geterozis.tsitoplazmatik irsiyat

DOCX 4 pages 23.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

geterozis.tsitoplazmatik irsiyat reja. 1) autbriding va inbriding tugrisida tushuncha. 2) geterozisning kurinish xillari va ulardan amaliyotda foydalanish. 3) geterozisni saklab kolish muammolari va geterozis nazariyasi. 4) usimlik va xayvonlarda tsitoplazmalik irsiyat. 1) chatishtirish uchun xujalikda kimmatli belgilarga ega bulgan formalarni tanlash selektsiyada kombinatsion uzgaruvchanlikni bosh-karishning asosiy usuli bulib xisoblanadi. organizmlarni kupaytirishda: yakin karindosh organizmlarni chatishtirish yoki usimliklarning uzini-uzi bilan chatishtirish (inbriding) va karindosh bulmagan organizmlarni chatishtirish (autbriding) usullari kullaniladi. xayvonlarda karindoshlik darajasi yakin bulgan organizmlar, usimliklarda esa uzini-uzi bilan chatishtirilganda geterozigota xolida bulgan genlar gomozigota xoliga utadi. maxsus tekshirishlar karindosh urchitish organizmning noziklanishiga, maydalashishiga, maxsuldorlikning, bola berishning pasayishiga olib kelishini kursatdi. karindosh juftlashning zararli ta'siriga inbred depressiya deyiladi. inbridingning ta'siri ba'zi xollarda foydali bulishi xam mumkin. selektsiyada karindoshlik jixatdan yakin bulmagan organizmlarni chatishtirish-autobriding keng kullaniladi.bir-biriga yakin bulmagan formalar chatishtirilganda gomozigota xolda bulgan zararli retsessiv mutatsiyalar geterozigota xolga utib,duragay organizmlarning xayotchanligiga salbiy ta'sir kursatmaydi. kishlok xujalik tajribasi xatto bir turga oid, …

2 / 4

belgilar buyicha boshlangich ota-ona formalardan uzib ketish xodisasi yuz beradi. birok keyingi (f2,f3 va xakozo) bugin duragay organizmlarda geterozis xodisasi sunadi. shved genetik olimi a.gustafsson taklifi bilan usimliklarda geterozis xodisasi uch asosiy tilga bulib urganiladi.bular reproduktiv,somatik va adaptiv tiplar bulib,xar biri usimliklarda yuzaga chikanda uziga xos xususiyatlar paydo buladi. reproduktiv geterozisda usimliklarning kupayish organlari yaxshi rivojlanadi, urug va meva xosildorligi mul buladi.somatik geterozisda luragay organizmlarnig vegetativ kisimlari yaxshi rivojlanadi. moslanuvchi yoki adaptiv geterozisda duragaylarning xayotchanligi yukori buladi. geterozis xodisasi chorvachilik va usimlikshunoslik tajribasida keng kullaniladi. ayniksa, chetdan changlanadigan usimliklardan, masalan, makkajuxoridan yukori xosil etishtirishda geterozisdan foydalaniladi. geterozis xodisasini uz-uzidan changlanuvchi usimliklarda ma'lum darajada boshkarish mumkin. uz-uzidan changlanuvchi liniyalarni ishlab chikarishda birdaniga ishlatib bulmaydi. ular uzaro chatishtirilib geterozis duragay olishda ishlatiladi. duragay urug olish uchun avval eng yaxshi navlardan inbred liniyalar tanlab olinadi. inbred liniyalar xar bir navning usimliklarini 6-7 bugin davomida uz changi bilan changlatishi natijasida xosil kilinadi. shu yul …

3 / 4

orligi 25-35 % gacha, ba'zi usimliklarda (bodring, pomidorda) 40-50 % gacha ortadi. chorvachilik tarixida dastlab ingliz fermeri-zavodchilari r.bexvelli va aka-uka kollinglar karindosh juftlashdan ustalik bilan foydalandilar. ular leyster kuy zotini va koramolning shortgorn va gerefort zotlarini yaratishda isbotlangan.karindosh bulmagan xayvonlarni uzaro juftlashda inbred depressiyaga karama-karshi xususiyat-geterozis kelib chikadi. geterozis yoki duragaylik kuvvati kadim zamonlardan beri ma'lum. masalan, xachir, ot va eshakka nisbatan kariyib 2 baravar uzok yashaydi va juda kuchli xamda chidamli xayvon xisoblanadi. geterozisning bioximik va fiziologik tabiati, moddalar sintezining yukori darajasi bilan boglik.geterozis xar kanday chatishtirishdan xam kelib chikavermaydi. bunda chatishtirilayotgan zot yoki liniyalarning uzaro moslashganligi muxim axamiyatga ega. geterozis chorvachilikning xamma tormoklari uchun xam katta axamiyatga ega. undan foydalanish chorvachilik tarmoklarida sanoat chatishtirishning asosi bulib kelmokda. sanoat chatishtirishi parrandachilikda, ayniksa 70-90 kunligida suyiladigan gusht yunalishidagi juja xurozlar (broyler-lar) ni etishtirishda keng kullanilmokda. angliyada 50 foizga yakin, akshda-70, gollandiyada-76 va avstraliyada kariyib 100 foiz parranda gushti duragay jujalardan …

