sharq psixologiyasida shaxs muammosi

PPT 17 pages 705.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 705.5 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

slayd 1 mavzu: sharq psixologiyasida shaxs muammosi sharq psixologiyasida shaxs doir endoshuvlar abu nasr farobiyning psixologik karashlari abu ali ibn sino asarlarida tibbiy ruhiy fikrlar beruniy ruh va ruhiyat masalalari haqida inson va uning kamolotiga xizmat qiluvchi qomusiy ta'limot abu nasr forobiy (873-950 y.) asarlarida aks etgan bo'lib abu nasr muhammad ibn muhammad ibn uzlug' tarxon ― jahon madaniyatiga katta hissa qo'shgan markaziy osiyolik mashhur faylasuf, qomusiy olim. o'rta asrning bir qancha ilmiy yutuqlari, umuman yaqin va o'rta sharq mamlakatlarida taraqqiyparvar ijtimoiy‒falsafiy tafakkur rivoji yo'nalishining asoschilaridan biridir. forobiy o'z zamonasi ilmlarining barcha sohasini mukammal bilganligi va bu ilmlar rivojiga katta hissa qo'shganligi, yunon falsafasini sharhlab, dunyoga keng tanitganligi tufayli sharq mamlakatlarida uning nomi ulug'lanib, “al-muallim as-soniy” ‒ «ikkinchi muallim» (aristoteldan keyin), «sharq arastusi» deb nomlashgan. forobiyning inson va uning psixikasiga doir, o'z zamonasiga nisbatan progressiv fikrlari: “fozil odamlar shahri” , “masalalar mohiyati”, “falsafiy savollar va ularga javoblar”, “jism va aktsidentsiyalarning …

2 / 17

yonlarni quvvatlar deb nomlab, ularni ikki katta: tashqi va ichki quvvatlar guruhiga ajratgan. tashqi quvvatlarga, bevosita tashqi ta'sir natijasida, odamning tashqi organlari bilan bog'liq bo'lgan beshta sezgi organlari orqali vujudga keluvchi quvvatlarni kiritadi. ularning hammasini forobiy «quvvai hissiya», ya'ni «his etish, sezish quvvati» deb atab, hissiy bilish qismlari sifatida qaraydi va ularni insonga ham, yuqori darajadagi hayvonga ham xos ekanligini qayd qiladi. mutafakkir tashqi besh sezgi va xotiraning hayvonda ham mavjudligini, xayol qilish va so'zlash, fikr yuritish, aql quvvatini faqat insongagina xosligini ta'kidlaydi. tashqi sezgilar vositasida bilish bilan aqliy bilish o'rtasidagi tafovutga forobiy alohida e'tibor beradi. uning ta'kidlashicha, tashqi sezgilar narsalarning konkret xossalarini, obrazlarini bevosita aks ettiradi-yu, ammo uni bir butun holda ma'nosi, mohiyati bilan bilib ololmaydi. bu vazifani fikr qilish bajaradi. “quvvai fikriyya: mantiqiy amallarni bajarib, murakkab narsalarni bilib olish uchun xizmat qiladi”. butun dunyoga dong'i ketgan faylasuf, olim... “faylasuflarning raisi”, “ustozlarning ustozi” nomlarini olgan. sharqda shayxurrais, g'arbda avitsenna …

