irsiyat va o’zgaruvchanlik

DOC 5 стр. 60,5 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 60,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

irsiyat va o’zgaruvchanlik. uning nazariy va amaliy axamiyati. reja. 1 genetika fani, uning mohiyati va a'amiyati. gen, genotip, fenotip 'ao`ida tushuncha. 2. mendelning monoduragay chatishtirishda dominantlik va retsessivlik, gomozigota va geterozigota tushunchalar. 3.monoduragay chatishtirishda alell gnelar va ularning irsiylanishining sitologik asoslari. 4.mendelning diduragay chatishtirishining sitologik asoslari. 5. genetikada masala va mashulotlarni echish. 6.hzgaruvchanlik. mutatsion va modifikatsion uzgaruvchanlik poliploidiya 'ao`ida tushuncha. adabiyotlar. n. grin., u. staut., d. teylor. biologiya. moskva «mir» 1990g. 225-258str. a.a. paramonov. darvinizm. moskva 1978 god. 218-244str. tshraqulov. e.x., ofurov. a.t., «umumiy biologiya» toshkent 1995 yil. irsiyat va o’zgaruvchanlikni genetika fani urganadi. irsiyat – organizmning belgi va xususiyatlarini nasldan – naslga berish xossasidir. o’zgaruvchanlik - organizmlarning tasho`i va ichki omillar ta’sirida o’zgargan belgi va xususiyatlarni xosil bulishidir. ular bir – biriga o’arama – qarshi, lekin uzviy boliq bulgan xossalardir. irsiyatda organizmdagi belgi va xususiyatlar «gen» deb ataluvchi irsiy birlik orqali beriladi. organizmdagi barcha genlarni yiindisi uning genotipini xosil …

2 / 5

(1822-1884) bo’lib,uning yaratgan qonuniyati 1900 yildan boshlab biologiya tarixida yangi davr boshlandi. genetika atamasi grekcha «genetikos» - kelib chiqish demakdir. irsiyatni qonunlarini yaratilishida g.mendel duragaylash metodining moxiyati juda kattadir. duragaylash metodi. tajribada ota – ona o’simligining irsiy toza (gomozigota) va alpternativ (keskin farq qiluvchi) o’simlik navlari olinadi. masalan, nhxatni guli o`izil - oq, urug’i sariq – yashil, uruning shakli tekis burishgani olingan. ular o’zaro chatishtirilib, bir necha avlodlarga ota – ona belgilarning irsiylanishi o’rganilgan. mendelp oldin bitta belgisi, keyin ikkita, uchta va undan ortiq belgisi bilan farq qiluvchi navlarini chatishtiradi va bu duragaylarni bir necha avlodga (1,2,3) tekshiradi. agar bir juft belgisini olsa monoduragay chatishtirish, u ikki juft belgisi bilan farq qiladiganini diduragay chatishtirish, uch va undan ortiq belgilarini olsa, poliduragay chatishtirsh deyiladi. chatishtirish o`uyidagicha ifodalanadi: r x r – 1 (1 - avlod) 2 (2 - avlod). monoduragay chatishtirish – mendelp tajribasida no’xatning guli qizil va oo` rangini oldi. …