4 / 4

i bir bir fikirlar ilgari surilmokda. masalan, geterozis xususiyatiga ega bulgan va jinsiy yul bilan kupayadigan organizmlarni (ba'zi bir usimliklar uchun mumkin bulgan) apomiksis yul bilan kupayadigan kilish va geterozisli diploid duragaylarni poliploid xolatga utkazish mumkin. ana shular amalga oshirilsa,geterozigota kombinatsiyasi uzok saklanishi mumkin. vegetativ yul bilan kupayadigan usimliklarda,jinsiy yul bilan olingan duragaylarda vujudga kelgan geterozis duragayini vegetativ kupaytirish usuli bilan saklash mumkinligi aniklandi. geterozisning genetik mexanizmi xali muammo masala bulib kolmokda. xozirgi vaktda geterozisning vujudga kelishi sabablari tushuntiriladigan uchta gipoteza bor; 1) kup genlarning geterozigota xolatda bulishi; 2) foydali dominant genlarning uzaro ta'sir etishi; 3) uta dominantlik-geterozigota xolatning gomozigota xolatdan ustun chikishi. bu gipotezalarning xar biri xam uziga xos bulib, xakikatga ancha yakin. geterozisning vujudga kelishi chatishtirishda ishtirok etadigan ota-ona formalarning xususiyatiga boglik. geterozis xodisasining nazariy tomonini birinchi bulib amerikalik genetiklar g.shell va e.ist 1908 yilda tushuntirishga xarakat kildilar. ularning tushuntirishicha geterozisning yuzaga chikishiga genotipda geterozigotalikning bir necha lokus …

5 / 4

erak. bu uchala xususiyat fakat xromosomalarga xos. ammo xujayra tsitoplazmasidagi ayrim arganoidlarda xam yukoridagi xususiyatlar kuzatiladi. masalan, tsitoplazmadagi plastida va mitoxondriyalar xujayrada ma'lum bir vazifani bajarib, uz-uzidan kupaya oladi, lekin keyingi xujayralarga teng bulina olmaydi. agar irsiy omil tsitoplazma organoidlarida bulib va ular dnk orkali nasldan-naslga berilsa bunday irsiyatga tsitoplazmatik irsiyat deyiladi. tsitoplazmadagi barcha irsiy omillar plazmon, yadrodagilar esa genom deb yuritiladi. irsiy belgilarni yuzaga chikaruvchi xromosomadagi genlar singari plastidalarda va mitoxondriyada xam irsiy belgilarni yuzaga chikaruvchi plazmogenlar mavjud. uz tabiatiga kura plozmagenlar xar xil bulib, ikkita guruxga bulinadi; 1)dnk- si bulgan organizmlardagi (plastida,mitoxondriya) va 2) yukumli omil yoki xujayra bilan xamkorlikda yashovchilardagi (plazmidalar, episomalar, viruslar) plazmogenlarga bulinadi. bu ikkala xil plazmogenlar uz xususiyatlari bilan yadrodagi genlarga uxshash bulib, kupgina fermentlarning sintezini boshkarib, kator irsiy belgilarning yuzaga chikishini ta'minlaydi. 1. plastidalarda dnk, rnk va ribosoma ularning stroma kismida joylashgan dnk molekulasi xalka shaklida bulib, ularda xromomada buladigan oksillar uchramaydi. xar …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geterozis.tsitoplazmatik irsiyat"

geterozis.tsitoplazmatik irsiyat reja. 1) autbriding va inbriding tugrisida tushuncha. 2) geterozisning kurinish xillari va ulardan amaliyotda foydalanish. 3) geterozisni saklab kolish muammolari va geterozis nazariyasi. 4) usimlik va xayvonlarda tsitoplazmalik irsiyat. 1) chatishtirish uchun xujalikda kimmatli belgilarga ega bulgan formalarni tanlash selektsiyada kombinatsion uzgaruvchanlikni bosh-karishning asosiy usuli bulib xisoblanadi. organizmlarni kupaytirishda: yakin karindosh organizmlarni chatishtirish yoki usimliklarning uzini-uzi bilan chatishtirish (inbriding) va karindosh bulmagan organizmlarni chatishtirish (autbriding) usullari kullaniladi. xayvonlarda karindoshlik darajasi yakin bulgan organizmlar, usimliklarda esa uzini-uzi bilan chatishtirilganda geterozigota xolida bulg...

This file contains 4 pages in DOCX format (23.4 KB). To download "geterozis.tsitoplazmatik irsiyat", click the Telegram button on the left.

Tags: geterozis.tsitoplazmatik irsiyat DOCX 4 pages Free download Telegram