диний маданият

DOC 107,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1483480823_67181.doc диний маданият режа: 1. "диний маданият" тушунчаси. 2. ислом маданиятининг шаклланиши ва унинг асосий йуналишлари. 3. урта асрларда европа халклари маданиятининг шаклланиши ва уиинг хусусияти. 4. шарқ ва ғарб мамлакатларининг ўрта асрлар маданиятида диннинг устуворлиги. 5. шарқ ва ғарб диний маданиятининг ўзига хос хусусиятлари. 6. диний маданиятлардаги ютуқлар ва уларнинг жахон маданиятидаги ўрни. таянч тушунчала: диний маданият, ақлий-мантиқий тафаккур, ибодатхона, иерархия, вассал, илохиёт, ақида, тахайюл, мадраса, расатхона. vi-xvi асрлар даври тарих фанида ўрта асрлар дейилиб, қадимги ва анъанавий маданиятлар ўртасидаги даврни билдиради. бу давр маданиятида мифологик тафаккур ва анъаналарнинг кучли таъсири хамда янги даврнинг техноген маданиятидаги ақлий-мантиқий тафаккур, илмнинг амалий хусусиятлари сезилади. араб халифалиги ва европа мамлакатлари ўрта асрлар маданиятидаги хусусиятни ислом ва христианлик белгилайди. ўрта асрлар маданиятининг шаклланиш қиёфасини ислом ва христианлик белгилаши билан бирга, уларнинг ўзи хам мифологик тушунчалар асосида шаклланиб, анъанавий маданиятнинг кўплаб жихатларини ўзлаштирди, ўз навбатида ўрта асрлар маданияти негизида кейинги даврлар маданиятининг шаклланиши учун …

п қирралиги унинг таркибида кўплаб субмаданиятларнинг мавжудлигидир: халқона (қишлоқ маданияти), шахар, дунёвий, монастир ва сўфийлик маданиятлари. шунингдек, дин ўша даврдаги маданият ва субмаданиятнинг барча сохаларини бирлаштириб ўз ичига қамраб олди. ўрта асрлар даврида якка худоликка асосланган жахон динлари-христианлик ва ислом европа, осиё ва африканинг кўп жойларида кўплаб кишилар учун дунёқарашнинг устивор шакли бўлиб, инсон ва бутун жамиятнинг тафаккурини, бутун турмуш тарзини белгилади. диний ақидалар асосида ўша даврнинг қиёфаси кишилар онгида шаклланиб маданиятнинг ўзига хос хусусиятини белгилади. коинот ва осмон жисмларини дастлабки ва бошлан²ич ўрнини худо (оллох) белгилаб, дунё ва инсонни яратувчиси хамда барча мавжудот худонинг (оллох иродасининг) ижодий яратувчанлик натижасидир. инсоният тарихи даврларнинг изчиллик билан такрорланиб туриши каби намоён бўлади, натижада даврларнинг ўрин алмашиши навбатдаги пай²амбарнинг келиши билан содир бўлади. пай²амбар жамиятда буз²унчилик ва гунохларни тузатишда «илохий аралашувчи» нинг тимсоли хисобланган. бу «худонинг элчилари» бўлган пай²амбарлар тарихидир. христианликка кўра «элчиларнинг» сўнггиси «худонинг ў²ли» иисус христоснинг ерга тушиши хисобланиб, унинг чормих …

анъаналарга эга бўлган турли халқларга араблар шарқи ва европада кучли бир цивилизация яратиши учун бирлаштирувчи ибтидо бўлди. дин маданиятнинг сиёсий, ижтимоий, илмий, бадиий-барча сохаларига ўз таъсирини кўрсатди. христианлик рим империясида эрамизни iv асрларида унинг ғарбий қисми гуллаган пайтга келиб (эр. 476 й.) тўла шаклланган черков тизими ва қаттиқ интизомга асосланган давлат дини тарзда қарор топди. черковнинг таянчи бу пайтда бутун европада кенг тарқалган ва христианликни ўз дини сифатида қабуллаган «ёввойи» халқлар (жумладан: готлар, галлар, ирландлар ва б.) ташкил этди. европа бўйлаб тарқалган герман, славян, турк қабилалари антик цивилизациясини хароб этиб янги хаёт тарзини қабул қилдилар. ўрта аср европаси- бу аграр цивилизация гуллаб яшнаган, натурал хўжалик хукмронлик қилаётган тарихий давр. дехқонлар унча катта бўлмаган, бир-биридан ажралган жамоалар шаклида яшар, уларни истак ва манфаатларини йилдан-йил такрорланадиган қишлоқ хўжалиги билан бо²лиқ тарзи белгиларди. бундай хаёт тарзида одамнинг тафаккур доираси тор-манфаати доирасидан ташқари хар қандай мулоқотларга эхтиёжи йўқ хисоб бўлади. бунда европа таркиб топган …

