dnk markerlarining turlari

DOCX 4 pages 17.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

dnk markerlarining turlari dnk markerlari o'zining yuqori informativligi, spetsifikligi, polimorfikligi va foydalanish qulayligi sababli molekulyar-genetik tadqiqotlarda mustahkam o'rin egallab kelmoqda. quyida ularning ba'zilari haqida misollar keltirilgan. rflp – restricted fragment length polymorphism (bo'laklangan fragmentlar uzunliklari polimorfizmi - bfup). rflp tahlili ilk bor jeffris tomonidan 1985 yil olib borilgan (jeffreys et al., 1985). bu usulda restriktazalar dnkni maxsus uchastkalarda, odatda palindrom ketma-ketliklarda parchalaydi. mutatsiya natijasida shunday ketma-ketliklarning asoslaridan biri o'zgarib qolgan bo'lsa bu uchastkalar restriktazalar yordamida parchalanmaydi. aksincha mutatsiya natijasida restriktazalarga chidamli bo'lgan boshqa yangi uchastkalar paydo bo'lishi mumkin. xolbuki gipervariabel uchastkalar genomning transpozitsiya, noteng rekombinatsiyalar va dnk-polimeraza kompleksining "sirg'alishi" kabi anchayin murakkab tarkib topishidan ke lib chiqqan. natijada esa ikki genetik noo'xshash individrardan kelib chiqqan bir-biriga mos keluvchi dnk fragmentlari tez-tez har xil uzunlikda restriktsion fragmentlarni yuzaga keltiradi. bu marker tizimining bir qancha kamchiliklari mavjud, jumladan yuqori mehnat, qimmatlilig i shuningdek irsiylanishning dominant ko'rinishi (geterozigota genotipini aniqlash imkoniyati yo'q). rapd …

2 / 4

rta to'g'ri keladi (jones et al. 1997). bitta praymer tegishli tur yoki individuum dnk o'xshash uchaskasiga bog'liq holda bir necha pzr mahsulotlari berishi mumkin. rapd markerlai odatda populyatsiyaning genetik strukturasini o'rganishda yoki genetik kartalashtirishda foydalanilishi mumkin. rapd-markerlari boshqa tip markerlariga nisbatan ancha arzon, sodda va qulayligi bilan ajralib turadi. bu usulda radioaktiv moddalar ishlatilmaydi, probalarni tayyorlash uchun maxsus tayorgarlik talab qilinmaydi va hattoka dnk ketma-ketligini ham oldindan bilish shart emas. biroq bu markerlardagi kamchilik ularning dominatligida va bu geterozigota ni gomozigotadan farqlashda va buning natijasida esa allellar chastotasini aniqlashda ancha qiyinchiliklar keltirib chiqaradi. aflp – amplified fragment length polymorphism (amplifikatsiyalangan fragment uzunligi polimorfizmi). bu usul amprifikatsiya va restriktsiya etaplaridan tashkil topgan bo'lib eng avvalo genom dnksi restriktazalar nabori (odatda, ikki 4 va 6 nukleotidlar ketma-ketligini taniydigan restriktazalar juftligi) bilan ishlanadi. hosil bo'lgan fragmentlarga adapterlar ulanadi. so'ngra adapter praymerlari yordamida amplifikatsiyalanadi va undan keyin esa 3’ uchida restriktsiya sayiga tegishli bo'lgan …

