odam tanasining shakllari

PPT 27 pages 4.7 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint odam tanasining shakllari reja: 1. odam tanasining mutanosibligi haqida tushuncha.odamning tana mutanosibligini belgilovchi asosiy belgilari. 2. tana mutanosibligining asosiy tiplari. 3. tana mutanosibligining yoshga qarab o`zgarishi. odam tanasi qanday a'zo-lardan tashkil topgan? bosh, bo'yin, gavda, qo'l va oyoq odam tanasining asosiy qismlaridir. odam tanasi teri bilan qop-langan. teri ostida muskullar bor. muskullar suyaklarga bi-rikkan. odam tanasi ichida yurak, o'pka, jigar, oshqozon, ichak kabi ichki a'zolar bor (109-rasm). har bir a'zo odam hayoti uchun zarur bo'lgan muhim vazifalarni bajaradi. odam tanasining 60% suvdan iborat bo`lib, u quyidagicha taqsimlangan: * yog` to`qimalari umumiy og`irligining 20%, * suyaklarning 25%, * jigarning 70%, * muskullarning 75%, * qonning 80% va * miya umumiy og`irligining 85% ni suv tashkil qilar ekan. inson o`z og`irligining 1% ga teng miqdorda suv yo`qotsa, chanqoq his qiladi. 5% dan ko`p suv yo`qotish insonning hushidan ketishiga, 10% dan ko`p yo`qotishi esa qurish tufayli o`limiga sabab bo`lishi mumkin. inson …

2 / 27

un nihoyatda muhim hisoblanadi. inson organizmidagi qon tomirlarining umumiy uzunligi 100000 km ni tashkil etadi. odam terisi teri tanamizni shikastlanishdan, suv, chang va, mikroblardan himoya qiladi. terida juda mayda qon tomirlari bor. xaltacha va naychalarda yog' va ter (suv) bo'ladi. ular odamning tana haroratini saqlab turishda ishtirok etadi. teri ham havodan nafas oladi. shuning uchun yuz-qo'llarni, oyoqlarni har kuni sovunlab yuvib, ozoda yurish zarur. teri — odam va hayvonlar tanasining tashqi qoplami. organizmni tashqi taʼsirotlardan himoya qiladi, sezish, moddalar almashinuvi, organizmdan keraksiz moddalarni chiqarish, termoregulyatsiya va b.da qatnashadi. katta yoshdagi odamda t. satqi 1,5 — 2 m2, qalinligi gavdaning turli joyida turlicha boʻlib, 0,5 mm dan 2 mm gacha. kaft va tovonda 4 mm ga yetadi. t. butun badanni qoplab, ogʻiz, burun, siydik chiqarish kanali, anus sohasida shilliq qavatga aylanadi. t. oʻziga xos rang va tusga ega, u donador va muguz kavatlarning qalinligiga, tomirlarning yuza joylashishiga, shu bilan birga melanin …

3 / 27

ayralari sitoplazmasining qisman oʻzgarishi boʻgʻimoyoqlilar skeleti va parazit chuvalchanglar kutikulasini, yaʼni kimyoviy va mexanik himoya organini hosil qiladi. odam skeleti skelet (lot. skeletos — qurib qolgan) —odam va hayvonlar organizmida tayanch va himoya funksiyasini bajaradigan qattiq toʻqimalar majmui. bir qancha umurtqasiz hayvonlarda chigʻanoq yoki kutikuladan iborat tashki s. rivojlangan. tashqi kutikula s. chuvalchanglar va boʻgʻimoyoqlilar uchun xos. boʻgʻimoyoklilar kutikula siga ohak shimilgan. gidroid poliplar koloniyasi umumiy s. — perisark bilan qoplangan. tropik dengizlarda keng tarkalgan madrepor korallarning ohak si ham tashqi hisoblanadi. ichki s. gʻovaktanlilarda rivojlangan boʻlib, ohak yoki kremniy ninalardan iborat. ignaterililar si teri osti biriktiruvchi toʻqimasida joylashgan, ohak s. mezodermada hosil boʻladi. boshoyoqli mollyuskalaroa bosh miyani himoya qilib turadigan ichki togʻay s. mavjud. tuban xordalilar (bosh qutisizlar)ning ichki si xordadan tashkil topgan. umurtkalilarning ichki si juda murakkab tuzilgan boʻlib, bosh, tana, oʻq s. (xorda yoki umurtqa pogʻonasi, qovurgʻalar) va oyoklar sidan iborat. toʻgarak ogʻizlilar va togʻayli baliklarning togay …

