evglenazoo tipi (simbiontida) sinfi

DOCX 11 pages 423.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 423.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: “evglenazoo tipi (simbiontida) sinfi” mavzusiga reja kirish 1. tuzilishi · tanasi va uning asosiy qismlari (yagona yoqali flagella, vakuolalar, plastidlar) · maxsus organellari va ularning vazifalari 2. hayot tarzi va harakatlanishi · harakatlanish usullari · simbiont hayotidagi xususiyatlar 3. ko‘payishi · vegetativ ko‘payish (binar bo‘linish) · ba’zi hollarda jinsiy ko‘payish 4. ekologik ahamiyati va turlari · tabiiy muhitdagi roli · asosiy turlari va ularning farqlari xulosa kirish evglenazoolar (euglenozoa) – suv muhitida yashovchi, ko‘plab hollarda mikroskopik o‘lchamdagi birhujayrali organizmlar sinfi bo‘lib, ular hayot faoliyatida juda moslashuvchan xususiyatlarga ega. ularning qiziqarli jihatlaridan biri shundaki, ular simbiont hayot tarzini olib borishi mumkin. simbiontlar deganda, boshqa tirik organizmlar bilan foydali yoki neytral munosabatda yashovchi organizmlar tushuniladi. shu jihatdan, evglenazoolar nafaqat erkin yashovchi, balki boshqa organizmlarning ichki yoki tashqi muhiti bilan moslashib, ulardan foyda oladigan shaklda ham mavjud bo‘lishi mumkin. bu sinf vakillari bir vaqtning o‘zida hayvonlarga xos harakatlanish qobiliyati va o‘simliklarga xos …

2 / 11

moslashuvchan himoya vazifasini bajaradi. yoqa (flagella) – tananing old qismidan chiqqan yagona flagella harakatlanish va oziq moddalarni qabul qilishda muhim rol o‘ynaydi. vakuolalar – ichki suyuqlik muvozanatini saqlash, ortiqcha suv va moddalarni chiqarish, shuningdek osmotik bosimni tartibga solish vazifasini bajaradi. plastidlar – xlorofillga ega bo‘lib, fotosintez jarayonini amalga oshiradi va energiya hosil qiladi; bu evglenazoolarga autotrof oziqlanish imkonini beradi. maxsus organellari va ularning vazifalari pulsatsion vakuola – ortiqcha suvni chiqarib, hujayraning osmotik muvozanatini saqlaydi. yadro – genetik materialni saqlaydi va hujayra bo‘linishi, hayotiy jarayonlarni boshqaradi. seytoplazmatik skelet elementlari – tananing shaklini saqlash va flagellaning harakatlanishini qo‘llab-quvvatlashda ishtirok etadi. simbiont hayotga moslashgan tuzilish xususiyatlari tanasi va organellari mezbon organizm ichidagi sharoitga moslashgan bo‘lib, ba’zi turlarda plastidlar soni yoki shakli o‘zgaradi. harakatlanish va oziqlanish organellari (flagella, vakuolalar) simbiont hayotda samarali ishlashga moslashgan. simbiont shakllarda yuzaga keladigan morfologik o‘zgarishlar evglenazoolarning ekologik moslashuvchanligini oshiradi. 2. hayot tarzi va harakatlanishi evglenazoolar suv muhitida yashovchi birhujayrali …

3 / 11

vsiflanadi: flagella orqali suzish – evgenazoolar flagellasi yordamida suvda turli yo‘nalishlarda harakatlanadi. flagellaning siljishi tananing old qismidagi yo‘nalishni belgilaydi, shu bilan birga oziq moddalarni sezish va ularga intilish jarayonida ham muhimdir. har bir flagella siljishi hujayra uchun “propulsiya” vazifasini bajaradi. spiral va siklomotors harakat – ba’zi turlarda evglenazoolarning tanasi spiral shaklida aylana aylana harakatlanadi. bu harakat turi suv oqimi va harakatlanish tezligini oshirishga xizmat qiladi. shu tarzda ular oziq manbalarini izlab topishda ham samarali bo‘lishadi. harakatni tartibga solish – evgenazoolar tanasidagi sezgir organellalar orqali yorug‘lik, oziq moddalarning konsentratsiyasi va suvdagi kimyoviy muhitni sezadi. bu organellalar flagella harakatini boshqaradi, shuning natijasida organizm eng qulay yashash va oziqlanish sharoitini topadi. 2. oziqlanish va hayot tarzi evglenazoolar o‘zining hayot tarzida moslashuvchan va ko‘p qirrali xususiyatlarga ega. ular nafaqat harakatlanadi, balki ozuqa olish usullarini ham muhitga moslashtiradi: mixotrof oziqlanish – evgenazoolar ham fotosintez orqali ozuqa hosil qila oladi (autotrof oziqlanish), ham organik moddalarni so‘rib …

