xalqaro parlamental huquq

DOC 30 pages 155.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 155.0 KB

File type DOC

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

xalqaro parlamental huquq reja: kirish 1. xalqaro huquq tushunchasi. 2. xalqaro huquq funktsiyalari. 3. xalqaro huquq predmeti, tizimi. 4. xalqaro huquqning tarixiy turlari. xalqaro huquq soxalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xalqaro huquq – bu davlatlar o`rtasidagi munosabatlarni tartibga soladi. xalqaro huquq milliy huquqdan farq qilib, bir qator o`ziga hos xususiyatlariga ega. xalqaro huquqda milliy huquqiy tizimdan farqli ularoq oliy organ mavjud emas va tegishli masalalar xalqaro munosabatlar ishtirokchilarining roziligi bilan tartibga solinadi. xalqaro huquq – davlatlararo tinchlik va xavfsizlikni ta'minlashga qaratilgan, xalqaro munosabatlarni rivojlantirishga xizmat qiladi hamda xalqaro huquq sub'yektlari tomonidan yaratilgan yuridik normalar va printsiplar tizimidan iboratdir. mazkur ta'rifdan xalqaro huquqning quyidagi o`ziga xos jihatlari kelib chiqadi: – xalqaro huquq – yagona maqsad va printsiplar asosida yaratilgan normalarga ega tizim ; – xalqaro huquq normalari davlatlararo munosabatlarni tartibga soladi; – hozirgi zamon halqaro huquqining asosiy maqsadi – xalqaro tinchlik va xavfsizlikni ta'minlash hamda davlatlar o`rtasidagi hamkorlikni rivojlantirish inson huquqlarini …

2 / 30

ishi bilan bog`liq davlatlar hamda hukumatlararo tashkilotlar o`rtasidagi munosabatlar; uchinchidan, hukumatlararo tashkilotlar o`rtasidagi munosabatlar; to`rtinchidan, davlatlar hamda davlatga o`xshash to`zilmalar o`rtasidagi munosabatlarni tartibga soladi. xalqaro huquqning sub'yektlari: mustaqil davlatlar; o`z mustaqilligi va ozodligi uchun ko`rash olib borayotgan millatlar va elatlar, davlatga o`xshash to`zilmalar to`zilmalar (vatikan, malta ordeni); xalqaro va xalqaro hukumatlararo tashkilotlardir. xalqaro huquq sub'yektlari o`zaro kelishib, mustaqil ravishda xalqaro huquq normalarini yaratadilar. xalqaro huquqda xalqaro huquqiy normalarning bajarilmaganligi uchun javobgarlik mavjud bo`lib, turli siyosiy va moddiy choralar qo`llaniladi. huquqiy tuzilmalar va huquq tarmoqlariga huquqiy normalar huquq tizimining real mazmunini tashkil etadi. huquq normasi, huquqiy to`zilma va huquq tarmog`i – huquq tizimining asosiy qismlari hisoblanadi. xalqaro huquq funktsiyalari. xalqaro huquqning funksiyalarini ko‘rib chiqmay, uning mohiyatini ochib berish mumkin emas. xalqaro munosabatlarni tartibga soluvchi xalqaro huquq. quyidagi funksiyalarni bajaradi: muvofiqlashtiruvchi funksiy. davlatlar xalqaro huquq. meyorlari yordamida xalqaro hamkorlikning turli sohalarida umumiy qabul qilingan xulq-atvor standartlarini belgilaydi. tartibga soluvchi funksiy. bu davlatlar …

3 / 30

davlatlarning o‘zlari jamoa tarzida xalqaro-huquqiy meyorlarning bajarilishini va xalqaro huquqiy-tartibotni ta’minlaydilar xalqaro huquq predmeti, tizimi. xalqaro munosabatlarda davlatlararo munosabatlar asosiy rol o‘ynaydi. shu bilan birga nodavlat xarakteridagi xalqaro munosabatlar, ya’ni turli davlatlarning yuridik va jismoniy shaxslari o‘rtasidagi shuningdek, xalqaro nohukumat tashkilotlar va xalqaro xo‘jalik birlashmalari ishtirokidagi xalqaro munosabatlar ham mavjud. xalqaro huquq obektiga, eng avvalo, suveren davlatlar o‘rtasidagi munosabatlar kiradi. davlatlararo munosabatlar — bu avvalambor hukumatlararo munosabatlardir. davlatlar o‘rtasidagi mavjud munosabatlar tegishli xalqaro bitimlar bilan tartibga solingandagina xalqaro-huquqiy shaklga ega bo‘ladi. davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rnatish bmt ustavida mustahkamlab qo‘yilgan umum e’tirof etilgan xalqaro huquq. tamoyillari asosida amalga oshiriladi. xalqaro huquq tarmog‘i sifatida quyidagi munosabatlarni, ya’ni: · birinchidan, davlatlar o‘rtasidagi — ikki tomonlama va ko‘p tomonlama munosabatlarni (ularning ichida butun xalqaro hamjamiyatni qamrab oladigan munosabatlar alohida ahamiyat kasb etadi); · ikkinchidan, davlatlarning xalqaro tashkilotlarga a’zo bo‘lishi bilan bog‘liq. davlatlar va hukumatlararo tashkilotlar o‘rtasidagi; · uchinchidan, hukumatlararo tashkilotlar o‘rtasidagi; · to‘rtinchidan, davlatlar …

