determinantlar va ularning xossalari

PPTX 16 pages 6.1 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint mavzu:determinantlar va ularning xossalari reja: 1.ikkinchi va uchinchi tartibli determinantlar. 2.determinantlarning xossalari. 3.n-tartibli determinantlarni hisoblash determinant tushunchasidan dastlab chiziqli tenglamalar sistemasini yechishda foydalanilgan bo‘lib, keyinchalik determinantlar matematikaning bir qancha masalalarini yechishga, jumladan xos sonlarni topishga, differensial tenglamalarni yechishga, vektor hisobiga, keng tatbiq etildi. biz avval ikkinchi va uchinchi tartibli determinanlar tushunchalari bilan tanishamiz. bu tushunchalar keyinchalik yuqori tartibli determinantlarni hisoblash uchun asos bo‘ladi. ikkinchi va uchinchi tartibli determinantlar ikkinchi tartibli determinant matritsaning muhim tavsiflaridan biri determinant hisoblanadi. determinant faqat kvadrat matritsalar uchun kiritiladi. a kvadrat matrisaning determinanti det a bilan belgilanadi. masalan, matritsaning determinanti det a= kabi aniqlanadi. bunda matritsani uning determinanti bilan adashtirmaslik kerak: matritsa – bu sonlar massivi; determinant – bu bitta son. uchinchi tartibli determinant kabi belgilanadi va aniqlanadi uchinchi tartibli determinant uchun satr, ustun, bosh diagonal, yordamchi diagonal tushunchalari ikkinchi tartibli determinantdagi kabi kiritiladi. uchinchi tartibli determinantlarni hisoblashda tenglikning o‘ng tomonidagi birhadlarni topishning yodda …

2 / 16

t tagiga uning birinchi ikkita satri yoziladi, 2-qoidada esa determinantning o‘ng tomoniga uning birinchi ikkita ustuni yoziladi. bunda diagonallardagi yoki diagonallarga parallel bo‘lgan to‘g‘ri chiziqlardagi elementlar uchta ko‘paytuvchini hosil qiladi. agar to‘g‘ri chiziqlar bosh diagonalga parallel bo‘lsa, u holda elementlarning ko‘paytmasi ishorasini saqlaydi. agar to‘g‘ri chiziqlar yordamchi diagonalga parallel bo‘lsa, u holda elementlarning ko‘paytmasi teskari ishora bilan olinadi. determinantning xossalari determinantning xossalari juda ko’p bo’lib 10 tani tashkil qiladi: determinantning xossalarini uchinchi tartibli determinant uchun keltiramiz. bu xossalar ixtiyoriy n- tartibli determinant uchun ham o‘rinli bo‘ladi.1-xossa. transponirlash (barcha satrlarni mos ustunlar bilan almashtirish) natijasida determinantning qiymati o‘zgarmaydi, ya’ni isboti.xossani isbotlash uchun tenglikning chap va o‘ng tomonidagi determinantlarning qiymatlarini uchburchak qoidasi orqali yozib olish va olingan ifodalarning tengligiga ishonch hosil qilish kifoya. 1-xossa satr va ustunlarning teng huquqligini belgilab beradi. boshqacha aytganda satrlar uchun isbotlangan xossalar ustunlar uchun ham o‘rinli bo‘ladi va aksincha. shu sababli keyingi xossalarni ham satrlar va ham …

3 / 16

tlarining umumiy ko‘paytuvchisini determinant belgisidan tashqatiga chiqarish mumkin. masalan, isboti.tenglikning chap tomondagi determinant hisoblanganida oltita qo‘shiluvchining hammasida  ko‘paytuvchi qatnashadi. bu ko‘paytuvchini qavsdan tashqariga chiqarib, qavslar ichidagi qo‘shiluvchilardan determinant tuzilsa, tenglikning o‘ng tomondagi ifoda hosil bo‘ladi.5-xossa.agar determinant biror satrining (ustunining) barcha elementlari nolga teng bo‘lsa, u nolga teng bo‘ladi. xossaning isboti 4-xossadan  da kelib chiqadi. 6-xossa.agar determinantning ikki satri (ustuni) proporsional bo‘lsa, u nolga teng bo‘ladi. masalan, isboti.4-xossaga ko‘ra determinant ikkinchi satrining  ko‘paytuvchisini determinant belgisidan chiqarish mumkin. natijada ikkita bir xil satrli determinant qoladi va u 3-xossaga ko‘ra nolga teng bo‘ladi. 7-xossa.agar determinant biror satrining (ustunining) har bir elementi ikki qo‘shiluvchining yig‘indisidan iborat bo‘lsa,bu determinant ikki determinant yig‘indisiga teng bo‘lib,ulardan birinchisining tegishli satri (ustuni) elementlari birinchi qo‘shiluvchilardan,ikkinchisining tegishli satri (ustuni) elementlari ikkinchi qo‘shiluvchilardan tashkil topadi.isboti. determinant birinchi satrining har bir elementi ikkita qo‘shiluvchi yig‘indisidan iborat bo‘lsin.u holda 8-xossa.agar determinantning biror satri (ustuni) elementlariga boshqa satrining (ustunining) mos elementlarini …

4 / 16

‘indisidan iborat bo‘ladi,bunda ko‘paytmalar bir-biridan elementlarining tarkibi bilan farq qiladi va har bir ko‘paytma oldiga inversiya tushunchasi asosida plyus yoki minus ishora qo‘yiladi. n-tartibli determinantni bu qoida asosida ifodalash etarlicha noqulaylikka ega. shu sababli yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda bir nechta ekvivalent qoidalardan foydalaniladi. bunday qoidalardan biri yuqori tartibli determinantlarni quyi tartibli determinantlar asosida hisoblash usuli hisoblanadi. bu usulda determinant biror satr (yoki ustun) bo‘yicha yoyiladi. bunda quyi (ikkinchi va uchunchi) tartibli determinantlar yuqorida keltirilgan ta’riflar asosida topiladi. n-tartibli determinantlarni yoyishda minor va algebraik to‘ldiruvchi tushunchalaridan foydalaniladi. songa aytiladi. e’tiboringiz uchun rahmat ! image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png

5 / 16

determinantlar va ularning xossalari - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "determinantlar va ularning xossalari"

prezentatsiya powerpoint mavzu:determinantlar va ularning xossalari reja: 1.ikkinchi va uchinchi tartibli determinantlar. 2.determinantlarning xossalari. 3.n-tartibli determinantlarni hisoblash determinant tushunchasidan dastlab chiziqli tenglamalar sistemasini yechishda foydalanilgan bo‘lib, keyinchalik determinantlar matematikaning bir qancha masalalarini yechishga, jumladan xos sonlarni topishga, differensial tenglamalarni yechishga, vektor hisobiga, keng tatbiq etildi. biz avval ikkinchi va uchinchi tartibli determinanlar tushunchalari bilan tanishamiz. bu tushunchalar keyinchalik yuqori tartibli determinantlarni hisoblash uchun asos bo‘ladi. ikkinchi va uchinchi tartibli determinantlar ikkinchi tartibli determinant matritsaning muhim tavsiflaridan biri determinant hisoblanadi. determi...

This file contains 16 pages in PPTX format (6.1 MB). To download "determinantlar va ularning xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: determinantlar va ularning xoss… PPTX 16 pages Free download Telegram