3 / 5

a) natijada bir xil, yaoni qizil gulli o’simlik bo’ladi. 2da aa (1g`4 qism), aa (2g`4 qism), aa (1g`4 qism) bo’ldi, yaoni 1aa : 2aa : 1aa bo’ldi. 3da geterozigota o’simliklar yana 1aa : 2aa : 1aa xolida ajralish berdi. tajribada uruning sariq va yashil belgisi, tekkiz va burishgan belgilari xam shunday natija berdi. ko’ncha geterozigota formalar oraliq ominantlikni xam nomoyon qiladi. masalan, nomoshom gul, paxtani malla va oq rangli tolasi (novvot rang beradi). demak thliq dominantlikda 2da ikkita fenotipik gurux (3:1 nisbatda) thliqsiz dominantlikda uchta fenotipik gurux (qizil, pushti, oq) xosil bo’ladi. (1 : 2 : 1) organizmdagi bir beogisini tanlab olinsa uni allelp genlar deyiladi, gomologik xromosomalarda joylashgan. ular jinsiy xujayralarda ayrim-ayrim bo’lib ketadi. zigotada esa allelp genlar (gomologik xromosomalar) juftligi tiklanadi. mendelp keyingi tajribasida ikkita belgisi bilan farqlanuvchi no’xat o’simliklarini oldi, yani sariq rangli tekkiz yuzali nhxat urui va yashil rangli burushgan urug’li no’xatni. 1da sariq rangli tekkiz …

4 / 5

antlikda (1:2:1), (1:2:1), (1:2:1) xolida ifodalanadi. o’zgaruvchanlik. mutatsion o’zgaruvchanlik. hzgaruvchanlik va irsiyat organizmlar evolyutsiyasini tamin etuvchi omildir. hzgaruvchanlik xromosomalar, genlarning xar xil tao`simlanishidan, krossingover tufayli, mutagenez natijasida (irsiylanuvchi hzgaruvchanlik) paydo bhladi. ular irsiy hzgaruvchanlikdir. yana modifikatsion hzgaruvchanlik bhlib unda genotip hzgarmaydi. demak, mutatsion hzgaruvchanlikda organizmni genotipi hzgaradi. mutatsiya ota-ona organizmida uchramagan yangi irsiylanuvchi hzgarishdir. mutatsiyalarda gen mutatsiyasi xromosomaning juda bir kichik o`ismida dnk molekulasini hzgarishidan xosil bhladi. xromosoma mutatsiyasida xromosomalarning ayrim o`ismi uzilib tushib o`olishi natijasida yoki xromosomalarni kamayishi yoki khpayishi natijasida kuzatiladi. bular tasho`i yoki ichki faktorlar taosirida yuz beradi. xromosoma mutatsiyasi bir turi poliplodiya-unda organizmning xromosomalari umumiy sonda khpayadi. unda mitoz yoki meyoz bhlinishda xromosomalar soni ikki marta khpayadi, lekin sitokenez rhy bermaydi. unda somatik xujayra tetraploid, gametalarda diploid xujayralar xosil bhladi. poliploid turlar hsimliklarda khp uchraydi. madaniy hsimliklarda poliploidlar vegetativ organlarni yiriklashtiradi, ular serxosil bhladi. masalan, o’zbekistonda 100% poliploid paxta ekiladi. budoyni xam asosan poliploid navlari ekiladi. …

5 / 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "irsiyat va o’zgaruvchanlik"

irsiyat va o’zgaruvchanlik. uning nazariy va amaliy axamiyati. reja. 1 genetika fani, uning mohiyati va a'amiyati. gen, genotip, fenotip 'ao`ida tushuncha. 2. mendelning monoduragay chatishtirishda dominantlik va retsessivlik, gomozigota va geterozigota tushunchalar. 3.monoduragay chatishtirishda alell gnelar va ularning irsiylanishining sitologik asoslari. 4.mendelning diduragay chatishtirishining sitologik asoslari. 5. genetikada masala va mashulotlarni echish. 6.hzgaruvchanlik. mutatsion va modifikatsion uzgaruvchanlik poliploidiya 'ao`ida tushuncha. adabiyotlar. n. grin., u. staut., d. teylor. biologiya. moskva «mir» 1990g. 225-258str. a.a. paramonov. darvinizm. moskva 1978 god. 218-244str. tshraqulov. e.x., ofurov. a.t., «umumiy biologiya» toshkent 1995 yil. irsiyat va o’zgaruvchanlik...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (60,5 КБ). Чтобы скачать "irsiyat va o’zgaruvchanlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: irsiyat va o’zgaruvchanlik DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram