"termodinamika va issiqlik texnikasi" fanidan mustaqil ishi

DOCX 15 pages 112.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 112.2 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi atabayev abdullaning “termodinamika va issiqlik texnikasi” fanidan mustaqil ishi mavzu: renkin siklining fik aniqlash va uning t-s ndiogrammasini qurish bajardi: atabayev a. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: renkin siklining fik aniqlash va uning t-s ndiogrammasini qurish reja: 1. issiqlik-kuch bug’ sikllari 2. karno teoremasi. o’z holiga qaytmaydigan karno sikli jarayonlar uchun termodinamikaning ikkinchi qonuni munosabati 3. o’z holatiga qaytmas jarayonlar uchun entropiyaning o’zgarishi 4. korno va renkin sikllarini taqqoslash "issiqlik-kuch bug’ sikllari" (in english: thermal power steam cycles) refers to the thermodynamic cycles that are commonly used in power plants to convert thermal energy into mechanical and eventually electrical energy. here’s an overview: 1. issiqlik-kuch bug’ sikllari tushunchasi bu sikllar termodinamikaning asosiy qonunlariga tayanib, bug’ni hosil qilish va undan mexanik ishni olish jarayonlarini o’z ichiga oladi. eng ko’p ishlatiladigan bug’ sikllariga …

2 / 15

muhitlar uchun muvozanatda bo’laoladigan holatlar ketma-ketligi bilan tashkil topgan yopiq konturni tuzaylik. aniqlik uchun tutash muhit makroskopik cheksiz kichik zarrasi mukammal gazdan iborat va uning holat parametrlari bosim p va hajmi larni olaylik. absissa o’qi bo’ylab ni, ordinata o’qi bo’ylab bosim qiymatlari p ni joylashtiraylik. 0 va p0 bo’lgani uchun tekislikda bir holatdan ikkinchi holatga o’tish chiziqlari dekart koordinatalar sistemasida birinchi chorakda ro’y berishini ko’rish qiyin emas. yopiq kontur turli shakllarda bo’lishi mumkin. yopiq konturda uzluksiz bir yo’nalish bo’ylab ko’riladigan jarayon, agar u soat strelkasi bo’ylab bo’lsa, musbat yo’nalish deb, aks holda manfiy yo’nalish deb qabul qilaylik. ko’rilayotgan muhitda energiya saqlanish qonuni birlik massa uchun quyidagicha yoziladi: (30) mbcdm yopiq konturi m bog’lang’ich nuqtasida gaz ma’lum bosim va zichlikka ega. m dan b ga o’tish davomi temperatura tt1const, b dan c ga o’tish davomida adiabatik jarayon, c dan d ga o’tishda tt2const, d dan m ga o’tishda esa gaz zarrasiga, …

3 / 15

: tt1 o’zgarmas holda saqlash hajmning kamayishi (zichlikning oshishi) tufayli sodir bo’lar ekan, ravshanki bunday jarayon tashqaridan energiya olinishi hisobiga, xususan issiqlik energiyasi olishi hisobiga sodir bo’ladi. c dan d ga izotermik o’tishda –q20 issiqlik energiyasi qabul qilinadi. bc va dm-adiabata chiziqlari bo’lgani uchun ushbu tenglik o’rinli bo’ladi: aq(e) q1-q2 endi termodinamikaning ikkinchi qonuni ko’raylik. ikki muhit t va t1 temperaturalarga ega bo’lgan holda bir-biriga umumiy sirtga ega bo’lib, bu jarayonda barcha tashqi sharoitlar o’zgarmasdan qolsa, (har ikkala muhit uchun ham), issiqlik energiyasi yuqori temperaturali jismdan past temperaturali jismga o’tadi. bu jarayon ularning temperaturalari tenglashadigan holatgacha davom etadi. issiqlik energiyasi tarqalish yo’nalishi ma’lum bo’lib qoladi. bu qonuniyat barcha tajribalar asosida isbotlangan. agar termodinamikaning birinchi qonuni-energiyaning saqlanish qonunini ifodalasa ham, energiyaning yo’nalishi jarayonini belgilab berolmaydi. birinchi qonunga ko’ra, issiqlik energiyasining sovuqroq jismdan unga qaraganda issiqroq jismga o’tishi bu qonuniyatga zid bo’la olmaydi. shu jihatdan termodinamikaning bu qonunlari bir-birini to’ldiradi. termodinamikaning tajribalar …