4 / 30

rakatlar; · uchinchidan, hatti-harakatlardan tiyilish. hudud xalqaro-huquqiy munosabatlar obekti sifatida juda ko‘p namoyon bo‘ladi (masalan, tinchlik shartnomalarida). xatti-harakatlar davlatlar o‘rtasidagi turli huquqiy munosabatlar obekti bo‘lishi mumkin (masalan, o‘zaro yordam ko‘rsatish to‘g‘risidagi hujjatlarda, ittifoq shartnomalarida). muayyan xatti-harakatlardan tiyilish ham xalqaro-huquqiy munosabatlar obekti hisoblanadi (masalan, neytralitet to‘g‘risidagi, urush odatlari va qonunlari to‘g‘risidagi xalqaro-huquqiy hujjatlarda). xalqaro munosabatlarda davlatlararo munosabatlar asosiy rol o‘ynaydi. shu bilan birga nodavlat xarakteridagi xalqaro munosabatlar, ya’ni turli davlatlarning yuridik va jismoniy shaxslari o‘rtasidagi shuningdek, xalqaro nohukumat tashkilotlar va xalqaro xo‘jalik birlashmalari ishtirokidagi xalqaro munosabatlar ham mavjud. xalqaro huquq obektiga, eng avvalo, suveren davlatlar o‘rtasidagi munosabatlar kiradi. davlatlararo munosabatlar — bu avvalambor hukumatlararo munosabatlardir. davlatlar o‘rtasidagi mavjud munosabatlar tegishli xalqaro bitimlar bilan tartibga solingandagina xalqaro-huquqiy shaklga ega bo‘ladi. davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rnatish bmt ustavida mustahkamlab qo‘yilgan umum e’tirof etilgan xalqaro huquq. tamoyillari asosida amalga oshiriladi. xalqaro huquq tarmog‘i sifatida quyidagi munosabatlarni, ya’ni: · birinchidan, davlatlar o‘rtasidagi — ikki tomonlama va …

5 / 30

huquqiy maqomga ega). demak, xalqaro- huquqiy munosabatlar obekti — bu shunday voqelikdirki, unga ko‘ra subektlar xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan tamoyillari va meyorlari asosida o‘zaro huquqiy munosabatlarga kirishadilar. quyidagilar xalqaro-huquqiy munosabatlar obekti sifatida namoyon bo‘ladi: · birinchidan, hudud (territoriya) va xalqaro yer kengligi; · ikkinchidan, hatti-harakatlar; · uchinchidan, hatti-harakatlardan tiyilish. hudud xalqaro-huquqiy munosabatlar obekti sifatida juda ko‘p namoyon bo‘ladi (masalan, tinchlik shartnomalarida). xatti-harakatlar davlatlar o‘rtasidagi turli huquqiy munosabatlar obekti bo‘lishi mumkin (masalan, o‘zaro yordam ko‘rsatish to‘g‘risidagi hujjatlarda, ittifoq shartnomalarida). muayyan xatti-harakatlardan tiyilish ham xalqaro-huquqiy munosabatlar obekti hisoblanadi (masalan, neytralitet to‘g‘risidagi, urush odatlari va qonunlari to‘g‘risidagi xalqaro-huquqiy hujjatlarda). xalqaro huquq predmeti deganda, odatda xalqaro huquq sub'yektlari o`z huquq va majburiyatlarini ro`yobga chiqarishlari jarayonida yuzaga keladigan xalqaro munosabatlar tushuniladi. bunday munosabatlar xalqaro huquqning umum e'tirof etilgan tamoyillari va normalari bilan tartibga solinadi. xalqaro huquqning predmeti asosida xalqaro huquqning ob'yekti bilan birga xalqaro huquqni sohalarga ajratish ham muhim sanaladi. masalan, xalqaro shartnomalar (xalqaro …

6 / 30

hamjamiyat, ya'ni yetarli miqdordagi va nafaqat son jihatdan nufuzli bo`lgan davlatlarning yalpi sa'y-harakatlari bilan yaratiladi va o`zgartirib boriladi. u eng asosiy siyosiy va huquqiy tizimlarni, shuningdek barcha qit'alarni namoyon etishi shart.umumiy xalqaro huquq odat normalaridan tashkil topadi va butun xalqaro hamjamiyatning huquqi hisoblanadi. shu bois, har qanday davlat, jumladan yangi tashkil topgan davlatlar ham bu huquqni hurmat qilishga majbur. bundan tashqari, bir guruh davlatlar o`rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi mintaqaviy xalqaro huquqiy majmualar ham mavjud. amaldagi normalarning aksariyat qismi ikki tomonlama munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan. mintaqaviy va ikki tomonlama normalar umumiy xalqaro huquqqa mos kelishi kerak, ular birgalikda global xalqaro huquqiy tizimni tashkil etadi. xalqaro huquq tizimi — bu quyidagi o‘zaro ichki elementlarning obektiv mavjud bo‘lgan bir butunligidir. birinchidan, xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan tamoyillari, meyorlari(shartnomaviy va oddiy-huquqiy). ikkinchidan, xalqaro tashkilotlarning qarorlari, tavsiyaviy rezolyutsiyalari, xalqaro sud organlarining qarorlari. uchinchidan, xalqaro huquq institutlari (xalqaro tan olish instituti shartnomalarga nisbatan huquqiy vorislik instituti, …

