yurak glikozidlari: taʼrif va klinik ahamiyati

PPTX 28 pages 13.0 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.0 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

prezentatsiya powerpoint yurak glikozidlari: taʼrif va klinik ahamiyati bu taqdimotda yurak (kardiotonik) glikozidlarning kimyoviy tuzilishi, fiziologik taʼsiri, manbalari, tasnifi va tibbiyotdagi qoʻllanilishi ilmiy, aniq va neytral tilda koʻrib chiqiladi. 1 glikozidlar glikozidlar — qandli (glikon) va qandsiz (aglikon) qismlardan tashkil topgan murakkab organik birikmalar. aglikon (genin, sapogenin, emodin va h.k.) faoliyatni belgilaydi. qand qismi: suvda eruvchanlik va membrana o‘tishi aglikon: biologik spesifiklik va farmakodinamika 2 yurak glikozidlarning aglikonlari - geninlari bir, ikki, uch va ba'zan to‘rtta qand molekulasini biriktirgan glikozidlarni xosil qiladi. ular to‘g‘ridan - to‘g‘ri yurak mushaklariga ta'sir etganligi uchun yurak glikozidlari (yoki yurak zaxarlari) deb ataladi. yurak glikozidlarining tasnifi ikkiga bo‘linadi: - kardenolidlar - bufadienolidlar steroid xalqaning 17 uglerod atomida 5 a'zoli to‘yinmagan lakton xalqasi bo‘lsa kardenolid deb, agar 6 a'zoli ikki marta to‘yinmagan lakton xalqasi bo‘lsa bufodienolidlar deb ataladi. kardenolidlar o‘z navbatida ikki kenja guruhga bo‘linadi: angishvonagul guruhi. bu guruh glikozidlarini aglikonining 10-uglerod atomida metil (–ch3) radikali …

2 / 28

kuchini nixoyatda kamaytiradi. yurak glikozidlarning fizik va kimyoviy xossalari mahsulotdan toza ajratib olingan yurak glnkozidlari achchnq mazali kristall (rangsiz) moddalar bo‘lib suv va spirtda yaxshi eriydi, organik erituvchilarda yomon eriydi yoki erimaydi. geninlari esa suvda erimaydi, spirt va organik erituvchilarda yaxshi eriydi. glikozidlari kislota (suyultirilgan), fermentlar ishtirokida gidrolizga uchraydilar, genin va qand qismiga parchalanadilar. gidrolizga bosqichma - bosqich uchrashi mumkin. yurak glikozidlarini o’simlik olamida tarqalishi yurak glikozidlari kendirdoshlar, sigir quyruqdoshlar, piyozguldoshlar, ayiqtovondoshlar, butguldoshlar (karamguldoshlar) dukkakdoshlar, va boshqa oilalarda ko‘proq tarqalgan bo‘lib, asosan o‘simlik hujayra shirasida erigan holda bo‘ladi. hozircha dunyo miqiyosida 400 ga yakin yurak glikozidi ajratib olingan. shulardan 160 tasidan ko‘prog‘i sobiq sssr olimlari tomonidan topilgan. topilgan yurak glikozidlardan 380 tasi kardenolidlar, qolganlari esa bufadienolidlardir. shu yurak glikozidlarida 136 ta har xil geninlar va 35 xil monosaxaridlar ishtirok etgan. yurak glikozidlarning biosintezi yurak glikozidlari bilan bir vaqtda o‘simlikda boshqa birikmalari sintezlanishida o‘simlik turi, o‘sish joyi, davri, o‘g‘itlar, tabiiy sharoit, …

3 / 28

a angidrididagi eritmasiga bir necha tomchi konts. h2so4 qo‘shib qpzdirilsa, yashil rang xosil bo‘lib, u tezda kizil ranga aylanadi yoki liberman - buraxrd reaktsiyasi. glikozidlarning sns13 dagi eritmasiga 10 tomchi sirka angidridi va bir necha tomchi konts. h2so4 qo‘shib bir oz qizdirilsa oldin pushti - qizil, keyin u tezda ko‘k, yashil ranga o‘tadi. ii. yurak glikozidlarning to‟yinmagan lakton xalqasiga reaktsiya. legal, raymond, kedde, rozengeym, vindaus reaktsiyalari orqali reaktivlardan natriy nitroprussid, m - dinigrobenzol, 3,5 dinitrobenzoat kislota, trixlorsirka kislotasi yoki benzoldiazoniy-xloridlardan birontasini qo‘shish bilan olib borilganda xosil bo‘lgan ranglarga qarab maxsulotdan olingan ajratma tarkibidagi birikmalarda lakton xalqalari bor yoki yo‘qligi bilinadi. ammo lakton xalqasiga qilinadigan bale - neymon (yoki bal'jett) reaktsiyasi orqali 5 - a'zoli, 6 - a'zoli to‘yinmagan lakton xalkalarini bir yo‘li aniqlash mumkin. glikozidlarning spirtdagi eritmasiga natriy pikratning 1% li spirtdagi va ishqorning eritmalaridan ko‘shilsa, to‘q sariq rang xosil bo‘ladi. iii. yurak glikozidlari molekulasidagi dezoksisaxaridlarni keller - kiliani reaktsiyasi …

