xalqaro gumanitar huquq

DOC 9 pages 90.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

12-mavzu: xalqaro gumanitar huquq 1. xalkaro gumanitar huquq tushunchasi 2. urushning boshlanishi va uning huquqiy okibatlari 3. urush olib boshrishning usul va vositalari 4. harbiy harakatlarning ishtirokchilari 5. asirga tushganlar va yaradorlarning huquqiy holati 6. urushning tugashi va uning huquqiy okibatlari xalkaro gumanitar huquq tushunchasi xalkaro gumanitar huquq normalari faqat tinchlik davrida emas, balki urush va kurolli ziddiyatlar davrida ham amal kiladi. ikkinchi jahon urushidan sung 200 dan ortik kurolli to'qnashuvlar va ziddiyatlar bulib utdi. ular uzining ijtimoiy xarakteri va maksadidan (davlatlararo, fuqarolik urushi), konuniyligi (mudofaa, milliy-ozodlik, bmt ustaviga asosan xarbiy sanktsiyalar) yoki noqonuniyligi (agressiv urushlar, urush agressiyasi)dan kat'i nazar, xarbiy ziddiyatlar katoriga kiradi. bunday xalkaro xukuqiy normalar urush konunlari va an'analari yoki xalqaro gumanitar huquq deb ataladi. xalqaro gumanitar xukuq – kurolli mojarolar davrida kullaniladigan, kurolli kurash olib borishning ma'lum usullari va vositalarini kullashni takiklovchi yoki cheklovchi, bunday kurashlar davomida inson huquqlarini ta'minlovchi va ular buzilganligi uchun xalkaro-huquqiy javobgarlikni …

2 / 9

lidir. xalkaro kurolli ziddiyatlarga davlatlar o'rtasidagi kurolli tuknashuvlar, mustamlakachilik tuzumi va chet el boskinchilari hamda irkiy rejimlarga karshi uz mustakilliklari uchun olib boradigan tuknashuvlar kiradi. ushbu huquq bmt ustavi hamda boshka xalkaro-xukuqiy xujjatlarda uz aksini topgan. xalkaro makomga ega bulmagan kurolli ziddiyatlarga xukumat kushinlari va xukumatga karshi bulgan kurolli guruxlar yoki fukarolik urushi davridagi kurolli guruxlar urtasidagi tuknashuvlar kiradi. davlatlar va boshka ishtirokchilarning kurolli tuknashuvlar davridagi faoliyatini tartibga solib turuvchi xalkaro-huquqiy xujjatlar orasida 1899 va 1907 yilgi gaaga konventsiyalari aloxida urin tutadi. ushbu konventsiyalar urush xarakatlarining boshlanishi, kuruklikdagi urushning konun-koidalari, betaraf davlatlar va shaxslarning kuruklik yoki dengizdagi urush xarakatlari davridagi huquq va majburiyatlar, savdo kemalarini xarbiy kemalarga aylantirish borasidagi tartib-koidalar keltirilgan. mazkur tar-tib-koidalar 1949 yilgi jeneva konventsiyasida uzining rivojini topgan. mazkur konventsiyalar urush olib borish koidalarini milliy-ozodlik va fukarolik urushlariga ham tarkatdi, partizanlar va karshilik xarakati ishtirokchilariga komendantlik huquqi berilishini yoklab chikdi. 1977 yilda jeneva konventsiyasiga kushimcha ravishda ikkita protokol …

3 / 9

i bajarilmasa, ushbu davlatlarga karshi urushni boshla-shidir. xalqaro gumanitar xukuqda asosan urush e'lon qilinishi agres-siyaning bir turi sifatida e'lon kilinsada, urush boshlanishini oldindan e'lon kilinmaslik bu jinoyatni yanada ogirlashtiradi. urush holatining boshlanishi amalda urush xarakatlari boshlan-masa ham bir kancha xalkaro-xukuqiy okibatlarni keltirib chikara-di. urush xolati okibatlariga urushayotgan davlatlar urtasida barcha alokalar (masalan, diplomatik, konsullik, savdo va boshkalar)ning tulik tuxtatilishi kiradi. ularning diplomatik va boshka vakolatxonalari yopiladi, vakolatxona xodimlari esa usha davlat xududini tashlab chikib ketadi. urushayotgan davlatlar urtasidagi shartnomalar (ularning turla-ri va xarakteriga karab) tuxtatiladi yoki bekor kilinadi. urush boshlanishiga muljallab ishlab chiqilgan shartnomalar (gaaga va jeneva konventsiyalari) amalga kiritiladi, ya'ni kuchga kiradi. urush xarakatlari urushayotgan davlatlar xududida ham, xalkaro xudud (masalan, ochik dengiz)da ham olib boriladi. ushbu xudud tar-kibiga urushayotgan davlatlarning kuruklik, suv va xavo xududlari hamda ochik, dengiz va uning ustidagi xavo bushligi kiradi. betaraf davlatlar va doimo betaraf davlatlar hamda betaraf xududlarda urush xarakatlari olib borilishi mumkin …