ёни кечиб, ягона дин, умумий онг элементлари тарқала бошлади. бу аввалги худоларидан хафсаласи пир бўлган арабларнинг маънавий-рухий изланишига туртки бўлди. мухаммаднинг пай²амбарлик фаолияти ягона маънавий-мафкуравий ва социал бирликка интилиш йўлида қонуний жараён бўлди. исломий эътиқод 5 асосий талабга таянади. ягона оллохни тан олиш ва мухаммадни унинг пай²амбари деб билиш, намоз ўқиш, рўза тутиш, бева-бечоралар йўлида закот бериш, хаж зиёрати. исломнинг ушбу 5 ахкомидан 4 таси ахлоқий-удум табиатига эга. хусусан, пай²амбар шахси у хақидаги маълумотлар нуфузи ислом динига бетакрор ўзига хослик, маънавий-рухий қудрат бахшида этди ва уни жахон тарихидаги мухим воқеа, ўзида илохий ва дунёвий хокимиятни мужассамлаштирган мусулмон давлатчилигининг қарор топиш томирини белгилади. дин хаётни муқаддас шаклда тасвирловчи ²ояларни яратди: фалсафада- теология, адабиётда-илохий, дидактик жанрлар, европа мусиқасида черков гимнлари-литургия ва месса, тасвирий санъатда христианлик сюжетлари асосий ўрин тутди. асосий фанлар илохиёт ва схоластика (ўрта аср фалсафасида юнонча шундай аталган ва бу атама фикр сўқиш, догматизм, мазмунсиз, формал билимни англатган). илохиёт олам …

қисми, турли хайкалчалар, мўл бўёқли тасвирларда аслида христиан рамзлари ва христианлик ақидалари ифодаланган. бош жанр икона бўлиб, у саводсиз омма учун худо билан рухий-хиссий бо²ланиш алоқа шакли саналган. тасвирда худони бандаларининг гунох кечмишлари, уларни ма²фират этишга қаратилган мотамсаро кўриниши ифодаланган. исломда санъатга нисбатан қатъий бирёқлама, диний ақидалар тимсоли ифодасини кўрамиз. бунда черков тизимини йўқлиги, хар бир одамни оллох-билан танхо мулоқотининг мумкинлиги ахоли манзиллари, махаллаларда қурилишнинг оммавий шакли-масжидларни бино этилиши бўлиб, унинг дастлабки намунаси мухаммад пай²амбар томонидан мадина шахрида солинган масжиддир. юқори маълумотли мусулмонлар орасида европа мамлакатларидаги университетлардан илгарироқ олий таълим мактаб-мадрасалари кенг тарқалишини белгилади. мусулмон адабиётида устиворлик қилган шеъриятни ривожланишида суфийлик катта роль ўйнайди. суфийлар ўзларининг чуқур хиссий-рухий холатлари, яратувчига бўлган эътиқодини тингловчиларига етказиш, индивидуал таъсир этиш махоратини намойиш этардилар. ислом тадқиқотчилардан бўлган. г. грюнбаумнинг таъкидига кўра, тахлилий, маъжозий бой ифода воситаларига эга бўлган мукаммал ифода шакли, чуқур мазмун уй²унлигини ўзида мужассам этган такбир имкониятларини мусулмон маданияти доираси хатто ундан …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"диний маданият" haqida

1483480823_67181.doc диний маданият режа: 1. "диний маданият" тушунчаси. 2. ислом маданиятининг шаклланиши ва унинг асосий йуналишлари. 3. урта асрларда европа халклари маданиятининг шаклланиши ва уиинг хусусияти. 4. шарқ ва ғарб мамлакатларининг ўрта асрлар маданиятида диннинг устуворлиги. 5. шарқ ва ғарб диний маданиятининг ўзига хос хусусиятлари. 6. диний маданиятлардаги ютуқлар ва уларнинг жахон маданиятидаги ўрни. таянч тушунчала: диний маданият, ақлий-мантиқий тафаккур, ибодатхона, иерархия, вассал, илохиёт, ақида, тахайюл, мадраса, расатхона. vi-xvi асрлар даври тарих фанида ўрта асрлар дейилиб, қадимги ва анъанавий маданиятлар ўртасидаги даврни билдиради. бу давр маданиятида мифологик тафаккур ва анъаналарнинг кучли таъсири хамда янги даврнинг техноген маданиятидаги ақлий-мантиқий ...

DOC format, 107,5 KB. "диний маданият"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: диний маданият DOC Bepul yuklash Telegram