xujayrada oqsillar biosintezi

DOCX 3 pages 22.3 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.3 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

xujayrada oqsillar biosintezi. reja: 1. oksil va aminokislotalar. 2. gen va genetik kod xakida tushuncha.. 3. oksillar biosintezi. 4. oksillar sintezini boshkarilishi. f.jakob va j.mono 1. oksillar biologik jixatdan murakkab polimer moddalarga kiradi. uning molekulasi uzun zanjirdan iborat yirik bulib, tarkibida birmuncha oddiyrok - monomerlar 20 xil aminokislotalar kup marta takrorlanadi. oksil tarkibida aminokislotalar soni va joylanishi turlicha buladi. demak oksillar xilma-xilligini uning tarkibidagi aminokislotalar joylanishi, tartibi belgilaydi. 20 ta aminokislotaning uzaro kombinatsiyalanish soni 1024 buladi. shundan kurinib turibdiki, oksillar soni kup bulgani uchun belgi va xususiyatlar soni xam cheklanmagan mikdorida kup buladi. oksil molekulasida bir aminokislota uzgarsa, oksil tarkibi va belgini kurinishi xam uzgarishi kuzatiladi. misol: 600 ta aminokislotadan iborat gemoglobin oksili tarkibidagi glutamin kislota urnini valin bilan almashtirsa, odamda ogir kamkonlik kasali (serpovidno-kletochnaya anemiya) yuzaga keladi. bunday kasalliklarda kizil kon tanachalar (eritrotsitlar) shakli uzgaradi va uziga kislorod molekulasini biriktirib ololmaydi. bu kasalga uchragan bolalar yoshlik davridayok xalok buladilar. …

2 / 3

joylanishi bilan fark kiladi. dnk tarkibidagi azotli asoslar (nukleotidlar) sintez bulayotgan oksil molekulasida aminokislotalarni joylanish tartibini belgilab berishi genetik kod yoki irsiyat kod deyiladi. shuning uchun irsiy axborot dnk molekulasida yozilgan deyiladi. «genetik kod»ni asosi ochilgandan keyin barcha 20 ta aminokislotalarning (20 ta) tripletlari xam aniklandi. dnkning 1 aminokislotani sintez kiluvchi 3 ta nukleotiddan iborat kismi kodon deyiladi. amerikalik bioximiklar m.nirenberg va s.ochoa 1962 yilda oksillar tarkibiga kiruvchi 20 ta aminokislota uchun tripletlarning tarkibini anikladilar. 3. molekulyar genetikasida olib borilgan kuplab tajriba, kuzatishlarida tuplangan ma'lumotlar asosida irsiyatning umumiy nazariyasi kuyidagi kabul kilingan sxema tarzida kursatiladi: dnk (transkriptsiya)a-rnk (translyatsiya)oksil (replikatsiya) replikatsiya dnk molekulasini 2 marta ortishi. bunda boshlangich dnk kolip vazifani bajaradi. transkriptsiya -dnk molekulasida yozilgan nukleotidlar joylanishi xakidagi axborotni rnk ga kuchirib yozilishi. translyatsiya - a-rnk-da yozilgan axborotga asosan oksil molekulasida aminokislotalarni tartib bilan terilishi. 50-yillarda olimlar tomonidan ochilgan oksil sintezi nazariyasi - bu jarayon murakkab kup boskichli ekanligini kursatdi. …

