shaxs rivojlanishining umumiy qonuniyatlari

DOC 5 pages 54.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

2-ma'ruza. shaxs rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. dars o’quv maqsadi: shaxs rivojlanishi va uning umumiy qonuniyatlari to’g’risida talabalarga ma’lumot berish. tushunchalar va tayanch iboralar: individ shaxs, muhit, rivojlanish, faoliyat, irsiyat, go’daklik davri, maktabgacha davri, kichik maktab yosh davri, o’smirlik davri, o’spirinlik davri. asosiy savollar: 1. shaxs haqida umumiy tushuncha. 2. shaxs rivojlanishi. 4.shaxs rivojlanishiga ta'sir ko`rsatuvchi omillar. 5. rivojlanishning yosh va o`ziga xos xususiyatlari asosiy o’quv materiali qisqacha bayoni 1.shaxs haqida umumiy tushuncha. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo`lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo`lgan jamiyatning a'zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo`lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o`zini yaxlit inson sifatida his etishi, o`z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog`i kerak. kadrlar tayyorlash milliy modelida shaxs kadrlar tayyorlash tizimining bosh sub'ekti va ob'ekti, ta'lim sohasidagi xizmatlarining iste'molchisi va ularni amalga oshiruvchi sifatida ta'riflanadi. kadrlar tayyorlash sohasidagi davlat siyosati insonni intellektual …

2 / 5

b jarayondir. rivojlanish mohiyatan oddiydan murakkabga, quyidan yuqoriga, eski sifatlardan yangi holatlarga o`tish, yangilanish, yangining paydo bo`lishi, eskining yo`qolib borishi, miqdor o`zgarishining sifat o`zgarishiga o`tishini ifodalaydi. rivojlanishining manbai qarama-qarshiliklarni o`rtasidagi kurashdan iboratdir. bola shaxsining rivojlanishi inson ijtimoiy mavjudotdir degan falsafiy ta'limotga asoslanadi. ayni vaqtda inson tirik, biologik mavjudot hamdir. demak, uning rivojlanishida tabiat rivojlanishining qonuniyatlari ham muhim ahamiyatga ega. shuningdek, shaxs bir butun mavjudot sifatida baholanar ekan, uning rivojlanishiga biologik va ijtimoiy qonuniyatlar birgalikda ta'sir etadi, ularni bir-biridan ajratib bo`lmaydi. chunki shaxsning faoliyati, hayot tarziga yoshi, bilimi, turmush tajribasi bilan birga boshqa fojiali holatlar, kasalliklar ham ta'sir etadi. inson butun umri davomida o`zgarib boradi. u ham ijtimoiy, ham psixik jihatdan kamolga etadi, bunda bolaga berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq bo`lsa, u jamiyat a'zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy munosabatlar tizimida o`ziga munosib o`rin egallaydi. chunki rivojlanish tarbiya ta'siri ostida boradi. shaxsning fazilatlarini to`g`ri ko`rish va bexato baholash uchun uni turli munosabatlar …

3 / 5

utadimi? balki tarbiyaning ta'siri yuqoridir? ular o`rtasidagi o`zaro munosabat qanday? fanda biologik yo`nalish deb nomlangan nuqtai nazar etakchi o`rinlardan birini egallab, uning vakillari aristotel, platonlar tabiiy-biologik omillarni yuqori qo`yadi. ular tug`ma imkoniyatlar, taqdir, tole har kimning hayotdagi o`rnini belgilab bergan, deydilar. xvi asr falsafasida vujudga kelgan preformizm oqimi namoyandalari esa shaxs rivojlanishidagi naslning roliga katta baho berib, ijtimoiy muhit va tarbiyaning rolini inkor etadi. xorij psixologiyasidagi yana bir ohim – bixeviorizm xx asr boshlarida yuzaga kelgan bo`lib, uning namoyandalari, ong va aqliy qobiliyat nasldan-naslga o`tib, insonga u tabiatan berilgan, deyiladi. mazkur ta'limot vakili amerikalik olim e.torndaykdir. progmatizm oqimi va uning vakillari d.d'yul, a.kombe ham shaxs rivojlanishini biologik nuqtai nazarda asoslaydilar. ular rivojlanishni fasat miqdoriy o`zgarishdan iborat, deb qaraydilar. naslning rolini absolyutlashtirib, uni inson taqdirida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb biladilar. demak, bir guruh xorijiy olimlar rivojlanishni biologik (nasliy) omilga bog`laydilar. biologik oqimga qarshi falsafiy oqim vakillari rivojlanishi ijtimoiy omil omil …