3 / 17

ning bu ta'rifida bir juda muhim fikr bor. u salomatlikni saqlash masalasini birinchi o'ringa qo'ygan. ibn sino tibbiyotning mohiyati haqida o'z fikrini davom ettirib yozadi: «tib - odam gavdasining sog'lig'i va kasallanishini o'rganadi. har bir narsani bilish u narsaning sababini o'rganish orqali hosil bo'ladi va kamolatga etadi. shuning uchun tibda sog'liq va kasallikning sabablarini bilish kerak. sog'liq, kasallik va ularning sabablarn goho ochiq, goho maxfiy bo'lib, unga his bilan emas, balki belgilarga asoslanib fikr yuritish bilan erishiladi. ibn sinoning bu fikri hozirgi zamon fani nuqtai nazaridai ham tug'ri tushunchadir. ibn sinoda to'rtta unsur {atom), to'rtta materiya ustida so'z yuritiladi. ibn sino unsurlarni og'ir va engil turlarga bo'lgan. er va suvni og'ir, havo va olovni engil unsurlar qatoriga kiritgan. ibn sinoning fikricha, og'ir unsurlardan odam gavdasidagi a'zolar, engil unsurlardan esa ruh paydo bo'ladi. demak odam gavdasi ikki qismdan — a'zo va ruhdan iborat. ibn sinoning bu fikrlari shuni ko'rsatadiki, u odam …

4 / 17

'tib, birinchni o'ringa yurak va ruhni qo'ygan. undan keyingi o'rinlarda issiqlik darajasiga qarab qon, jigar, o'pka va boshqa a'zolar turadi. ibn sinoning ta'kidlashicha kasalliklarni aniqlashda gavda va uning a'zolarining mijozini bilish muhim ahamiyatga ega. mijozga qarab kasalga tashxis qo'yish oson bo'ladi. ibn sinoning ko'rsatishicha, odam tanasining va undagi a'zolar har birining mijozini aniqlashda o'n usuldan foydalaniladi. ibn sino sezgi organlarining bilishdagi rolini har tomonlama va chuqur o'rganadi hamda tahlil qiladi. u kishiga ta'sir etuvchi narsa va hodislar avvlo sezgilarimiz orqali bilinadi, ya'ni tashqi olamdagi mavjud narsa va hodislar bizning sezgi a'zolarimizga ta'sir etgach biz uni qabullaymiz. ibn sino fikricha sezgilar ikki turga bo'linadi: tashqi va ichki sezgilar tashqi sezgilar turkumiga besh sezgi a'zosi kiradi. bular quyidagilar: ko'rish, eshitish, hid bilish, maza teri sezgilaridir. har qaysi sezgilar o'z xususiyatlari, mohiyati va vazifasi bilan farq qiladi hamda har bir sezgi o'z ahamiyatiga egadir. sezgilarning o'z xususiyatlari, ahamiyati ustida to'xtalar ekan bularni bir-birisiz …

5 / 17

haqlikdan ajratish mumkin bo'lishi haqida ta'lim beradi. beruniy bu fanning rivojlanishiga ijobiy ta'sir ko'rsatishini isbotlaydi.

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq psixologiyasida shaxs muammosi"

slayd 1 mavzu: sharq psixologiyasida shaxs muammosi sharq psixologiyasida shaxs doir endoshuvlar abu nasr farobiyning psixologik karashlari abu ali ibn sino asarlarida tibbiy ruhiy fikrlar beruniy ruh va ruhiyat masalalari haqida inson va uning kamolotiga xizmat qiluvchi qomusiy ta'limot abu nasr forobiy (873-950 y.) asarlarida aks etgan bo'lib abu nasr muhammad ibn muhammad ibn uzlug' tarxon ― jahon madaniyatiga katta hissa qo'shgan markaziy osiyolik mashhur faylasuf, qomusiy olim. o'rta asrning bir qancha ilmiy yutuqlari, umuman yaqin va o'rta sharq mamlakatlarida taraqqiyparvar ijtimoiy‒falsafiy tafakkur rivoji yo'nalishining asoschilaridan biridir. forobiy o'z zamonasi ilmlarining barcha sohasini mukammal bilganligi va bu ilmlar rivojiga katta hissa qo'shganligi, yunon falsafasini shar...

This file contains 17 pages in PPT format (705.5 KB). To download "sharq psixologiyasida shaxs muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq psixologiyasida shaxs mua… PPT 17 pages Free download Telegram