3 / 3

iladi. tsitoplazmada oksil molekulasini sintez kilish uchun zarur bulgan aminokislotalar doim buladi. ikkinchi boskichda aktivlashgan aminokislotalar t-rnk yordamida, ribosomalarga ya'ni oksil sintez buladigan joyga tashib boriladi. t-rnk molekulasi a-rnk-ga karaganda zanjiri kichik, 70-80 nukleotiddan iborat. aminokislota t-rnk-ni uchki kismiga birikadi. barcha rnk-larda aminokislota birikuvchi kismi bir xil -tstsa nukleotiddan iborat buladi. xar bir aminokislotani tashuvchi aloxida t-rnk mavjud bulib, ya'ni 20 xil aminokislotani tashuvchi 20 xil t-rnk bor. uchinchi boskichda aminokislotalar dnk tarkibidagi nuleotidlar tartibi buyicha ketma-ket joylashadi. bu tartibda joylashish a-rnk-da yozilgan axborotga muvofik yuz beradi. bir necha aminokislotalar birikib bir oksil molekulasini xosil kiladi, ya'ni r-rnk tarkibidagi ferment ta'sirida murakkab oksil zan-jirini xosil kiladi. bu jarayon ribosomalarda peptidpolimeraza ferment ta'sirida yuz beradi. ribosomalar tarkibi oksil va rnk-dan iborat buladi. bu rnk ribosomal rnk deyiladi. turtinchi boskich. bu davrda oksil polipeptid zanjiri tulik shakllanadi. xosil bulgan vodorod boglar ta'sirida polipeptid oksil zanjiri spiral shaklida buralib, biologik aktiv (konfiguratsiya) xolatiga …

4 / 3

ular xar xil buladi. ayrim genlar sintezlanayotgan oksil molekulasidagi aminokislotalarning joylanishi xakida axborot etkazib bersa, ba'zilari shu genlarning aktivligini nazorat kiladi. organizmda ikki xil gen - kuruvchi genlar va regulyator genlar bulib, kuruvchi genlar bloki - operon deyiladi. operon oksil sintezini amalga oshiradi va u ba'zan aktiv xolatda, ba'zan passiv xolda buladi, ya'ni xarakatsiz, sintezni tuxtatishi xam mumkin. operonning ishlashi yoki tuxtashi gen operatorga boglik. u dnk-ning bir kismi aloxida gen bulib, operonning bosh kismida joylashgan. agar gen operatoriga repressor molekulasi ta'sir kilsa, operon genlar bloki, tezda uz ishini tuxtatib passiv xolatga utadi. repressor tarkibi oksil bulib uni gen-regulyator sintezlaydi. oxirgi maxsulot - d etarli ishlab chikilganda, repressor ishga tushadi, operatorga ta'sir kiladi va gen operon ishini tuxtatadi. operonning kayta ishga tushishi yoki tuxtashi xakida ikki tomonlama xabar (signal) sintezlangan ferment ta'sirida xosil buladi. xujayrada yana bioximik reaktsiya zarur bulsa, ya'ni d maxsulot - oksil sintezi kerak bulsa, repressor operondan …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xujayrada oqsillar biosintezi"

xujayrada oqsillar biosintezi. reja: 1. oksil va aminokislotalar. 2. gen va genetik kod xakida tushuncha.. 3. oksillar biosintezi. 4. oksillar sintezini boshkarilishi. f.jakob va j.mono 1. oksillar biologik jixatdan murakkab polimer moddalarga kiradi. uning molekulasi uzun zanjirdan iborat yirik bulib, tarkibida birmuncha oddiyrok - monomerlar 20 xil aminokislotalar kup marta takrorlanadi. oksil tarkibida aminokislotalar soni va joylanishi turlicha buladi. demak oksillar xilma-xilligini uning tarkibidagi aminokislotalar joylanishi, tartibi belgilaydi. 20 ta aminokislotaning uzaro kombinatsiyalanish soni 1024 buladi. shundan kurinib turibdiki, oksillar soni kup bulgani uchun belgi va xususiyatlar soni xam cheklanmagan mikdorida kup buladi. oksil molekulasida bir aminokislota uzgarsa, oksil ...

This file contains 3 pages in DOCX format (22.3 KB). To download "xujayrada oqsillar biosintezi", click the Telegram button on the left.

Tags: xujayrada oqsillar biosintezi DOCX 3 pages Free download Telegram