7 / 30

alohida ajralgan holda emas, balki qabilalarning yozilmagan qonunlari bilan birlashgan edi. birinchi odat meyorlari davlatchilikning vujudga kelishidan oldin ibtidoiy jamoa to‘zumi davridayoq paydo bo‘lgan. agar, «xalqaro huquq» tushunchasini davlatlararo huquq, sifatida tushunilsa, u holda, davlatchilik paydo bo‘lib, rivojlanishi bilan vujudga kelganini e’tirof etish lozim. xalqaro huquq — tarixiy ijtimoiy-huquqiy amaliyot rivojlanishi natijasidir. insonlarning (guruhlar, tabaqalarning) o‘z milliy manfaatlarini anglash vositasi sifatida paydo bo‘lishi, ayniqsa xalqaro munosabatlarning doimiy o‘zgarib turishiga aloqadorligi bilan xalqaro huquq milliy davlatlar va xalqlarning taraqqiyotiga muhim ta’sir ko‘rsatgan va ko‘rsatib kelmokda. kishilik tarixi davomida xalqaro huquq nafaqat xalqaro munosabatlarning taraqqiyoti bilan birga rivojlanib kelgan, balki ularga ma’lum darajada ta’sir ham ko‘rsatgan. xalqaro huquqning kelib chiqishi tabiiy-obektiv jarayondir. xalqaro huquq paydo bo‘lishining umumiy shart-sharoiti — davlatlarning hohish-irodasi emas, balki insoniyat hayotining sharoiti, uning tarixiy taraqqiyoti, insonning atrofdagi dunyo bilan o‘zaro munosabati, ijtimoiy mehnat taqsimoti, davlatlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishidir. xalqaro huquq, — bizni o‘rab turgan dunyoning muhim bir …

8 / 30

ashkilotlar o‘rtasidagi turli xil munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan. «xalqaro huquq» tushunchasini aniqlash va unga ta’rif berish xalqaro huquq, fanining eng muhim vazifalaridan biridir. agar davlat va huquq, nazariyasi fani davlatlarning milliy huquqiy tizimiga hos bo‘lgan hodisalarni o‘rgansa, xalqaro huquq fani esa davlatlararo yoki kengrok. ma’noda xalqaro munosabatlarga hos bo‘lgan hodisa va jarayonlarning huquqiy xususiyatlarini ko‘rib chiqadi. xalqaro-huquqiy meyorlarda milliy davlatlarning o‘zaro munosabatlaridagi murakkab jarayonlar o‘z aksini topadi. ularning asosida shakllanayotgan, xalqlarning subektiv hohish-irodasiga emas, balki ijtimoiy taraqqiyotning obektiv omillariga mos keladigan huquqiy ong xalqaro huquqda o‘z ifodasini topadi. xalqaro huquq tarixi insoniyat tarixiy taraqqiyotining uzviy qismidir. yuridik adabiyotlarda barqarorlashgan fikrga ko`ra, xalqaro huquq xuddi ichki huquq singari davlatning o`zi bilan bir paytda paydo bo`ladi. xalqaro huquq qadimiy bo`lib, u o`zoq tarixga ega. yuridik adabiyotlarda xalqaro huquq paydo bo`lishi va taraqqiyotini davriylashtirish, ya'ni rivojlanish bosqichlariga bo`lish bo`yicha yagona fikr yo`q. shunga qaramasdan, xalqaro huquqqa oid o`quv va maxsus adabiyotlarda xalqaro huquq …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro parlamental huquq"

xalqaro parlamental huquq reja: kirish 1. xalqaro huquq tushunchasi. 2. xalqaro huquq funktsiyalari. 3. xalqaro huquq predmeti, tizimi. 4. xalqaro huquqning tarixiy turlari. xalqaro huquq soxalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xalqaro huquq – bu davlatlar o`rtasidagi munosabatlarni tartibga soladi. xalqaro huquq milliy huquqdan farq qilib, bir qator o`ziga hos xususiyatlariga ega. xalqaro huquqda milliy huquqiy tizimdan farqli ularoq oliy organ mavjud emas va tegishli masalalar xalqaro munosabatlar ishtirokchilarining roziligi bilan tartibga solinadi. xalqaro huquq – davlatlararo tinchlik va xavfsizlikni ta'minlashga qaratilgan, xalqaro munosabatlarni rivojlantirishga xizmat qiladi hamda xalqaro huquq sub'yektlari tomonidan yaratilgan yuridik normalar va printsiplar tizimidan ibo...

This file contains 30 pages in DOC format (155.0 KB). To download "xalqaro parlamental huquq", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro parlamental huquq DOC 30 pages Free download Telegram