umirtqasiz hayvonlar kelib chiqishida filogenetik bog’liqligi

DOCX 21 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

umirtqasiz hayvonlar kelib chiqishida filogenetik bog’liqligi r e j a : kirish i. asosiy qism 1.1. bir hujayralilar ya`ni soda hayvonlar dunyosi filogeniyasi 1.2. ko’p hujayralilar tipi filogeniyasi 1.3. plastinkalilar tipi filogeniyasi 1.4. g’ovaktanlilar tipi filogeniyasi 1.5. haqiqiy ko’p hujayralilar dunyosi filogeniyasi xulosalar foydalanilgan adabiyotlar bir hujayralilar filogeniyasi bir hujayrali hayvonlar haqiqiy ixtisoslashgan organoidlar va yadroga ega bo’lgan eukariot organizmlar. bu jihatdan ular prokariotlardan farq qiladi. shuning uchun ularni hujayrani paydo bo’lishiga qadar uzoq davom etgan organik olam evolyutsiyasi natijasida kelib chiqqan. hayvonat dunyosi evolyutsiyasida bir hujayrali hayvonlar eng avval paydo bo’lgan tuban tuzilgan hayvonlar hisoblanadi. evolyutsiya jarayonida bu hayvonlarning tuzilishi tobora murakkablasha borgan. xilma-xil yashash muhitiga mislanish natijasida turlar soni ham orta borgan. bir hujayralilarning (masalan, infuzoriyalarning) progressiv rivojlanishi hozir ham davom etmoqda. a.i oparinning yerda hayotnnng paydo bolishi haqidagi gipotezasida organik moddalar tirik organizmlar paydo bo’lishidan oldin nobiologik yo’l bilan sintez bo’lganin ta’kidlagan. dastlabki organizmlar atrof-muhitdagi organik moddalarni …

2 / 21

uv o’tlari bilan bog’liq. yashil xivchinlilardan fitomonandlar, qalqandor xivchinlilar, evglenasimonlar va xrizomonadlarni ayni bir paytning o’zida birr hujayrali hayvonlarga va tuban suv o’tlarga kiritish mumkin. o’simliklar evolyutsiyasi jarayonida shularga o’xshash bir hujayrali suvo’tlardan boshqa birmuncha murakkab tuzilgan suvo’tlari klelib chiqqan. ko’p hujayrali hayvonlar esa geterotrof oziqlanadigan kolonial xivchinlilardan kelib chiqqan. g‘ovaktanlilar filogeniyasi. g‘ovaktanlilar - juda qadimgi orga- nizmlar. ulaming qazilma qoldiqlarikembriy vaproterozoy jinslari tarki- bida uchraydi. g‘ovaktanlilar tuzilishinnng ko'pgina xususiyatlari, ya’ni to‘qima va organlarini ixtisoslashmaganligi, ulami juda sodda tuzilgan- ligidan darak beradi. g‘ovaktanlilaming parenximula lichinkasi mechnikov ko'rsatib o‘tgan i jtsitellagajuda o‘xshash bo'ladi. fagotsitellani o‘troq yashashga o‘tishi tufayli g'ovaktanlilar paydo bo‘lgan deyish mumkin. lekin g‘ovaktanlilar embrion yaproqlarining teskari ag‘darilishi tufayli, ulaming tashqi qavatidagi xivchinli hujayralari botib kirib, ichki yoqachali xivcliinli qavat - xoan- otsitlami, ichki hujayralar esa tashqi dermal qavatni hosil qiladi. bu dalil- lar g‘ovaktanlilar hayvonot olami evolyutsiyasining dastlabki bosqichida, ya’ ni embrion varaqlari shakllanishining boshlang ‘ich davrlarida hay von- …

3 / 21

shtiradi. koroll poliplar evolyutsiyasi ularda metagenezning bo’lmasligi tufayli o’troq yashashga moslashuv yo’nalishga borgan. ularning hazm qilish sistemasi ektodermal halqum va endodermal ichakka bo’lingan. oshqozon devorida to’siqlar paydo bo’lishi ichakning hazm yuzasini kengaytiradi. koroll poliplar va ssifoid meduzlar tuzilishi umumiy gidrozoylarga o’xshash bo’lganidan, bu sinflar gidrozoylar genetik bog’langan taroqlilar filogeniyasi taroqlilar ayrim tuban tuzilish belgilarga ega. masalan, kipriklar yordamida harakatlanish xuddi shunday belgilardan deyish mumkin. rivojlanish davrida mezoderma qavatining hosil bo ‘lishi esa ul- ami chuvalchanglarga yaqinroq ekanligini ko‘rsatadi. ana shu sababdan taroqlilar bo‘shliqichlilar bilan birga bitta umumiy ajdoddan kelib chiqqan deyish mumkin. yassi chuvalchanglar filogeniyasi yassi chuvalchanglar orasida ichaksiz kiprikli chuvalchanglar eng sodda tuzilgan hayvonlar hisoblanadi. kipriklilar gipotetik planulasimon bo’shliqchililardan kelib chiqqan. ichaksiz kiprikli chuvalachanglar to’g’ri ichaklilar kelib chiqqan. yassi chuvalchanglarning boshqa hamma guruhi filogenetik jihatdan to’g’ri ichaklilar bilan bog’langan. qadimgi to’g’ri ichaklilarning evolyutsiyasi 3 xil yo’nalishda borgan. 1 - to’g’ri ichaklilar 2,3 - parazit yassi chuvalchanglar paydo bo’lgan. og‘izaylangichlilar …

