xujayralarning bo’linishi va khpayishi

DOC 5 pages 66.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

tana va jinsiy xujayralarning bo’linishi. mitoz va meyozning biologik axamiyati. organizmlarning jinsiy va jinsiz ko’payishi. reja. 1.tana (somatik) xujayraning mitoz (murakkab) yhl bilan bhlinishi va uning biologik axamiyati. 2.organizmlarning khpayish xillari. 3.jinsiy khpayishi va uning biologik axamiyati. 4.jinsiy xujayrani meyoz yhli bilan khpayishi. 5.irsiyat va irsiy hzgaruvchanlik xao`ida tushuncha. adabiyotlar. grin. n., staut. u., teylor. d., «biologiya tom 3» moskva «mir» 1990 god. str 108-117-139. thrao`ulov. e.x., ofurov. a.t., «umumiy biologiya» toshkent 1995 yil95-204 betlar. mitoz-organizmlarning yashashi va khpayishi xujayralarning bhlinishi oro`ali taominlanadi. bunda somatik xujayralar mitoz va jinsiy xujayralar meyoz yhli bilan khpayadi. organizmlarni yashashini taominlash uchun o’z umrini tugatgan xujayralar hrninini yangi xujayralar egallashi zarur. shuningdek organizmni hsishi uchun xam yangi xujayralar xosil bhlishi kerak. masalan, odamda xar bir sekundda milionlib xujayralar nobud bhlib, ular hrniga yangilari xosil bhlib turadi. turli tho`ima va organlarda u 8 soatdan 100 kungacha davom etishi mumkin. bu asosan mitoz (jinsiz khpayish) yhli …

2 / 5

20-22 soat yashaydi, uning mitozi uchun 1 soat vao`t sarf bqladi. mitoz 4 fazaga-profaza, metafaza, anafaza, telofaza boso`ichlarga bo’linadi. profazada xromosomalar spirallashib kattalashadi va yhonlashadi. xromosomalarning xar o`aysisi ikkita xromotidlardan iborat bhladi. unda xromotidlar hzaro birlamchi belboli (tsentromera) bilan birikkan bhladi. bu davrda yadrochalar maydalanib yho`ola boshlaydi. xujayra markazining sentriolalari bir-biridan uzoo`lasha boshlaydi. ular hrtasida mikronaychalar, o`utblarni bolovchi bhlinish duki (uruini) xosil o`iladi. profaza oxirida yadro o`obii yho`oladi, xromosomalar sitoplazmaga chio`ib qoladi. metofazada xromosomalarni yhonlashishi tugaydi, uni yaxshi khrish mumkin va ular ekvatorga bir o`ator bhlib joylashadi. xar bir xromosoma bitta duk ipiga hz sentromerasi oro`ali birikadi. anafazada xromosoma xromotidlarini bolab turuvchi belbo uziladi va ular ajralib aloxida xromosomaga aylanadi. urchiganlarni o`iso`arishi natijasida ular o`utblar tomon tortiladi. bu fazada xromosomalar diploid thplamida bhladi. telofazada xromosomalar qutblarga to’planib, spirallar yoyila boshlaydi va ingichkalashib ketadi. yadro o`obii xosil bo’ladi, yadrocha qaytadan tiklanadi va oxirida sitoplazmani ikkiga ajralishi (tsitokenez) kuzatiladi. masalan, hsimlik xujayrasida …

