qisqichbaqasimonlar (crustacea) sinfi

PPTX 39 pages 9.8 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.8 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

prezentatsiya powerpoint kenja tip- jabra bilan nafas oluvchilar- b r a n c h i at a qisqichbaqasimonlar (crustacea) sinfi qisqichbaqasimonlar (crustacea) sinfi qisqichbaqaasimonlar sinfiga mikroskopik kattalikdan bir necha metrgacha, turli-tuman tuzilishga ega bo’lgan, 30 mingga yaqin bo’g’imoyoqlilar turi kiradi. qisqichbaqasimonlar birlamchi suv hayvonlari hisoblanadi. asosiy ko’pchilik turlari suvda yashaydi. ayniqsa dengizlarda keng tarqalgan. bir qancha vakillari quruqlikda hayot kechiradi (zaxkashlar, ayrim krablar). qisqichbaqasimonlar (kalanuslar, diaptomuslar, dafniyalar, sikloplar) dengiz va chuchuk suv planktonining 90 foizidan oshiqroq qismini tashkil etadi. ko’p turlari suv tubida harakat qilib, hayot kechiradigan bentos hayvonlari hisoblanadi (daryo qisqichbaqasi, omarlar, krablar, langustlar). krevetkalar suv qa’rida suzib yuradi. qisqichbaqasimonlar orasida suv hayvonlari tanasida parazitlik qilib hayot kechiradigan turlari ham bor. ular ko‘pchilik dengiz hayvonlari, baliqlar uchun asosiy oziqdir. yer yuzida eng yirik hisoblanadigan tishsiz kitlar ham mayda plankton qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi. krevetkalar, krablar, omarlar, daryo qisqichbaqalari va boshqa oziq uchun ishlatiladigan turlari ovlanadi. qisqichbaqaasimonlar tanasi ko‘p sonli bo‘g‘imlardan …

2 / 39

oshko’krakni hosil kiladi. bosh qismi halqali chuvalchanglarning prostomiumiga mos keladigan akrondan va to’rtta tana bo’g’imlaridan tashkil topgan bo’lib, 5 juft o’simtalarga ega. birinchi jufti bir shoxli, ba’zan ikki shoxli kalta mo’ylovlari, ya’ni antennullalari halqali chuvalchanglarning palpalariga mos keladi. antennullalar asosan tuyg’u va hid bilish, ayrim hayvonlar (siklop)da harakatlanish organi vazifasini ham bajaradi. ikkinchi juft mo’ylovlari - antennalari esa halqali chuvalchanglarning birinchi tana bo’g’imi parapodiylaridan hosil bo’lgan. antennalar bir shoxli, ba’zan ikki shoxli bo’ladi. bosh bo’g’imlarining boshqa o’simtalari halqali chuvalchanglarning parapodiylaridan kelib chiqqan bo’lib, ular og’iz organlari xususan, bir juft yuqori jag’lar (mandibulalar) ikki juft pastki jag’lar (birinchi va ikkinchi juft maksillalar)ni hosil qiladi. jaglar oziqni ushlab turish va chaynash uchun xizmat qiladi ko’pincha oldingi 1—3 juft ko’krak oyoqlari oziqni tutib turish va maydalash vazifasini bajaradi. ular jag’oyoqlar deb ataladi. daryo qisqichbaqasining bosh ko’krak qalqoni sirtidagi ko’ndalang chuqurchasi boshning ko’krak bilan qo’shilish chegarasiga to’gri keladi. daryo qichqichbaqasi va boshqa bir qancha …

3 / 39

chki endopodit va tashqi ekzopoditdan iborat. protopoditda nafas olish organi — jabralar vazifasini o’taydigan epipoditlar joylashgan ko’krak va qorin bo’g’imlarining soni va shakli har xil bo’ladi. yuksak qisqichbaqasimonlar ko’kragi 8, qorin bo’limi 6 bo’g’imdan, butun tanasi esa 18 bo’g’imdan iborat. qorin bo’limining oxirgi bo’g’mi anal plastinka, ya’ni tel’sonni hosil qiladi. tuban qisqichbaqasimonlarning telsonida furka deb ataladigan bir juft ayri o’simtasi bo’ladi. ko’pchilik tuban tuzilgan qisqichbaqasimonlarning tana bo’g’imlari erkin bo’lib, bir-biridan yaxshi ajralib turadi. oliy qisqichbaqasimonlarda esa bo’g’imlar bir-biri bilan turli darajada qo’shilib ketadi. ogiz teshigi old tomondan kutikuladan hosil bulgan plastinkasimon yuqori lab bilan to’silgan. ko’pincha oxirgi bosh bo’g’imining keyingi cheti kengayib, karapaksni hosil qiladi. bir qancha qisqichbaqasimonlarning karapaksi orqa tomonga o’sib, boshko’krakni orqa hamda yon tomondan qoplab oladi. o‘noyoqli qisqichbaqasimonlarda esa eng oxirgi qorin bo’g’imi o’simtalari yirik yassi plastinkaga aylangan bo’lib, qorin bo’limining uchidagi telson o’simtasi bilan birga dum suzgichni hosil qiladi. qisqichbaqalar ana shu suzgichni qorin tomoniga tez-tez …

