neft va uni qayta ishlash maxsulotlari

DOCX 6 pages 32.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: «neft va uni qayta ishlash maxsulotlari mavzuga oid tayanch so’zlar: neft, uglevodorodlar, yonilg’ilar, kimyoviy tarkibi, oltingugurtli birikmalar, xaydash usuli, fraksiya, kreking, reforming, kislorodli birikmalar, azotli birikmalar, tozalash, gidrotozalash. reja: 1. neft xaqida umumiy ma’lumotlar. 2. neft maxsulotlarining kimeviy tarkibi 3. yonilg’i va moylarning olinishi xaqida tushuncha. 4. neft maxsulotlarini tozalash. 1.neft xaqida umumiy ma’lumotlar. neft hamda gaz yer qobig’ining turli chuqurlikdagi qatlamlarida, turli - tuman g’ovak va boshqa tog’ jinslari orasida uglevodorod gazlari bilan birgalikda 1,2÷2 kilometr chuqurlikda yotadi. yer qa’rida, asosan, qora rangli moysimon suyuqlik bo’lgan neft uchraydi. neft so’zi forscha — yonib ketish, alangalanish ma’nosini anglatadi. yer qa’rining cho’kindi qismida tarqalgan neft tashqi ko’rinishiga ko’ra o’ziga xos hidli quyuq moysimon suyuqlik bo’lib, turli tusdagi jigar rang ko’rinishga ega. neftning organik qoldiqlaridan hosil bo’lish mexanizmi ulardan kislorod bilan azotning yo’qolib, uglerod bilan vodorodning yig’ilishiga asoslanadi. yer qa’rida neft hosil bo’lishi organik hayotning keng rivojlana boshlagan davri, ya’ni taxminan …

2 / 6

an emas, balki suyuq uglevodorodlarning qaynash harorati bilan tavsiflanadi. neft organik erituvchilarda eriydi, suvda erimaydi, ammo u bilan emulsiya hosil qilishi mumkin. har qanday tabiiy boylikni, shu jumladan neft va gaz manbalarini ham aniq bilish, chamalash va qanday geometrik shaklda joylashganligini o’rganish muhim ahamiyatga ega bo’lgan vazifadir. zahiralarni aniq hisoblash konda olib borilgan izlash va qidirish natijalari asosida tayyorlanadi. respublikamizda neft va gaz sanoatining rivojlanishi ancha katta tarixga ega. 1870 - 1872 yillarda farg’ona vodiysida 200 ga yaqin neft manbalari ma’lum edi. hozirgi kunda respublikamizda neftni qazib olish, neftni qayta ishlash va neft kimyo sanoatini rivojlantirishga katta e’tibor berilmoqda. o’zbekistonda neftni qayta ishlash 1885yildan boshlangan. o’zbekistonda neft zaxiralari farg’ona vodiysida (shimoliy so’x, janubiy olamushuk, polvontosh, sho’rsuv, chimyon), surxon vohasida («xovdach», «uchqizil», «kokayti», «qoshg’ar»), qoraqalpog’istonda (ust-yurt), shimoliy muborakda va boshqa yerlarda joylashgan. respublikamiz hududida oltiariq (1906)va farg’ona (1958) neftni qayta ishlash zavodlari, muborak gazni qayta ishlash zavodi (1972), sho’rton gaz kompleksi …

3 / 6

holatda bo’ladi. uglevodorodlarning c5 dan c17 gachasi oddiy sharoitda suyuq holda , c5 dan c9 gachasi kondensat va c10 dan c17 gachasi neftning asosiy qismini tashkil etadi. tarkibida uglevodorod 17 atomdan yuqori bo’lgan uglevodorodlar oddiy sharoitda qattiq holdagi modda bo’ladi. neft maxsulotlari tarkibidagi barcha uglevodorodlarning kimyoviy strukturasi bo’yicha quyidagi 3 xil guruxga bo’linadi: 1. parafin uglevodorodlar. 2. naften uglevodorodlar. 3. aromatik uglevodorodlar. 1. parafin uglevodorodlar, kimyoviy formulasi: cnh2n+2 parafin uglevodorodlar neftning tarkibida asosan past temperaturada qaynaydigan(yengil) fraksiyalarda ko’proq bo’ladi. bu uglevodorodlarning birinchi 4 ta vakili 00c xaroratda va 0,1 mpa bosim ostida gaz holatida bo’ladi. bularga: metan c4, etan c2h6, propan c3h8, butan c4h10 kiradi. neft konlaridan olinadigan gaz yo’lovchi neft gazlari deyiladi. bu gazlar neftda erigan bo’lib, yer yuzasiga chiqqanda neftdan ajraladi. neft gazlarining tarkibi «quruq» gaz tarkibidan farq qiladi. unda etan, propan, butan va yuqori uglevodorodlar miqdori ko’proq bo’ladi. parafin uglevodorodlarining beshinchi vakili qaynash haroratiga qarab, pentan, geksan, …