4 / 5

. falsafada shaxsni jamiyat bilan bog`liq bo`lgan ijtimoiy hayotdagi murakkab voqelik deb qaraladi. ular individning ma'naviy boyligi uning munosabatlariga bog`liq, deb hisoblaydilar. haqiqatdan ham, shaxs mehnat faoliyati zaminida rivojlanadi, kamolga etadi. inson sharoitni, sharoit esa odamni yaratadi. bu esa o`z navbatida inson faolligini namoyon etadi. zero, shaxs ma'lum ijtimoiy tuzum mahsulidir. jamiyat shaxs kamolotining muayyan imkoniyatlarini ro`yobga chiqarishi yoki yo`q qilishi mumkin. shaxsga ijtimoiy muhitning ta'siri ham muhim. bu tarbiya orqali amalga oshiriladi. ya'ni, birinchidan, tarbiya ta'sirida muhit bera olmagan bilim, ma'lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan bog`liq ko`nikma va malakalar hosil bo`ladi. ikkinchidan, tarbiya tufayli tug`ma kamchiliklar ham o`zgartirilib, shaxs kamolga etadi. uchinchidan, tarbiya yordamida muhitning salbiy ta'sirini ham yo`qotish mumkin. to`rtinchidan, tarbiya kelajakka qaratilgan maqsadni belgilaydi. demak, tarbiya bilan rivojlanish bir-biriga ta'sir etadi, bu tarbiya doimiy va uzluksizdir. shunday qilib, bola shaxsining rivojlanishida tarbiya ham etakchi o`ringa ega bo`lib, tarbiya tufayli nasl-nasabi, oila muhiti, ijtimoiy muhit ta'sirida …

5 / 5

am bolani tarbiyalash zarurligini uqtirib o`tganlar. bolaning o`ziga xos xususiyatini hisobga olish juda murakkab. chunki bir xil yoshdagi bolalar ham psixik jihatdan turlicha bo`lishi mumkin. masalan, ko`rish va eshitish qobiliyati, faolligi, tez anglash, sust fikr yuritishi, hovliqma yoki vazminligi, sergap yoki kamgapligi, serg`ayrat yoki g`ayratsizligi, yalqov yoki tirishqoqligi, pala-partish va chala ishlaydigan, yig`inchoqligi yoki ishga tez kirishib ketishi kabilar nerv faoliyati tizimining ta'siri bo`lib, o`qituvchi yoki tarbiyachi ularni bilishi zarur. bolaning individual – o`ziga xos xususiyatini bilish uchun temperamentning umumiy tiplari va bolaning o`ziga xos xususiyatini o`rganish, metodikasini bilish muhim. temperament (lot. “temperamentum” “qismlarning bir-biriga munosabati” ma'nosini anglatib, shaxsning individual psixologik xususiyatlari majmuidir. shuningdek, turli yosh davrlarining o`ziga xos rivojlanish qonuniyatlari ham mavjud. bolaning jismoniy va psixik kamoloti quyidagi davrlarga bo`linadi: 1. go`daklik davri – chaqaloqlik (1 oy) davri tugagandan to bir yoshgacha bo`lgan davr. 2. bog`chagacha bo`lgan yosh davri – 1 yoshdan 3 yoshgacha. 3. maktabgacha bo`lgan yosh davri …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs rivojlanishining umumiy qonuniyatlari"

2-ma'ruza. shaxs rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. dars o’quv maqsadi: shaxs rivojlanishi va uning umumiy qonuniyatlari to’g’risida talabalarga ma’lumot berish. tushunchalar va tayanch iboralar: individ shaxs, muhit, rivojlanish, faoliyat, irsiyat, go’daklik davri, maktabgacha davri, kichik maktab yosh davri, o’smirlik davri, o’spirinlik davri. asosiy savollar: 1. shaxs haqida umumiy tushuncha. 2. shaxs rivojlanishi. 4.shaxs rivojlanishiga ta'sir ko`rsatuvchi omillar. 5. rivojlanishning yosh va o`ziga xos xususiyatlari asosiy o’quv materiali qisqacha bayoni 1.shaxs haqida umumiy tushuncha. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo`lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga eg...

This file contains 5 pages in DOC format (54.5 KB). To download "shaxs rivojlanishining umumiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs rivojlanishining umumiy q… DOC 5 pages Free download Telegram