xordali hayvonlar filogeniyasi va kelib chiqishi

PPT 53 pages 7.6 MB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type PPT

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

презентация powerpoint xordali hayvonlar filogeniyasi va kelib chiqishi reja xordali hayvonlarning umumiy hususiyatlari lichinka hordalilarning kelib chiqishi bosh skeletsizlarning kelib chiqishi boshskelitlarning kelib chiqishi xordalilar (chordata) tipi. xordalilar tipiga 43 mingga yaqin tur kiradi. xordalilar tipi bosh skeletsizlar, lichinka xordalilar (qobiqlilar) va bosh sk eletlilar (umurtqalilar) kenja tiplariga bo'linadi. xordalilaming o'q skeleti tana bo'ylab joylashgan xordadan iborat. xorda faqat tuban xordalilarda umr bo'yi saqlanib qoladi. yuksak xordalilarda esa xorda faqat embrional rivojlanish davrida bo'lib, keyinchalik umurtqa pog'onasi bilan almashinadi. markaziy nerv sistemasi xordaning ustida joylashgan nerv nayidan iborat. yuksak xordalilarda nerv nayining oldingi qismidan bosh miya shakllanadi; nayning qolgan qismlaridan esa orqa miya hosil bo'ladi. xordalilar xalqumi devorining ikki yonida jabra yoriqlari joylashgan. bu yoriqlar birlamchi suv hayvonlarida hayoti davomida saqlanib qoladi. quruqlikda yashovchi va ikkilamchi suvda yashashga o'tgan xordalilarda jabra yoriqlari embrional rivojlanish davrida bo'ladi. lichinka xordalilar yoki qobiqlilar haqida umumiy ma’lumot qobiqlilar tuban xordalilar bo'lib, faqat lichinkalik davrida …

2 / 53

ta) kenja tipi lichinka xordalilar kenja tipi vakillarining ichki tuzilishi assidiya assidiyalar tanasining uzunligi 0,1 mm dan 50 sm gacha keladi. voyaga yetgan hayvonning tanasi xaltasimon bo'lib, qalin tunuka qobiq bilan o'raglan. assidiya tanasining ostki tomoni bilan suv tubiga yopishib hayot kechiradi. tanasining yuqori uchida og'iz teshigi (og'iz sifoni), undan pastroqda esa chiqarish teshigi (kloaka sifoni) joylashgan. suv tana bo'shlig'iga og'iz sifoni orqali kirib, kloaka sifoni orqali chiqib ketadi. ko'pchilik assidiyalar yakka yashaydi. faqat ayrim turlari kaloniya hosil qiladi. assidiyalar va boshqa qobiqlilam ing qon aylanish sistemasi tutash emas. yurakdan organlarga qon tomirlari ketadi. halqum devorida juda ko'p jabra teshiklari joylashgan. jabra teshiklari devorida joylashgan kapillyarlar orqali gaz almashinuvi sodir bo'ladi. ayirish mahsulotlari ayrim hujayralar ichida to'planib turadi. bu mahsulotlar organizmdan chiqarilmaydi. assidiyalar va boshqa qobiqlilar germafrodit hayvonlar. tuxum hujayrasi organizm ichida (ichki urug'lanish) yoki tashqi muhitda (tashqi urug'lanish) urug'lanadi. ayrim turlari jinssiz yo'l bilan kurtaklanib ko'payadi. assidiyalar tuxumidan harakatchan …

3 / 53

k lichinkan xordali hayvonlar o’troq yashashga o’tishi natijasida nerv sistemasi, suzuv organlari, xorda vamuskullari soddalashgan. ko’payish usuli faqat jinsiy usulda emas kurtaklanish usulida ham amalga oshgan. bularning hammasi lichinka xordalilarning yashash uchun kurashda g’olib kelib keng tarqalishiga yordam bergan. boshskeletsizlar (acrania) kenja tipi boshskeletsizlar haqiqiy dengiz hayvonlari bo'lib, ko'pchilik turlari suv tubida hayot kechiradi. bu kenja tip vakillari butun hayoti davomida tuban xordalilar uchun xos bo'lgan tuzilish belgilarini saqlab qoladi. shu sababdan bosh sk eletsizlar xordalilarn ing kelib chiq ish in i tushuntirishda katta ahamiyatga ega. boshskeletsizlarga 30 — 35 ga yaqin tur kiradi. bu kenja tip yagona xordaboshlilar (cephalochordata) sinfini o'z ichiga oladi. xorda boshlilardan lansetniklar atlantika, tinch va hind okeanlari havzasidagi iliq suvli dengizlarda, shu jumladan, qora dengizda keng tarqalgan. lansetniklar odatda sohil yaqinida, suv tubida hayot kechiradi. lansetnikni dastlab 1774 yilda p.s. pallas tasvirlab, uni molluskalar tipiga kiritgan. keyinchalik zoologlar uni baliqlar tipida kiritishgan. rus embriologi a.o.kavalevskiy …

