fizika va texnologiya

PPTX 20 pages 3.6 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi 1. fizika va texnologiya: tarixiy aloqa 2. fundamental fizika kashfiyotlarining texnologiyaga ta'siri 3. texnologik taraqqiyot fizika rivojiga turtki sifatida reja: fizika va texnologiya o'rtasidagi tarixiy bog'liqlik 19-asrda termodinamika rivojlanishi bug' dvigatellari va sovutish mashinalarining samaradorligini oshirishga olib keldi, sanoat inqilobiga sezilarli hissa qo'shdi. elektromagnetizmning 20-asr boshlarida o'rganilishi radio, televidenie va radar kabi texnologiyalarning yaratilishiga sabab bo'ldi, aloqa sohasida katta o'zgarishlar yaratdi. qadimgi dunyoda fizika va texnologiya qadimgi misrliklar piramidalarni qurishda og'ir toshlarni harakatlantirish uchun dastlabki richaglar va qiyaliklar kabi oddiy mashinalardan foydalanishgan, bu esa amaliy fizikaga oid tushunchalarni namoyon etadi. arximedning suv vintini yaratishi suvni yuqoriroq joylarga ko'tarish uchun ishlatilgan bo'lib, u gidrostatika tamoyillariga asoslangan texnologik yechim bo'lib, miloddan avvalgi 3-asrda yaratilgan. yunoniston va rim imperiyasida fizika bilimlari va ularning qo'llanilishi arximedning suvni ko'tarish vintli nasosi (taxminan miloddan avvalgi 230-yillar) qishloq xo'jaligida keng …

2 / 20

ilmiy inqilob: fizika va texnologiyaning yangi davri ilmiy inqilob newtonning *principia mathematica* (1687) asari bilan boshlandi, bu esa klassik mexanika qonunlarini yaratib, texnologik taraqqiyotga turtki berdi. termodinamikaning rivojlanishi (19-asr) issiqlik dvigatellari va sovutgichlarni yaratishga olib keldi, bu esa sanoat inqilobiga katta ta'sir ko'rsatdi. nyuton mexanikasi va texnik taraqqiyot nyutonning harakat qonunlari, ayniqsa 2-qonun (f=ma), bug' dvigatellarining samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega bo'lib, sanoat inqilobiga turtki berdi. nyutonning tortishish qonuni 1687-yilda nashr etilgan boʻlib, keyinchalik raketa va sunʼiy yoʻldosh texnologiyalarining rivojlanishiga asos boʻlgan astronomik hisoblashlar uchun poydevor yaratdi. termodinamika va bug' dvigateli inqilobi sadi karnoning 1824-yildagi ishi issiqlik dvigatelining maksimal samaradorligini belgilab, termodinamikaning ikkinchi qonuni rivojlanishiga turtki berdi, bug 'dvigatellarining samaradorligini oshirishga yo'naltirdi. bug 'dvigatelining takomillashuvi 19-asrda sanoat inqilobiga olib keldi, bu esa termodinamikaning gazlar xususiyatlarini, jumladan boyle qonuni va charlz qonunini tushunish zarurligini ko'rsatdi. elektromagnitizm va elektr texnologiyalarining rivojlanishi 1820-yilda erstedning tajribasi elektromagnitizmning kashf etilishiga olib keldi, bu esa keyinchalik …