4 / 9

ximoya kilish borasidagi gaaga konventsiyasida 180 modda hamda 1949 yilgi jeneva konventsiyasiga 1-kushimcha protokol (59 va 60 — moddalar)da uz aksini topgan. urush olib boshrishning usul va vositalari 1907 yilgi iv gaaga konventsiyasi "urushayotganlar uz dushmanlariga ziyon etkazishning barcha vositalaridan foydalana olish huquqiga ega emaslar” deb nomlanuvchi maxsus normaga ega. xalkaro gumanitar huquq nuktai nazaridan urushni olib borishning vositalari ruxsat etilgan (huquqka mos) va ruxsat etilmagan (huquqka xilof) vositlarga bulinadi. huquqda zid deb urush vaktidagi xalkaro gumanitar huquq printsiplari va normalariga karama-karshi bulgan barcha turdagi kurol-yaroklar tan olinadi. ushbu kurollarga yalpi kirgin kurollari, keragidan ortikrok jabr beruvchi, tabiatga katta, uzokqa muljal-langan va jiddiy ziyon etkazuvchi vositalar kiradi. ruxsat etilmagan, huquqka xilof bulgan vositalar muayyan xalkaro shartnomalarda man etish ob'ekti emas. bular yadroviy, neytron, radiologik va boshka turdagi kurollar: infratovush (insonning ichki organlariga zarar etkazish uchun), genetik (inson nasliga zarar etkazish uchun), etnik (axolining aloxida guruxlariga tanlab zarar etkazish uchun), psixotrop …

5 / 9

raxm kilinmaslik tugrisida e'lon kilish; turtinchidan, parlamentyorlik yoki milliy bayrokdan, kizil xoch bayrogidan, xarbiy belgilar va dushmanning xarbiy kiyim-boshidan nokonuniy tarzda foydalanish singari munofik usullarni man etadi. jeneva konventsiyasiga qo'shimcha protokol sifatida qabul qilingan 1977 yilgi birinchi kushimcha protokol noinsoniy xarakatlarga baho berib, uni xalkaro-huquqiy ximoya borasida ishonchni aldash deb tushuntiradi. masalan, sulx to'grisida muzokaralarni guyo olib borishga uxshatish, kasallik yoki yarador bulishga uxshatish, suzsiz taslim bulishga simulyatsiya kilish. xalkaro gumanitar huquq xarbiy xiylalarni man etmaydi, chunki ular xalkaro gumanitar huquq tomonidan beriladigan ximoyalarga tegishli bulgan chora-tadbirlarni kuzlab dushman ishonchini aldamaydi. ular sirasiga maskirovka ishlatish, chalgituvchi operatsiyalarni kullash, qo'shinlarni bir joydan ikkinchi joyga aldab kuchirish, dushmanga yolgon axborot berish va boshkalar kiradi. urush olib borishning man etilgan usullariga turli sabablarga kura ximoya kilinmagan uy-joylarni yoki inshootlarni bombardimon kilish, madaniyat obidalari, machit, cherkovlar, gospitallarni yuk kilish yoki ularga ziyon etkazish kiradi. shaxarlar va axoli yashaydigan joylarni talashga ham yul kuyilmaydi. 1977 …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro gumanitar huquq"

12-mavzu: xalqaro gumanitar huquq 1. xalkaro gumanitar huquq tushunchasi 2. urushning boshlanishi va uning huquqiy okibatlari 3. urush olib boshrishning usul va vositalari 4. harbiy harakatlarning ishtirokchilari 5. asirga tushganlar va yaradorlarning huquqiy holati 6. urushning tugashi va uning huquqiy okibatlari xalkaro gumanitar huquq tushunchasi xalkaro gumanitar huquq normalari faqat tinchlik davrida emas, balki urush va kurolli ziddiyatlar davrida ham amal kiladi. ikkinchi jahon urushidan sung 200 dan ortik kurolli to'qnashuvlar va ziddiyatlar bulib utdi. ular uzining ijtimoiy xarakteri va maksadidan (davlatlararo, fuqarolik urushi), konuniyligi (mudofaa, milliy-ozodlik, bmt ustaviga asosan xarbiy sanktsiyalar) yoki noqonuniyligi (agressiv urushlar, urush agressiyasi)dan kat'i nazar,...

This file contains 9 pages in DOC format (90.0 KB). To download "xalqaro gumanitar huquq", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro gumanitar huquq DOC 9 pages Free download Telegram