3 / 5

ko’p xujayralilarda vegetativ va kurtaklanib ko’payish kuzatiladi. yana biri, yaoni poliembrional khpayishda zigotadan ikki va ko’p xomilalar (egizaklar) xosil bo’ladi. jinsiy khpayishda urochi organizmda tuxum xujayra (ovotsit), erkaklarda spermatazoid xosil bhladi. bu gametalarda xromosomalar too` (gaploid) xolda bhladi. ularni o`hshilishidan zigota xosil bhladi. gametalarda ota-ona organizmlarning irsiy moddasi (genomi) borligi uchun yangi avlod irsiy jixatdan faro` o`ilishi mumkin. jinsiy ko’payish organizmni moslanuvchanligini ortiradi. jinsiy xujayralar tuzilishi, o’lchami va funktsiyalari bilan bir-biridan farq o`iladi. tuxum xujayraga nisbatan katta bhladi. masalan, odamniki 15mkm. bu xujayradagi ozuqa-sariqlikni mio`doriga bog’liqdir. masalan, reptiliya va o`ushlarda tuxum ancha yirik bo’ladi. yana xujayra xarakatsiz bhladi. spermatazoitlar mayda xarakatli xujayralardir. u boshcha, bhyin va dum o`ismlaridan tashkil topgan. tuxum xujayrani rivojlanishi ovogenez, urugi rivojlanishi spermatogenez deyiladi. ular gametogenezdir. gametogenez thrt davrga:1.ko’payish. 2.o’sish. 3.etilish. 4.shakillanish davrlariga bhlinadi. ko’payish davrida xromosomalarning diploid to’plami mitoz usulda bo’linib ko’payyadi. masalan, bu davr urug’donni ko’payish zonasida (1) bo’ladi. so’ngra ular o’sish zonasi (2) …

4 / 5

profaza, 1metofaza, 1anafaza, 1telofaza bosqichlari bo’ladi. unda eng murakkabi profazadir. (u bir necha kun, oy yoki yillab davom etadi). 1 profazada 2 xromotidli xromosomalar spirallashib kattalashadi. unda xar bir juftga mansub (gomolog) xromosomalar yao`inlashib yonma-yon joylashadi. bu xodisani konpyugatsiya deyiladi. ba’zan bu davrda xromotidlarning o’xshash joylari almashinadi va uni krosingover deyiladi. bu davrda mitozdagidek yadro qobii eriydi, yadrocha eriydi, yadrocha yo’qoladi, bo’linish duki xosil bo’ladi. 1 metofazada juft xromosomalar ekvator bo’ylab joylashadi 1 anafaza gomolog xromosomalar xromotidlarga ajralmasdan qutblarga tortiladi. 1telofazada xromosomalar 2 marta kamaygan xujayralar xosil bo’ladi. interfaza bo’lmaydi. ii meyoz tez kechadi u xam iichi 4ta fazadan iborat bo’ladi. ii profazada konpyugatsiyalanish kuzatilmaydi. ii metofazada xromosomalar ekvatorga thplanadi. ii anafazada xromotidlar bir-biridan ajiralib (xromosomalarga ajraladi) o`utblar tomon xarakatlanadi. iitelofazada xromosomalari gaploid bo’lgan 2ta, xujayra xosil bo’ladi. shunday qilib meyozda diploid xoldagi boshlanich xujayra 2 marta bo’linib 4ta gaploid xujayralar-gametalar xosil bo’ladi. otalangan xujayrada xromosomalarni soni tiklanadi. krossingover natijasida …

5 / 5

xujayralarning bo’linishi va khpayishi - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xujayralarning bo’linishi va khpayishi"

tana va jinsiy xujayralarning bo’linishi. mitoz va meyozning biologik axamiyati. organizmlarning jinsiy va jinsiz ko’payishi. reja. 1.tana (somatik) xujayraning mitoz (murakkab) yhl bilan bhlinishi va uning biologik axamiyati. 2.organizmlarning khpayish xillari. 3.jinsiy khpayishi va uning biologik axamiyati. 4.jinsiy xujayrani meyoz yhli bilan khpayishi. 5.irsiyat va irsiy hzgaruvchanlik xao`ida tushuncha. adabiyotlar. grin. n., staut. u., teylor. d., «biologiya tom 3» moskva «mir» 1990 god. str 108-117-139. thrao`ulov. e.x., ofurov. a.t., «umumiy biologiya» toshkent 1995 yil95-204 betlar. mitoz-organizmlarning yashashi va khpayishi xujayralarning bhlinishi oro`ali taominlanadi. bunda somatik xujayralar mitoz va jinsiy xujayralar meyoz yhli bilan khpayadi. organizmlarni yashashini taominl...

This file contains 5 pages in DOC format (66.0 KB). To download "xujayralarning bo’linishi va khpayishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xujayralarning bo’linishi va kh… DOC 5 pages Free download Telegram