4 / 39

-imuskul xaltasi hosil qilmasdan to’p-to’p bo’lib joylash gan. qisqichbaqaasimonlarning ogiz teshigi boshining ostki tomonida joylashgan. ichagining oldingi va keyingi bo’limlarining ichki yuzasi xitin kutikula bilan qoplangan. tullash davrida ichakning bu qismlari ham po’st tashlaydi. orqa chiqaruv teshigi telson o’simtasining qorin tomonida joylashgan. qisqichbaqasimonlar jigari bir juft ovqat hazm qiluvchi bezlardan iborat. ko’pchilik qisqichbaqasimonlarning ichagi to’g’ri naydan iborat. ayrim vakillari, masalan, o’noyoqli yuksak qisqichbaqasimonlar oldingi ichagining og’iz teshigidan yuqori tomonga tik yo’nalgan oldingi qismi qisqa halqumni, keyingi qismi esa ikki bo’lmali oshqozonni hosil qiladi. oshqozonning kardial, ya’ni chaynovchi oshqozon deb ataladigan birinchi bo’lmasi devorida xitin tishchalardan iborat uchta plastinkasi buladi. ikkinchi pilorik bo’lmasidagi yupqa kutikulali o’simtalar elak vazifasini bajaradi. bu o’simtalar orqali o’rta ichakka faqat suyuq oziq o’tishi mumkin. oshqozonda oziq maydalanishi bilan birga qisman hazm ham bo’ladi. o’rta ichak kalta bo’lib, jigar bilan bog’langan. tuban qisqichbaqasimonlar jigari o’rta ichakning yon o’simtalaridan hosil bo’lgan juft naychalardan iborat. daryo qisqichbaqasining jigari ikkita …

5 / 39

’liq bo’lib, oyoqlar protopoditi epipoditdan kelib chiqqan plastinkaga o’xshash shoxlangan o’simtalardan iborat. jabralar aksariyat hollarda ko’krak oyoqlarida joylashgan. o’noyoqli qisqichbaqasimonlarning jabralari boshko’krak qalqoni ostidagi maxsus jabra bo’shliqlarida joylashgan. daryo qisqichbaqasi jabralari 3 qator bo’lib, jag’oyoqlari va yurish oyoqlari asosida joylashgan. suv boshko’krak qalqonining bir cheti bilan tana oralig’ida hosil bo’ladigan tirqish orqali jabra bo’shliqlariga kiradi, ikkinchi chetdagi xuddi shunga o’xshash tirqishdan chiqib ketadi. suv ikkinchi va uchinchi juft jag’oyoqlarining harakati tufayli jabralarni yuvib turadi. gemolimfa bilan to’lgan tana bo’shlig’i ana shu jabralar ichiga ham kiradi. jabralarning juda yupqa kutikulasi orqali gaz almashinuvi bo’ladi. quruqlikda hayot kechirishga moslashgan qisqichbaqasimonlarda atmosfera havosi bilan nafas olishga imkon beruvchi maxsus moslanishlar paydo bo’lgan. masalan, ba’zi qisqichbaqalarning nafas olish organi jabra bo’shlig’i o’rnida hosil bo’lgan o’pkadan iborat. zaxkashlarning qorin oyoqlari bo’shlig’ida juda murakkab tarmoqlangan, havo to’ldirilgan naychalari bo’ladi. naychalar kutikulani tana ichiga botib kirishidan hosil bo’lgan bo’shliqqa tutashgan. bu xildagi nafas olish sistemasining tuzilishi azaldan …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qisqichbaqasimonlar (crustacea) sinfi"

prezentatsiya powerpoint kenja tip- jabra bilan nafas oluvchilar- b r a n c h i at a qisqichbaqasimonlar (crustacea) sinfi qisqichbaqasimonlar (crustacea) sinfi qisqichbaqaasimonlar sinfiga mikroskopik kattalikdan bir necha metrgacha, turli-tuman tuzilishga ega bo’lgan, 30 mingga yaqin bo’g’imoyoqlilar turi kiradi. qisqichbaqasimonlar birlamchi suv hayvonlari hisoblanadi. asosiy ko’pchilik turlari suvda yashaydi. ayniqsa dengizlarda keng tarqalgan. bir qancha vakillari quruqlikda hayot kechiradi (zaxkashlar, ayrim krablar). qisqichbaqasimonlar (kalanuslar, diaptomuslar, dafniyalar, sikloplar) dengiz va chuchuk suv planktonining 90 foizidan oshiqroq qismini tashkil etadi. ko’p turlari suv tubida harakat qilib, hayot kechiradigan bentos hayvonlari hisoblanadi (daryo qisqichbaqasi, omarlar, k...

This file contains 39 pages in PPTX format (9.8 MB). To download "qisqichbaqasimonlar (crustacea) sinfi", click the Telegram button on the left.

Tags: qisqichbaqasimonlar (crustacea)… PPTX 39 pages Free download Telegram