4 / 28

ayyorlangan preparatlar asosan yurak kasalliklarini yurak porogi, shu tufayli qon aylanishining ii va iii darajali buzilishi, yurak astmasi (kardioskleroz) va boshqalarni davolashda qo‘llanidadi. farmakokinetika: taʼsir davomiyligi va kumulyatsiya glikozidlarni taʼsir davomiyligiga qarab guruhlash: qisqa muddat — strofantin, konvallyatoksin o‘rtacha — digoksin, adonizid uzoq muddat — digitoksin, digoxin (kumulyativ xususiyat) qand qismi soʻrilish, taqsimlanish va buyrak bilan ajralishda rol oʻynaydi. 11 biologik tahlil va standartizatsiya davlat farmakopeyasi talabiga ko‘ra yurak glikozidlari tarkibi va faolligi biologik testlarda (mushuk, baqa, kaptar) o‘lchanadi. taʼsir kuchi — vallor btb (baqa), mtb (mushuk), ktb (kaptar) birliklarida ifodalanadi. grafik namunaviy — biologik standartizatsiya turli bioindikatorlarda farq qilishi mumkinligini ko‘rsatadi. 12 davlat farmakopeyasi talabiga ko'ra, yurak glikozidlari bo'lgan dorivor o'simliklar, ularning mahsulot va fitopreparatlarini biologik faolligi - ta'sir kuchini (biologik standartizatsiyasini) mushukda, baqada va kaptarda o'tkazilishi talab etiladi. natijada, 1 g (bir gramm) mahsulotning ta'sir kuchi - vallor aniqlanadi. vallor esa baqaga ta'sir birligi (btb yoki led), mushukka …

5 / 28

ksiyasi. mahsulotdan tayyorlangan va bug'latib quritilgan ajratmani (yoki glikozidlarni) konsentrlangan sirka kislotada eritib, unga sirka angidridi va konsentrlangan sulfat kislota aralashmasidan (50:1 nisbatda) 2 ml qo'shib aralashtirilsa, birozdan so'ng (yoki biroz qizdirilsa) pushti-qizil rang hosil bo'ladi. hosil bo'lgan rang tezda ko'k yoki yashil tusga o'tadi. ii. yurak glikozidlarining to'yinmagan lakton halqasiga balye - neyman reaksiyasi. glikozidlarning spirtdagi eritmasiga natriy pikratning spirtdagi 1% li va ishqorning suvdagi 10% li eritmalaridan qo'shilsa, to'q sariq rang hosil bo'ladi. bu reaksiya yordamida tarkibida to'yinmagan lakton halqasi bo'lgan barcha yurak glikozidlarini aniqlash mumkin. iii.yurak glikozidlari molekulasidagi dezoksisaxaridlarga (digitoksoza, simaroza va boshqa dezoksigeksozalarga) bo'lgan keller - kiliani reaksiyasi. tarkibida temir (ii) xloridning 5% li eritmasidan 2 tomchi bo'lgan 5 ml konsentrlangan sirka kislotada eritilgan 5-10 mg glikozid eritmasini probirkaga solib, ustiga oz miqdorda temir (ii) xloridning 5% li eritmasi bo'lgan konsentrlangan sulfat kislotaning bir-ikki tomchisini probirkaning chetidan tushirilsa, har ikkala suyuqlik uchrashgan yerda yuqori qismi zangori …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yurak glikozidlari: taʼrif va klinik ahamiyati"

prezentatsiya powerpoint yurak glikozidlari: taʼrif va klinik ahamiyati bu taqdimotda yurak (kardiotonik) glikozidlarning kimyoviy tuzilishi, fiziologik taʼsiri, manbalari, tasnifi va tibbiyotdagi qoʻllanilishi ilmiy, aniq va neytral tilda koʻrib chiqiladi. 1 glikozidlar glikozidlar — qandli (glikon) va qandsiz (aglikon) qismlardan tashkil topgan murakkab organik birikmalar. aglikon (genin, sapogenin, emodin va h.k.) faoliyatni belgilaydi. qand qismi: suvda eruvchanlik va membrana o‘tishi aglikon: biologik spesifiklik va farmakodinamika 2 yurak glikozidlarning aglikonlari - geninlari bir, ikki, uch va ba'zan to‘rtta qand molekulasini biriktirgan glikozidlarni xosil qiladi. ular to‘g‘ridan - to‘g‘ri yurak mushaklariga ta'sir etganligi uchun yurak glikozidlari (yoki yurak zaxarlari) deb atal...

This file contains 28 pages in PPTX format (13.0 MB). To download "yurak glikozidlari: taʼrif va klinik ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: yurak glikozidlari: taʼrif va k… PPTX 28 pages Free download Telegram