4 / 53

xordadan iborat. muskullari tasm aga o'xshab tanasining ikki yoni bo'ylab joylashgan. lansetnikning qon aylanish sistemasi boshqa xordali hayvonlar singari yopiq bo'lib, ikkita yirik orqa va qorin qon tomirlari hamda ulardan ketadigan kichikroq tomirlardan iborat; yuragi bo'lmaydi. karbonat angidrid bilan to’yingan qoni tanasidan qorin qon tomiriga yig'iladi va undan tananing oldingi tomoniga oqadi. qorin qon tomiridan jabralarga juda ko'p mayda qon tomirlari keladi. jabralarda sodir bo'ladigan gaz almashinuvi tufayli qon kislorod bilan boyiydi. qon jabralardan ikkita orqa qon tomiriga oqib chiqadi. tomirlar halqumdan o'tib yagona umumiy tomirga birlashadi. qon orqa tomirlardan boshlanadigan mayda tomirlar orqali tanadagi barcha organlarga tarqaladi. lansetnikning ichki tuzilishi bosh suyaksizlarning rivojlansihi boshskeletsizlar ayrim jinsli hayvonlar. ko'payish organlari jabraoldi bo'shlig'ining yon tomonida joylashgan ko'p sonli juft jinsiy bezlardan iborat. yetilgan jinsiy hujayralari jabraoldi bo'shlig'iga, undan esa suvga tushadi. tuxumlar suvda urug'lanadi. lansetnikning em brional rivojlanishini a.o. kovalevskiy batafsil o'rganib chiqqan. embrional rivojlanishining dastlabki davrlari, xususan, tuxumning maydalanishi, blastula …

5 / 53

keletlilar (craniata) kenja tipi baliqlar amfibiyalar reptiliyalar qushlar sutemizuvchilar baliqlarning kelib chiqishi umurtqalilarning eng qadimgi ajdodlarini qazilma holdagi nusxalari qalqondorlar sinfiga mansub baliqsimon hayvonlar silur va devon davriga tegishli yer qatlamlaridan topilgan. devon davriga kelib baliqlarning har xil guruhlari paydo bo’lgan. silur davrida baliqlarning skeleti faqat tog’aydan iborat bo’lgan. dastlabki tog’ayli baliqlar devon davrining dengizlarida bundan 300 mln yil oldin yashagan. mezazoy erasiga kelib haqiqiy suyakli baliqlar kelib chiqqan. shunday qilib dastlabki qalqondor baliqlar kemberiyda paydo bo’la boshlagan. devon davrida tog’ayli, suyakli hamda panjaqanotli baliqlar paydo bo’lgan. baliqlarning xilma xilligi 2009-yilda chop etilgan "qizil kitob"ga baliqlarning 17 turi kiritilgan. ular: orol bahrisi (bakra) sirdaryo kurakburuni (filbuyin) amudaryo kichik kurakburuni (toshbakra) amudaryo katta kurakburuni korakuz (oq sazan) toshkent yuzasuzari churtansifat oqqayrok (kalbaliq, churtanmarka) orol mo’ylabdori (sugyon, suzanbaliq) turkiston mo’ylabdori (shimbaliq) parrak (nashtarkanot) turkiston kukbo’yini (kukturta) orol tikanagi turkiston lakkachasi orol sulaymonbalig’i amudaryo gulbalig’i orol sanchari (tikanbaliq, itbaliq) chotqol shaytonbalig’i (toshbukasi) turkiston …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xordali hayvonlar filogeniyasi va kelib chiqishi"

презентация powerpoint xordali hayvonlar filogeniyasi va kelib chiqishi reja xordali hayvonlarning umumiy hususiyatlari lichinka hordalilarning kelib chiqishi bosh skeletsizlarning kelib chiqishi boshskelitlarning kelib chiqishi xordalilar (chordata) tipi. xordalilar tipiga 43 mingga yaqin tur kiradi. xordalilar tipi bosh skeletsizlar, lichinka xordalilar (qobiqlilar) va bosh sk eletlilar (umurtqalilar) kenja tiplariga bo'linadi. xordalilaming o'q skeleti tana bo'ylab joylashgan xordadan iborat. xorda faqat tuban xordalilarda umr bo'yi saqlanib qoladi. yuksak xordalilarda esa xorda faqat embrional rivojlanish davrida bo'lib, keyinchalik umurtqa pog'onasi bilan almashinadi. markaziy nerv sistemasi xordaning ustida joylashgan nerv nayidan iborat. yuksak xordalilarda nerv nayining oldingi qis...

This file contains 53 pages in PPT format (7.6 MB). To download "xordali hayvonlar filogeniyasi va kelib chiqishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xordali hayvonlar filogeniyasi … PPT 53 pages Free download Telegram