4 / 27

himoya qilib turadi. bolalarning suyaklari to'la shakl-lanmagan bo'ladi. shuning uchun yozayotganda, yurganda gavdani to'g'ri tutish kerak. yurak takroriy ritmik qisqarishlar orqali qonni tomirlarda yurgizuvchi organdir. yurak qon aylanish tizimiga ega barcha hayvonlarda mavjud. yurak — odam va hayvonlarning qon aylanish sistemasidagi markaziy aʼzo, u doim bir xilda qisqarishi (sistola) tufayli qonni qon aylanish sistemasi boʻylab haydab beradi va uni venalar orqali qaytib kelishini hamda arterial qon tomirlardagi harakatini taʼminlaydi. yu.ning qiyosiy morfologiyasi. yu. qon tomirlari sistemasi toʻla rivojlangan hayvonlarda boʻladi. tuban darajali hayvonlardan yomgʻir chuvalchangida yu. vazifasini halqasimon tomirlar, daryo qisqichbaqasida yurak va yurak atrofidagi boʻshliq sinuslari bajaradi. koʻpchilik mollyuskalar yuragi yaxshi rivojlangan, 2 boʻlmacha va qorinchadan iborat, u faol qisqarish xususiyatiga ega. ularda yu. tomon yoʻnalgan venoz qon yurak sinuslariga, soʻngra uning jabrasiga yoʻnaladi. u yerdan kislorodga boyib yurak oddi sinusiga tushadi va yurakka oʻtadi. yu. qorinchasi qisqarishi natijasida qon hayvon tanasi boʻylab tarqaladi. xordalilardan lansetniklarda yu. vazifasini qorin …

5 / 27

tugʻilgan bolalarda yu. yumaloq shaklda boʻlib, diafragma gumbazi balandroq koʻndalang va yuqoriroq joylashgan, ayrisimon bez uni toʻsh suyagidan ancha orqa tomonga surib turadi. tanada qonning harakati odam tanasida juda ko'p qon tomirlari bo'ladi. bu tomirlarda qon tana bo'ylab harakat qilib yuradi. katta yoshdagi odamda 5 litrdan ko'proq qon bo'ladi. qon plazmasi qonning suyuq qismi bo’lib, u murakkab aralashmadir. uning tarkibida oqsillar, yog’lar, uglevodlar, mineral tuzlar, gormonlar, fermentlar, antitelalar va erigan holdagi gazlar (kislorod, karbonat angidrid kabilar) bo’ladi. qon plazmasi tarkibida organizmning hayoti-o’sishi va rivojlanishi uchun zarur barcha oziq moddalar bo’lib, ular ovqat hazm qilish organlaridan qonga so’riladi. qonning doimiy harakati natijasida bu moddalar hujayralarga o’tadi va o’zlashtiriladi. moddalar almashinuvi natijasida hujayralarda hosil bo’lgan qoldiq moddalar qonga o’tib, ayirish organlariga yetkaziladi va tashqariga chiqarib yuboriladi. plazma tarkibidagi vitaminlar, fermentlar, gormonlar hujayralarda moddalar almashinuvi jarayoni normal o’tishida va antitelalar organizmni yuqumli kasalliklardan himoya qilishida muhim ahamiyatga ega.

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam tanasining shakllari"

prezentatsiya powerpoint odam tanasining shakllari reja: 1. odam tanasining mutanosibligi haqida tushuncha.odamning tana mutanosibligini belgilovchi asosiy belgilari. 2. tana mutanosibligining asosiy tiplari. 3. tana mutanosibligining yoshga qarab o`zgarishi. odam tanasi qanday a'zo-lardan tashkil topgan? bosh, bo'yin, gavda, qo'l va oyoq odam tanasining asosiy qismlaridir. odam tanasi teri bilan qop-langan. teri ostida muskullar bor. muskullar suyaklarga bi-rikkan. odam tanasi ichida yurak, o'pka, jigar, oshqozon, ichak kabi ichki a'zolar bor (109-rasm). har bir a'zo odam hayoti uchun zarur bo'lgan muhim vazifalarni bajaradi. odam tanasining 60% suvdan iborat bo`lib, u quyidagicha taqsimlangan: * yog` to`qimalari umumiy og`irligining 20%, * suyaklarning 25%, * jigarning 70%, * muskullarni...

This file contains 27 pages in PPT format (4.7 MB). To download "odam tanasining shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: odam tanasining shakllari PPT 27 pages Free download Telegram