4 / 6

radi. normal-parafin uglevodorodlarning qotish harorati yuqori bo’lgani uchun ular ko’proq yozgi sort dizel yonilg’isi va moylarida ishlatiladi. izomer-parafin uglevodorodlar normal-parafin uglevodorodlarning izomerlari hisoblanadi. ular turli-tuman tarmoqlangan strukturalar hosil qiladi. bitta oktanning kimyoviy formulasiga c8h18 izooktanlar deb ataluvchi 17 xil birikma javob beradi. tarmoqlangan uglevodorodlarning qaynash harorati to’g’ri zanjirli izomerlarnikidan past bo’lib, molekulaning tuzilishi qancha zich bo’lsa, qaynash harorati shuncha past bo’ladi. ularning tarkibidagi elementlar bir xil bo’lsa ham, ular turli xil tuzilishga ega (molekulalarda atomlar turlicha joylashadi). shuning uchun ham ularning kimyoviy va fizikaviy xossalari har xildir. masalan: 17 ta izooktandan biri 2,2,4-trimetilpentan deb ataluvchi birikma qo’yidagicha tuzilishiga ega: izomer-parafin uglevodorodlar benzin tarkibida qancha ko’p bo’lsa, shuncha detonatsiyaga bardoshligi yuqori bo’ladi va yonilg’i to’liq yonadi. 2. naften uglevodorodlar, kimeviy formulasi: cnh2n.. bu uglevodorodlar siklik strukturaga ega. ular parafin uglevodorodlardan 2 ta vodorod atomi kamligi bilan farq qiladi. naften uglevodorodlar qo’yidagicha strukturaga ega: sn2 sn 2 n2s sn2 n2s sn2 n2s …

5 / 6

faqat yuqori moy fraksiyalarida aromatik uglevodorodlarning ko’payishi hisobiga kamayadi. naften uglevodorodlarning ichida besh va olti a’zolilari boshqalariga nisbatan barqarordir (siklopentan va siklogeksan). 3.aromatik uglevodorodlar, kimyoviy formulasi: cnh2n-6; cnh2n-12 aromatik uglevodorodlar neft tarkibida parafin va naften uglevodorodlarga nisbatan ozroq mikdorda (5-20%) uchraydi. ularning asosiy vakili benzol c6h6 bo’lib, uning benzin tarkibida bo’lishi oktan sonini oshiradi. lekin bu uglevodorodlarning miqdori chegaralanadi, chunki ular yuqori temperaturada detallarga yopishib, qurum qotishmalarini hosil qiladi. sn sn sn ns sn ns sn sn sn sn benzol naftalin aromatik uglevodorodlarning miqdori har xil neftlarda katta farq qilib, 15%÷ 50%gacha o’zgaradi: kam parafinli neftlarda o’rtacha miqdori 37,4 %; o’rtacha parafinli neftlarda 30,6 %; yuqori parafinli neftlarda 20,8 % ni tashkil qiladi. neft tarkibida aromatik uglevodorodlarning vakillaridan biri benzol bo’lib, uning gomologlari bir necha halqadan iborat bo’lgan hosilalari uchraydi. aromatik uglevodorodlarning dizel yonilg’isida kam bo’lgani yaxshi, chunki ular dizel yonilg’isida qiyin oksidlanib, alangalanish vaqtini uzaytirib yuboradi, natijada dvigatel qattiq …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neft va uni qayta ishlash maxsulotlari"

mavzu: «neft va uni qayta ishlash maxsulotlari mavzuga oid tayanch so’zlar: neft, uglevodorodlar, yonilg’ilar, kimyoviy tarkibi, oltingugurtli birikmalar, xaydash usuli, fraksiya, kreking, reforming, kislorodli birikmalar, azotli birikmalar, tozalash, gidrotozalash. reja: 1. neft xaqida umumiy ma’lumotlar. 2. neft maxsulotlarining kimeviy tarkibi 3. yonilg’i va moylarning olinishi xaqida tushuncha. 4. neft maxsulotlarini tozalash. 1.neft xaqida umumiy ma’lumotlar. neft hamda gaz yer qobig’ining turli chuqurlikdagi qatlamlarida, turli - tuman g’ovak va boshqa tog’ jinslari orasida uglevodorod gazlari bilan birgalikda 1,2÷2 kilometr chuqurlikda yotadi. yer qa’rida, asosan, qora rangli moysimon suyuqlik bo’lgan neft uchraydi. neft so’zi forscha — yonib ketish, alangalanish ma’nosini anglatadi...

This file contains 6 pages in DOCX format (32.8 KB). To download "neft va uni qayta ishlash maxsulotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: neft va uni qayta ishlash maxsu… DOCX 6 pages Free download Telegram