4 / 21

a o‘rmalovchi, qorin tomonida, ya’ni og‘iz atrofida kipriklar bilan qoplangan maydonchaga ega boigan turlar hisoblanadi. bu kiprikli maydoncha to‘g‘ri ichaklilaming kiprikli epiteliysi to‘garak chuvalchanglar filogeniyasi ko‘pchilik olimlaming fikricha filogenetik jihatdan to'garak chuval- changlar kiprikli yassi chuvalchanglarga yaqin turadi. bu ikki guruh o‘rtasida o'xshashlik tuban tuzilishga ega bo‘lgan vakillarda ko‘proq ko‘zga tashlanadi. og‘izaylangichlilar vaqorinkipriklilaming tanasidakipriklar bilan qop- langan joylaming bo‘lishi, protonefridiylari, halqumi va jinsiy bezlarining tuzilishiga ko ‘ra kiprikli chuvalchanglarga yaqin turadi. to ‘garak chuval- changlaming nerv sistemasi prinsip jihatdan kiprikli chuvalchanglamikidan farq qilmaydi. nematodalarning og‘iz teshigi tanasining oldingi uchida joylashganligini bilamiz. yassi chuvalchanglar orasida faqat to‘g‘ri ichak- lilarda og‘iz teshigi ana shunday terminal, ya’ni tanasi uchki qismida joylashgan. ayrim jinsli xususiyatini hisobga olmaganimizda to‘garak chuvalchanglar jinsiy sistemasining tuzilishi (xususan, og‘izaylangichlilarda sariqdonlaming bo‘lishi) ham kiprikli chuvalchanglarga o‘xshash bo‘ladi. birlamchi tana bo‘shlig‘i, orqa ichak va anal teshigining rivojlanganli- gi bilan to‘garak chuvalchanglar yassi chuvalchanglardan farq qiladi. lekin bu belgilar progressiv evolyutsiya tufayli …

5 / 21

uvi, kipriklaming yo‘qolishi, hujayra tarkibining doimiy bo'lishi (nematodalar, og‘izaylangichlilar), halqa muskullaming bo‘lmasligi, halqum atrofi nerv halqasining bo'lishi, protonefridiylar o‘miga bo‘yin be- zlaritiing paydo bo'lishi, og‘izaylangichlilar halqumining chaynovchi halqumga aylanishi, teri-muskul xaltasining alohida muskullarga ajralib ketganligi va boshqalardan iborat. keltirilgan belgilar asosan alohida or- ganlarga tegishli bo‘lganidan to ‘garak chuvalchanglar tuzilishining umumiy xususiyatlariga ta’sir etmaydi. nemertinlar filogeniyasi. eng muhim tuzilish belgilariga ko ‘ra nemertinalar kiprikli chuvalchanglarga yaqin turadi. kiprikli chuvalchanglar singari ular tana bo‘shlig‘i rivojlanmagan parenximatoz hayvonlarga kiradi. nerv sistemasi asosiy elementlari, ko‘zining tuzilishi, protonefridiy ayirish sistemasi, bir qancha turlarida tuxum hujayrasining spiral maydalanishi bilan ular kiprikli chuvalchanglarga o‘xshaydi. nemertinalar pilidiy lichinkasining tuzilishi ham ko‘p shoxli kiprikli chuvalchanglaming myullerov lichinkasi- ga o‘xshaydi. ana shu dalillarga asoslangan holdanemertinalarni kiprikli chuvalchanglardan kelib chiqqan deyish mumkin. qon aylanish sistemasi va orqa ichakning rivojlanishi nemertinalar evolyutsiyasining progressiv yo'nalishda borganligini ko‘rsatadi. lekin xartumning paydo bo‘lishi ulami tor doirada ixtisoslashganligini ko‘rsatadi. nemertinalar 2 kenja sinfga bo'linadi. nag …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umirtqasiz hayvonlar kelib chiqishida filogenetik bog’liqligi"

umirtqasiz hayvonlar kelib chiqishida filogenetik bog’liqligi r e j a : kirish i. asosiy qism 1.1. bir hujayralilar ya`ni soda hayvonlar dunyosi filogeniyasi 1.2. ko’p hujayralilar tipi filogeniyasi 1.3. plastinkalilar tipi filogeniyasi 1.4. g’ovaktanlilar tipi filogeniyasi 1.5. haqiqiy ko’p hujayralilar dunyosi filogeniyasi xulosalar foydalanilgan adabiyotlar bir hujayralilar filogeniyasi bir hujayrali hayvonlar haqiqiy ixtisoslashgan organoidlar va yadroga ega bo’lgan eukariot organizmlar. bu jihatdan ular prokariotlardan farq qiladi. shuning uchun ularni hujayrani paydo bo’lishiga qadar uzoq davom etgan organik olam evolyutsiyasi natijasida kelib chiqqan. hayvonat dunyosi evolyutsiyasida bir hujayrali hayvonlar eng avval paydo bo’lgan tuban tuzilgan hayvonlar hisoblanadi. evolyutsiya ja...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOCX (1,5 МБ). Чтобы скачать "umirtqasiz hayvonlar kelib chiqishida filogenetik bog’liqligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umirtqasiz hayvonlar kelib chiq… DOCX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram