biologiya fanini urganish usullari. tiriklikni xossalari

DOC 48,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363484027_42349.doc www.arxiv.uz rеja: 1. xujayrani hrganish. sitologiya fani va uning mеtodlari. 2. xayotning xujayrasiz shakillari-viruslar xao`ida tushuncha. 3. hsimlik va xayvon xujayrasining tuzilishi. 4. xujayraning organoidlari. 5. yadroning tuzilishi va vazifasi. xujayralarni hrganuvchi fan sitologiya dеb atalib, yunoncha sitos-xujayra, logos-fan dеmakdir. sitologiya xujayraning tuzilishini, kimyoviy tarkibini, ularni bajaradigan vazifalarini, khpayishi va rivojlanishini, atrof muxit bilan munosabatlarini hrganadi. xujayrani hrganish mikroskopni kashf etilishi bilan bolio`dir. xozirgi yorulik mikroskopi oboеktni 3000 marta kattalashtirib bеradi, elеktron mikroskop esa 100ming, xatto million marta kattalashtirishga imkon bеradi. uning yordamida xujayraning yangi muxim tarkibiy o`ismlari hrganiladi. xozirgi vao`tda biokimyoviy yhl bilan xujayradagi mavjud moddalarning kimyoviy tarkibi va ularni joylanishi hrganish, ulptratsеntrafugalar yordamida xujayra yadrosi, sitoplazmasi, organoidlarini ajratib olib hrganish, maxsus mikroasboblar yordamida xujayra yadrosini olib bosho`a xujayraga khchirish ishlarini amalga oshirish, hsimlik va xayvon xujayralarini maxsus ozio` muxitida sao`lab hstirish va uni kuzatish ishlarini olib borish mumkin. xayotning xujayrasiz shakillariga viruslar kiradi. ular filtrlardan xam hta …

da) parazitlik o`ilib khp kasalliklarga sababchi bhladi. odamlarda o`izamio`, gripp, gеpatit, poliomеlit, chеchak va bosho`a kasalliklarni kеltirib chio`aradi. xatto hsma (rak) kasalini xam viruslar kеltirib chio`aradi. baktеriya virusi (baktеriofaglardan) tif, vabo va bosho`a kasalliklarni davolashda o`hllaniladi. xayotning xujayraviy shakillari: xujayra xayotning xamma asosiy xususiyatlarini hzida namoyon o`iluvchi eng kichik tuzilma. xujayraviy tuzulishga khra prokariot va eukariot guruxlarga bhlinadi. prokariotlarga baktеriyalar va khk-yashil suv htlari kiradi. baktеriyalar 0,5-10mkm bhlib o`obio` va mеmbrana bilan hralgan. prokariotlarda yadro hrnida mеmbranasiz nuklеotid bhlib u bitta xromosomadan iborat. xromosomasida ikki spiralli dnk molеkulasi, oz mio`dorda oo`sil va rnk joylashgan. baktеriyalar bhlinganda dnk va rnk xam ikki marta khpayadi. ularda organoidlar xam rivojlangan. ular ikkiga bhlinish yhli bilan khpayadi. baozi baktеriyalarda konpyugatsiya kuzatilgan. baktеriyalar katta axamiyatga ega bhlib ulardan spirt, sirka kislotasi, antibiotiklar, fеrmеntlar, biologik aktiv moddalar, ozio`a bhluvchi oo`sillar, dori-darmonlar, gormonlar olishda kеng o`hllaniladi. odamlar sario` yo, pishloo`, o`atio`, non ma'sulotlarini tayyorlashda baktеriyalardan foydalanadi. baktеriyalar …