4 / 15

va muhandisi, max ifodaning to’g’riligiga tajribalar asosida olgan. bunday ideal holda, karno sikli uchun: dan hosil bo’ladi: agar q1 q1(e) , -q2q2(e) desak, istalgan o’z holiga qaytuvchi yopiq karno sikli uchun bo’ladi, bu tenglik ideal holatdagi muhit uchun termodinamikaning ikkinchi qonunini ifodalaydi. masala. mukammal gazlarda karno sikli uchun foydali ish koeffitsienti ekanligi isbotlansin. isbot. ta’rifga ko’ra . karno siklini ko’raylik. mb va cd chiziqlarida izotermik jarayon chiziqlari bo’ylab mos ravishda , va tenglamalar o’rinlidir. ushbu belgilashlarni kiritaylik , , va . u holda, sikl davomidagi foydali ishni hisoblaylik: bu ifodani soddalashtirish uchun ligini isbotlaylik. bc adiabata chizig’i bo’lganligi uchun yoza olamiz . dm chizig’i ham adiabata chizig’i va uning uchun ham puasson adiabatasi o’rinlidir: bu ikki tenglamalarni o’zaro bo’lib, topamiz ; izoterma chiziqlarida , ekanligi asosida bo’ladi. bundan bo’lib, ushbu tenglikka ega bo’lamiz: q1-q2r(t1-t2)ln endi foydali ish koeffitsientini topamiz: ikki parametrli tutash muhit uchun ixtiyoriy yopiq konturli o’z holiga qaytuvchi …

5 / 15

b nuqtalarni birlashtiruvchi m dan b gacha o’tkazish mumkin bo’lgan ixtiyoriy chiziqlari holatiga bog’liq emasligi kelib chiqishi asosida b nuqtaga holat parametrlariga bog’liq shunday funksiya kiritish mumkinligini ko’rsatadiki, bu funksiya entropiya funksiyasi deb ataladi va ushbu formulani yoza olamiz: (33) (33) dan tutash muhit zarrasi uchun entropiya o’zgarmas son kattaligida aniqlanishi va uning b nuqtaning cheksiz kichik ko’chishi tufayli o’zgarishida ushbu formula o’rinli ekanligi kelib chiqadi: (34) (34) ni birlik massaga mos keluvchi tutash muhit uchun yozish mumkin: (35) ikki parametrli tutash muhitlar uchun (30) formulani e’tiborga olsak, ushbu muhim ahamiyatga ega bo’lgan formulaga ega bo’lamiz: (36) masala. mukammal gaz birlik massasi uchun entropiya ushbu formula bilan hisoblanishi mumkinligi ko’rsatilsin . karno teoremasi. o’z holiga qaytmaydigan karno sikli jarayonlar uchun termodinamikaning ikkinchi qonuni munosabati yuqorida kiritilgan foydali ish koeffitsienti ekanligi ma’lum edi. termodinimikada muhim ahamiyatga ega bo’lgan ushbu karno teoremasi deb ataluvchi teoremani keltiraylik: o’z holiga qaytmaydigan va qaytuvchi karno …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""termodinamika va issiqlik texnikasi" fanidan mustaqil ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi atabayev abdullaning “termodinamika va issiqlik texnikasi” fanidan mustaqil ishi mavzu: renkin siklining fik aniqlash va uning t-s ndiogrammasini qurish bajardi: atabayev a. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: renkin siklining fik aniqlash va uning t-s ndiogrammasini qurish reja: 1. issiqlik-kuch bug’ sikllari 2. karno teoremasi. o’z holiga qaytmaydigan karno sikli jarayonlar uchun termodinamikaning ikkinchi qonuni munosabati 3. o’z holatiga qaytmas jarayonlar uchun entropiyaning o’zgarishi 4. korno va renkin sikllarini taqqoslash "issiqlik-kuch bug’ sikllari" (in english: thermal power steam cycles) refers to the thermodynamic cycles that are ...

This file contains 15 pages in DOCX format (112.2 KB). To download ""termodinamika va issiqlik texnikasi" fanidan mustaqil ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: "termodinamika va issiqlik texn… DOCX 15 pages Free download Telegram