4 / 11

i xususiyatlar ba’zi evglenazoolar boshqa organizmlar bilan simbiont munosabatda yashaydi, bu ularning hayot tarzi va harakatlanishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi: tanasi va organellarning moslashuvi – simbiont shakllarda flagella va vakuolalar faoliyati mezbon ichidagi sharoitga moslashgan. bu ularni suv muhitida erkin harakat qilmasdan, mezbon ichida oziq moddalarni olishga imkon beradi. fotosintez faoliyatining o‘zgarishi – ba’zi simbiont turlarda plastidlar soni kamayadi yoki faoliyati cheklanadi, chunki asosiy oziqlanish mezbon orqali olinadi. shu tarzda evglenazoolar energiya sarfini optimallashtiradi. harakatning cheklanishi va xavfsizlik – simbiont hayotda evglenazoolar ko‘pincha kam harakat qiladi. bu ularga xavfsiz yashash va energiyani tejash imkonini beradi, shu bilan birga mezbon bilan o‘zaro foydali aloqani saqlaydi. 3. ko‘payishi evglenazoolarning ko‘payish xususiyatlari ularning hayot faoliyati va ekologik moslashuvini tushunishda muhim ahamiyatga ega. bu organizmlar asosan vegetativ (binar bo‘linish) yo‘l bilan ko‘payadi, ba’zi holatlarda jinsiy ko‘payish shakllari ham kuzatiladi. shu bo‘limda ko‘payish jarayoni uch asosiy jihat bilan batafsil yoritiladi: 1. vegetativ ko‘payish evglenazoolarning asosiy ko‘payish …

5 / 11

ko‘payish imkoniyatlari ba’zi evglenazoolarda jinsiy ko‘payish kuzatiladi, lekin bu hodisa kam uchraydi va asosan ekologik sharoit qiyinlashganda sodir bo‘ladi. jinsiy ko‘payish quyidagi jihatlar bilan tavsiflanadi: gametlar hosil bo‘lishi – hujayralar jinsiy ko‘payish jarayonida gametlarga aylanadi. gametlar birlashib zigotu hosil qiladi, bu esa genetik xilma-xillikni ta’minlaydi. genetik diversifikatsiya – jinsiy ko‘payish evglenazoolarga muhitga moslashuvchanlikni oshirish va yangi sharoitlarga tez moslashish imkonini beradi. ekologik ahamiyati – qiyin sharoitlarda jinsiy ko‘payish tufayli populyatsiya barqarorligi saqlanadi va yangi turlarning paydo bo‘lishi imkoniyati oshadi. 3. simbiont hayotdagi ko‘payish xususiyatlari simbiont shakllarda evglenazoolarning ko‘payishi ba’zi jihatlar bilan erkin yashovchi shakllardan farq qiladi: bo‘linish tezligi kamayadi – mezbon ichidagi sharoit va oziqlanish manbalari cheklanganligi tufayli vegetativ bo‘linish sekinroq kechadi. moslashuvchan reproduktiv strategiya – simbiont evglenazoolar ko‘pincha vegetativ ko‘payishga tayanadi, jinsiy ko‘payish esa kam uchraydi. bu mezbon bilan uzoq muddatli barqarorlikni ta’minlaydi. genetik barqarorlik – simbiont shakllarda yangi hujayralar asosan oldingi hujayraning genetik materialini meros qilib oladi, bu …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "evglenazoo tipi (simbiontida) sinfi"

mavzu: “evglenazoo tipi (simbiontida) sinfi” mavzusiga reja kirish 1. tuzilishi · tanasi va uning asosiy qismlari (yagona yoqali flagella, vakuolalar, plastidlar) · maxsus organellari va ularning vazifalari 2. hayot tarzi va harakatlanishi · harakatlanish usullari · simbiont hayotidagi xususiyatlar 3. ko‘payishi · vegetativ ko‘payish (binar bo‘linish) · ba’zi hollarda jinsiy ko‘payish 4. ekologik ahamiyati va turlari · tabiiy muhitdagi roli · asosiy turlari va ularning farqlari xulosa kirish evglenazoolar (euglenozoa) – suv muhitida yashovchi, ko‘plab hollarda mikroskopik o‘lchamdagi birhujayrali organizmlar sinfi bo‘lib, ular hayot faoliyatida juda moslashuvchan xususiyatlarga ega. ularning qiziqarli jihatlaridan biri shundaki, ular simbiont hayot tarzini olib borishi mumkin. simbiontlar ...

This file contains 11 pages in DOCX format (423.9 KB). To download "evglenazoo tipi (simbiontida) sinfi", click the Telegram button on the left.

Tags: evglenazoo tipi (simbiontida) s… DOCX 11 pages Free download Telegram