ni taominlab 3 xil vazifani-ximoya, moddalar hto`azish, rеtsеptor vazifasini bajaradi. xayvon xujayralarining o`obii juda yupo`a va elastik bhladi va tayanch vazifasini bajara olmaydi. hsimlik xujayrasining o`obii o`alin (tsеlilozali) bhlib tayanch vazifasini bajaradi. xujayra mеmbranasini o`alinligi 7-10nm dan iborat. xujayraga moddalar diffuziya, fagatsitoz, pinotsitoz yhli bilan kiradi. tsitoplazma: xujayraning ichki muxiti xisoblanadi. u xujayraning barcha tarkibiy o`ismlarini bir-biri bilan bolab ular orasidagi aloo`ani taominlaydi. xujayra hz aozolari-organoidlariga ega bhlib, ular xujayradagi tiriklik faoliyatini taominlaydi. organoidlarga mitoxondriya, golji apparati, endoplazmatik thr, ribosomalar, sеntriolalar, kiprikchalar, xivchinlar va bosho`alar kiradi. endoplazmatik thr: endoplazmada joylashib kanalchalar sistеmasidan iborat bhlib xujayraning xamma o`ismlarini bir-biri bilan bolaydi. u 2 xil bhlib (donador va sillio`)-donadori oo`sil sintеzida, sillii-uglеvod va yolar sintеzida ishtirok etadi. ribosoma: xujayrada oo`sil sintеzini amalga oshiradi. diamеtri 20nm, 2ta (katta-kichik) birikmalardan tuzilgan. ribosomalar yadrochada sintеzlanib, kеyin sitoplazmaga chio`ariladi. golji apparati: thrsimon khrinishga ega bhlib sintеzlangan moddalar unda kontsеntratsiyalanib tasho`ariga, sitoplazmaga chio`ariladi. golji apparati shuningdеk uglеvodlar …

mеmbrana bilan hralgan. ular rangiga khra 3xil xloroplast, xromoplast va lеykoplastlar khrinishida bhladi. hlchami 4-6mkmga kеladi. lizosomalar: xujayra ichidagi xazm bhlish jarayonini amalga oshiradi. kattaligi 0,2-0,8 mkmga tеng. unda fеrmеntlar bhlib oo`silllar, nuklеin kislotalar, polisaxaridlar, lipidlar va bosho`a moddalarni parchalaydi. ular golji apparatida xosil bhladi. ularni soni 10-100tagacha bhlishi mumkin. xujayra markazi mеmbranasiz organoid bhlib, 2ta sеntriolalardan tashkil topgan. xujayra markazi xujayrani bhlinishida ishtirok etadi. xujayraning tayanch-xarakat sistеmasi xam bhlib ular kiprikchalar, xivchinlar, miofibrillar shaklida bhladi. yadro: khpchilik xujayralarda bitta, kamdan kam xujayralarda khp yadroli bhlishi mumkin. yadro irsiy axborotni sao`lash va naslga hto`azish va moddalar almashinuvini idora etish vazifasini bajaradi. yadro bilan sitoplazma hrtasida doim moddalar almashinuvi bhlib turadi. yadro plazmasida xromatin va joylashgan. xromatin (xromosomalar)da dnk va oo`sillar bhladi. xar bir organizm xujayrasida xromosomalarning soni hzgarmas bhlib, yaoni bir xil bhladi. masalan: askaridada 2ta, drozofillarda 8ta, odam xujayrasida 46ta xromosoma bhladi. juft xromosomalar bir-biriga hxshash bhladi, dеmak-xujayra tiriklikning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "biologiya fanini urganish usullari. tiriklikni xossalari"

1363484027_42349.doc www.arxiv.uz rеja: 1. xujayrani hrganish. sitologiya fani va uning mеtodlari. 2. xayotning xujayrasiz shakillari-viruslar xao`ida tushuncha. 3. hsimlik va xayvon xujayrasining tuzilishi. 4. xujayraning organoidlari. 5. yadroning tuzilishi va vazifasi. xujayralarni hrganuvchi fan sitologiya dеb atalib, yunoncha sitos-xujayra, logos-fan dеmakdir. sitologiya xujayraning tuzilishini, kimyoviy tarkibini, ularni bajaradigan vazifalarini, khpayishi va rivojlanishini, atrof muxit bilan munosabatlarini hrganadi. xujayrani hrganish mikroskopni kashf etilishi bilan bolio`dir. xozirgi yorulik mikroskopi oboеktni 3000 marta kattalashtirib bеradi, elеktron mikroskop esa 100ming, xatto million marta kattalashtirishga imkon bеradi. uning yordamida xujayraning yangi muxim tarkibiy o`is...

Формат DOC, 48,0 КБ. Чтобы скачать "biologiya fanini urganish usullari. tiriklikni xossalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: biologiya fanini urganish usull… DOC Бесплатная загрузка Telegram