joylashadi). chaynov va mimika muskullarining bo‘shashgan falaji dizartriya belgilaridan boshqa chaynashning buzilishi, og‘izni yopa olmaslik, gipo yoki amimiya kabi belgilarni ham yuzaga chiqaradi. uzunchoq miyaning bir tomonlama (o‘ng yoki chap bo‘limining farqi yo‘q) shikastlanishlari yoki shu yerdan chiquvchi bulbar nervlar ix, x, xi, xii ning shikastlanishlari ikki tomonlama shikastlanishlarga nisbatan uncha og‘ir bo‘lmagan bulbar dizartriya belgilarining rivojlanishiga olib keladi. kelib chiqishi yadroli bo‘lgan bulbar dizartriya bilan kasallangan bemorlarni nevrologik kuzatishlarda bo‘shashgan bulbar falajlardan tashqari tananing qarama-qarshi tomonida harakatlanish va sezishning buzilishlari, shuningdek, harakatlangan tarafda ataksiya belgilarining paydo bo‘lishi aniqlangan /masalan, djekson, avellis, vallenberg, shmedt sindromlari/. litvak l.b. /1959/, gutsmonn /1924/ va boshqalar tomonidan biror-bir bulbar nervning shikastlanishiga sabab bo‘luvchi bulbar dizartriyaning ayrim shakllari haqida bayon etishgan. yaqindagina til yutqin nervlarining difteriya toksinlari bilan shikastlanishiga, natijasida bemor nutqida ovozning yo‘g‘on tembrining yuzaga kelishi ko‘p uchrar edi. yuz nervining …

bunday holatlarda bulbar dizartriyaning belgilari, odatda, psevdobulbar dizartriyaning belgilari bilan kombinatsiyalashgan bo‘ladi. bulbar dizartriya bilan kasallangan bemorlarni kompleks nevrologik va fonetik tekshirish, ularning klinik namoyon bo‘lish patogenezini yaxshiroq tushunishga imkon beradi. bunday tekshirish miya qismlarining ayrim shikastlanishlarida bemorning nutq apparati faoliyatida ro‘y beruvchi eng qiyin funksional samoregulyator /o‘z-o‘zini boshqarish/ qayta qurilishlarini tushunishiga yordam beradi. kasallarning neyrofonetik tekshirish ishlari shuni ko‘rsatadiki, alohida guruh muskullarining bo‘shashgan falaji tovushlarni talaffuz qilishdagi ayrim buzilishlarda namoyon bo‘ladi. shuning uchun bemor nutqidagi tovushlar boyligi va xilma-xilligini yo‘qotadi. atrofdagilar esa bemor talaffuz qilayotgan so‘zlarning ma’nosini tushunmay qoladi. shunday qilib, ovoz boylamlari muskullarining parezi shu narsaga olib keladiki, ovoz boylamlari to‘liq va bir xilda harakatlanmaydi, ularning tebranish esa kam, aritmitik va yetarli amplitudaga ega bo‘lmay qoladi. shuning uchun ovoz ohangdorligi yetarsiz, kuchsiz bo‘lib qoladi. jarangli undoshlarni talaffuz qilish paytida ovoz boylamlarining yetarli harakatlanmasligida hiqildoq agrodinamik sharoitlarga yaqinlashadi, bunda jarangsiz undoshlarni talaffuz qilishda jarangli undoshlar ham jarangsizlashib ketadi. bemor …

u tovushlar fizikaviy murakkabligiga ko‘ra turlicha variantlarga ega bo‘lishi mumkin. barcha muskullarning bir tekis shikastlanishida eng differensiyalashgan til oldi tovushlari buziladi. ammo til ildizi muskuli parezi ustunlik qilganda ko‘proq til orqasi tovushlari artikulyatsiyasi buzilishini kuzatish mumkin. chunki qattiq talaffuz qilinadigan tovushlarga nisbatan yumshoq qilinadigan tovushlar artikulyatsiyasi til muskullarining kamroq differensiyalashgan innervatsiyasini talab etadi. lekin bulbar dizartriyada ular qattiq talaffuz qilinadigan tovushlarga nisbatan kamroq va kechikib buziladi. til usti muskullari shikastlangan holatda bir navbatda yumshoq tovushlar talaffuzi, artikulyatsiyasi va til o‘rta talaffuzining buzilishi ro‘y beradi. nutq apparati muskulining paralichi qanchalik diffuz va buzilish darajasi qanchalik chuqur bo‘lsa, nutq tovushlari shunchalik qo‘pol buziladi. bulbar dizartriyaning og‘ir hollarida eng sodda burun tovushlarini talaffuz eta olish qobiliyati sustlashib ketadi. shunday qilib, nutq apparati sust parizi tufayli ro‘y bergan turli klinik holatlardagi bulbar dizartriyaning to‘g‘ridan to‘g‘ri birlamchi klinik simptomlari past, kuchsiz ovoz, portlovchi tovushlar artikulyatsiyasidagi buzilish, jarangli tovushlarda jaranglilik shaklining soddalashuvi, ovozning burunli, dimog‘li tembri, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "dizartriya"

1543905150_73067.docx dizartriya reja: 1. dizartriya tasnifi va uning shakllari 2. dizartriyani bartaraf etish bo‘yicha olib boriladigan logopedik ta’sir tizimi dizartriya uning tasnifi va shakllari dizartriya – nutq apparati inervatsiyasining organik buzilishi sababli nutqning talaffuz tomonidan buzilishidir. dizartriya termini grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, dis – bo‘lak, arthon – biriktirish degan ma’noni bildiradi. dizartriya-bu markaziy xarakterdagi organik nutq buzilishi hisoblanadi. dizartriyada nutq a’zolarining (yumshoq tanglay, til, lablar) kam harakatlanishi natijasida nutq tovushlari artikulyatsiyasi qiyinlashadi, shu bilan birgalikda ovoz, nafas buzilishlari hamda nutqning sur’ati, ritmi va ifodaliligida o‘zgarishlar kuzatiladi. dizartriyaning og‘ir formasida nutq butunlay tus...

DOCX format, 35.5 KB. To download "dizartriya", click the Telegram button on the left.

Tags: dizartriya DOCX Free download Telegram