3 / 4

viduumlar lokusarida ham yuqori polimorfizm namoyon etadi. (tautz 1989). mikrosatellit ketma-ketliklari odatda dinukleotid (ac)n, (ag)n, (at)n; trinukleotid (cgg)n, (gcc)n, (tct)n, (ttg)n; tetranukleotid (tatg)n va h-o bo'lib, “n” – mikrosatellit lokuslar ichidagi ketma-ketlikliklari takrorlarining miqdorini bildiradi. o'simliklarda eng ko'p uchraydigan mikrosatellit takrorlar (at)n, hayvonlarda esa (ac)n ekanligi olimlar tomonidan qayd etilgan (morgante et al., 2002; panaud et al., 1995) i (gt)n (rafalski et al. 1994). mikrosatellitlar genlar ekspressiyasi regulyatsiyasida, rekombintsiyasida, gen konversiyasida va jinsning aniqlanishida ishtirok etishi taxmin qilinadi. ba'zi olimlarning ta'kidlashicha mikrosatellitlarning yuqori stabilligi sabab ularni genetik markerlashda, populyatsion tadqiqotlarda va hattoki genom daktiloskopiyasi usulidan foydalanib shaxsning identifikatsiyasida ishlatilishi mumkin (ivanov, 1989; edwards et al., 1991; decorte , cassiman, 1993). mikrosatellit markerlardan foydalanib tadqiqotchi va olimlar tomonidan bir qancha ilmiy tadqiqotlar olib borilgan. xususan genomni kartalashtirish, o'simliklarda qimmatli xo'jalik belgilarga javob beruvchi qtl lokuslarini aniqlash, turlarning bir-bi rlari bilan filogenetik qardoshligini aniqlash kabi ishlar bunga misol bo'la oladi. mamlaktimiz olimlari …

4 / 4

i gen amplifikatsiya mahsulotida mavjud bitta nukleotid polimorfizmiga asoslangan. eng avval o'rganilayotgan belgi uchun javob beruvchi javob beruvchi gen klonlanadi va sikvens qilinadi. undan so'ng ketma-ketligi aniqlangan uchastka internet ma'lumotlar bazasida mavjud snpga va ushbu snp restriktsiya saytini aniqlash uchun teshirib ko'riladi. nazariy tomondan yovvoyi tip yoki mutant ketma-ketligi snp tufayli endonukleazalarga ta'sirchanligi bilan farqlanishi va shu sababli spetsifik endonukleazalar (restriktazalar) tomonidan parchalanishi (kesilishi) mumkin. agarda snp mavjud restriktazalar bilan kesiladigan bo'lsa marker yaratish mumkin (konieczny and ausubel, 1993). aksincha restriktsiya sayti mahsulotda mavjud bo'lmasa u holda snp yoniga sun'iy ravishda restriktsiya sayti kiritiladi va bu dcap deb ataladi (neff et all., 1998). garchi biroz kamchiliklari bo'lsada, o'zining oddiyligi va ishonchliligi bilan bu metod ancha keng tarqalgan va ommabopdir. uning kamchiliklaridan biri restriktsiya saytlarida faqat sts – (sequence tagged site – sikvens qilingan saytlar). sts – bu dnkning kalta (200-500 j.a.), noyob ketma-ketliklaridir. sts ketma-ketliklari genetik polimorfizmni topish yo'lida ishlatiladigan …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dnk markerlarining turlari"

dnk markerlarining turlari dnk markerlari o'zining yuqori informativligi, spetsifikligi, polimorfikligi va foydalanish qulayligi sababli molekulyar-genetik tadqiqotlarda mustahkam o'rin egallab kelmoqda. quyida ularning ba'zilari haqida misollar keltirilgan. rflp – restricted fragment length polymorphism (bo'laklangan fragmentlar uzunliklari polimorfizmi - bfup). rflp tahlili ilk bor jeffris tomonidan 1985 yil olib borilgan (jeffreys et al., 1985). bu usulda restriktazalar dnkni maxsus uchastkalarda, odatda palindrom ketma-ketliklarda parchalaydi. mutatsiya natijasida shunday ketma-ketliklarning asoslaridan biri o'zgarib qolgan bo'lsa bu uchastkalar restriktazalar yordamida parchalanmaydi. aksincha mutatsiya natijasida restriktazalarga chidamli bo'lgan boshqa yangi uchastkalar paydo bo'lis...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.7 KB). To download "dnk markerlarining turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: dnk markerlarining turlari DOCX 4 pages Free download Telegram