3 / 20

ga olib keldi. bu yadroviy quvvat stansiyalari va tibbiyotda qo'llaniladigan radioizotoplar yaratilishiga sabab bo'ldi. atom fizikasi va yadroviy texnologiyalar 1938-yilda otto gan va frits strassmanning uran atomini bombardimon qilish tajribasi yadro parchalanishini kashf etdi, bu esa atom bombasini yaratishga yo'l ochdi. yadroviy reaktorlar 235-uran kabi izotoplarning nazorat qilinadigan zanjirli reaksiyalaridan foydalanib, elektr energiyasi ishlab chiqaradi va tibbiyotda qo'llaniladigan radioizotoplarni yaratadi. kvant mexanikasi va yangi materiallar kvant mexanikasi, 20-asrda yaratilgan, yarimo'tkazgichlar texnologiyasi uchun asos bo'lib, transistorlarning ishlashini tushuntiradi va ularni loyihalash imkonini beradi. kvant effektlari, masalan, kvant nuqtalari orqali 1-10 nanometr o'lchamdagi yangi materiallar yaratishga imkon berdi, ularning optik va elektron xususiyatlari o'lchamga bog'liq. yarimo'tkazgichlar va elektronika inqilobi 1947-yilda tranzistorning kashf etilishi yarimo'tkazgichli elektronika inqilobining boshlanishini belgiladi, vakuumli lampalarni ixchamroq, samaraliroq qurilmalar bilan almashtirdi. mikrochiplarning ishlab chiqarilishi 20-asrning oxirida murakkab elektron sxemalarni kichik silikon qismlariga integratsiyalash imkonini berdi, bu esa hisoblash quvvatini oshirdi. lazerlar va ularning keng qo'llanilishi 1960-yilda yaratilgan lazerlar …

4 / 20

ng elektr o'tkazuvchanligi harorat va qo'shilmalar bilan o'zgaradi. bu xususiyatlar kompyuter xotirasi va protsessorlari uchun muhimdir. kosmik tadqiqotlar va astrofizika yutuqlari 1957-yilda sputnik 1 ning uchirilishi kosmik tadqiqotlarda katta qadam bo'ldi, yerning sun'iy yo'ldoshining mavjudligi va radioto'lqinlar orqali signallar uzatish imkoniyati isbotlandi. astrofizik kuzatuvlar, jumladan, hubble kosmik teleskopi orqali amalga oshirilgan, olis galaktikalar va kvazarlar haqida ma'lumot berib, koinotning kengayish tezligini aniqlashga yordam berdi. zamonaviy fizika va kelajak texnologiyalari kvant hisoblash, superpozitsiya va chigallik kabi kvant mexanikasi tamoyillaridan foydalanib, zamonaviy kompyuterlardan millionlab marta tezroq ishlash imkoniyatini yaratadi. materialshunoslikdagi nanoxalqalar va 2d materiallar kabi yutuqlar, kichikroq, tezroq va energiya tejaydigan elektronik qurilmalar, masalan, 1000 gigagertsli protsessorlar yaratishga olib keladi. fizika va texnologiyaning jamiyatga ta'siri fizika asosidagi yarimo'tkazgichli texnologiyalar 20-asr oxirida raqamli inqilobni boshlab, ma'lumot uzatish tezligini 10^9 marta oshirdi, global aloqa va iqtisodiyotni shakllantirdi. yadro fizikasidagi kashfiyotlar, masalan, 1930-yillarda atomni parchalash, energetika sohasida tub o'zgarishlar yasadi, 20-asr o'rtalarida 1000 mvt quvvatga …

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizika va texnologiya"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: fizika va texnikaning tarixiy boģliqligi 1. fizika va texnologiya: tarixiy aloqa 2. fundamental fizika kashfiyotlarining texnologiyaga ta'siri 3. texnologik taraqqiyot fizika rivojiga turtki sifatida reja: fizika va texnologiya o'rtasidagi tarixiy bog'liqlik 19-asrda termodinamika rivojlanishi bug' dvigatellari va sovutish mashinalarining samaradorligini oshirishga olib keldi, sanoat inqilobiga sezilarli hissa qo'shdi. elektromagnetizmning 20-asr boshlarida o'rganilishi radio, televidenie va radar kabi texnologiyalarning yaratilishiga sabab bo'ldi, aloqa sohasida katta o'zgarishlar yaratdi. qadimgi dunyoda fizika va texnologiya qadimgi misrliklar piramidalarni qurishda og'ir toshla...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.6 MB). To download "fizika va texnologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: fizika va texnologiya PPTX 20 pages Free download Telegram