tahlilning umumiy tamoyillari va oziq-ovqat namunalarini tahlilga tayyorlash usullari

PPTX 30 pages 159.5 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 159.5 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

tahlilning umumiy tamoyillari va oziq-ovqat namunalarini tahlilga tayyorlash usullari tahlilning umumiy tamoyillari va oziq-ovqat namunalarini tahlilga tayyorlash usullari reja: 1. tahlil namunalarini tahlilga tayyorlashning asosiy metodlari 2. oziq-ovqat mahsulotlari tahlilida organoleptik usullar tasnifi 3. namunaga qo’yiladigan talablar va uni tahlilga tayyorlash. tahlil namunalarini tahlilga tayyorlashning asosiy metodlarini shartli ravishda ajratish va konsentrlash usullariga ajratish mumkin. ajratish – dastlabki aralashmani tashkil etuvchi tarkibiy qismlari bir biridan ajratish jarayoni. analiz jarayonida bir moddani aniqlashga ko'pincha ikkinchi modda xalaqit beradi. shuning uchun xalaqit beradigan tarkibiy qismni aniqlanadigan moddadan ajratishga to‘g‘ri keladi. xalaqit beruvchi tarkibiy qismni aniqlanadigan moddadan ajratishning ikki usuli m avju d; ulardan biri, xalaqit beruvchi tarkibiy qismni tekshiriladigan eritmaning o'zida niqoblashni, ikkinchisi, uni tekshiriladigan eritmadan chiqarib olishni ko‘zda tutadi. agar tekshiriladigan obyekt tarkibidagi moddalar bir-birini topish va aniqlashga xalaqit bersa, ulami bir-biridan kimyoviy, flzik yoki fizik-kimyoviy usullar yordamida ajra tish mumkin. kimyoviy ajratish usullarida ajratish uchun biror yordamchi reagent tekshiriladigan eritmaga …

2 / 30

massa yoki hajmdagi namunalardan aniqlash – bu uchun ultramikroanaliz usullari, jumladan, ultramikrokimyoviy tahlil ishlatilishi mumkin. bunda moddaning massasi mikrotarozilarda o’lchanadi, cho'kmalar mikroskop yordamida kuzatiladi. eritmalarning hajmi mikrobyuretka va mikropipetkalar yordamida o'ichanadi. 2) kam miqdordagi moddani massasi yoki hajmi ancha katta bo‘lgan namunalardan aniqlash. bunda tekshiriladigan modda tarkibidagi aniqlanadigan modda konsentrlanadi, aks holda uni ajratish, topish va aniqlashning iloji boimaydi konsentrlash mutlaq (absolyut) va nisbiy bo'lishi mumkin. mutlaq konsentrlashda aniqlanadigan mikrotarkibiy qism ko‘p hajmdan kam hajmga o'tkaziladi. nisbiy konsentrlashda mikrotarkibiy qismning makrotarkibiy qismdan ajratilishi natijasida mikrotarkibiy qism konsentratsiyasining makrotarkibiy qism konsentratsiyasiga nisbati ortadi. konsentrlash doimo ajratish bilan bog'liq bo’ladi, shuning uchun ham barcha ajratish usullari konsentrlashda ishlatiladi. konsentrlashning cho‘ktirish, birgalashib cho‘kish, elektroliz, haydash, ekstraksiya, xromatografiya, flotatsiya, zonalab suyuqlantirish va shular singari boshqa usullarini sanab o'tish mumkin. oziq-ovqat mahsulotlarining sifatini tekshirishda organoleptik usul katta rol o‘ynaydi. bu usul bilan ularning ta’mi, hidi, rangi, konsistentsiyasi, tashqi ko‘rinishlari kishi sezgi organlari yordamida baholanadi. organoleptik …

3 / 30

mavjuddir, bular: shirin, sho‘r, nordon va achchiq ta’mdir. boshqa ta’m va ta’m sezgilari bu asosiy ta’m sezgilarining qo‘shilishidan hosil bo‘ladi: achchiq-sho‘r, shirin-nordon, nordon-shirin, shirin-achchiq, va boshqalar. oziq-ovqat mahsulotlarining ta’mi, mazasi shu mahsulotning tabiatiga, kimyoviy tarkibiga, mahsulot tatib ko‘rilayotgan paytdagi haroratga bog‘liqdir. mahsulotlarga shirin ta’m beradigan moddalar asosan shakarqand, ko‘p atomli spirt (glitserin) va boshqalardir. ko‘pchilik alkoloidlar (kofein, teobramin, xinin) va glyukozodlar (amigdamin, solanin) achchiq ta’mga ega bo‘ladi. nordon ta’mni esa organik (olma, uzum, limon, sut) va mineral (sulfat, xlorid) kislotalar beradi. oziq-ovqat mahsulotlarining hidi esa ularning sifatiga katta ta’sir ko‘rsatadi. hamma oziq-ovqat mahsulotlari ham ma’lum darajada hidga ega. ularning hidiga qarab qanday mahsulotligi, buzilgan-buzilmaganligi, tozaligi to‘g‘risidagi ma’lumotga ega bo‘lish mumkin. hid beruvchi moddalar ta’m beruvchi moddalarga nisbatan ancha ko‘p. lekin hozirgi kungacha ularning ilmiy asoslangan turlari mavjud emas. shunga qaramasdan, amalda hidlarni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: xushbo‘y hid, meva hidi, gul hidi, quyuq hid, em-xashak hidi, achigan narsalar hidi va …

4 / 30

qat mahsulotlarining organoleptik usulda aniqlanadigan organoleptik ko‘rsatkichlariga ularning rangi, tashqi ko‘rinishi, konsistentsiyasi ham kiradi. bu ko‘rsatkichlar ko‘rish, eshitish va sezish a’zolari yordamida aniqlanadi. insonning ko‘rish a’zosi bo‘lgan ko‘z yordamida oziq-ovqat mahsulotlarining tashqi ko‘rinishi, katta-kichikligi, rangi, shakli, idishlarga qanday joylashganligi, tiniqligi va shu kabilar baholanadi. oziq-ovqat mahsulotlarining konsistentsiyasi, tuzilishi hamda harorati barmoqlar uchida hamda og‘iz boshlig‘i shilimshiq pardasida joylashgan sezgi retseptorlari orqali aniqlanadi. mahsulotni qo‘l bilan ushlab, uning qattiq yoki yumshoqligini aytish mumkin yoki mahsulot iste’mol qilinganda til uchi yordamida darrov ularning harorati haqida ho‘losa chiqarish mumkin. ba’zi oziq-ovqat mahsulotlarining sirtiga biror buyum bilan urib va shundan chiqqan tovushni eshitib ham shu mahsulotning sifati to‘g‘risida ma’lum bir ho‘losaga kelsa bo‘ladi. hozirgi kunda organoleptik usulning aniqligini oshirish va uni takomillashtirish borasida ancha ishlar qilinmoqda. mahsulotlarga organoleptik jihatdan baho berishning bir necha usullari bo‘lib, ulardan keng qo‘llaniladiganlari ball bilan baholash va taqqoslab baho berish usullaridir. ball ko‘rsatkichi bilan baho berish. oziq-ovqat mahsulotlarining sifati …

5 / 30

m etgan kichik bo'lagi (qismi) namuna deb ataladi. ba’zi hollarda namuna sifatida tahlil etiluvchi ashyoning bir qismi emas hammasi ishlatiladi. yechilishi kerak bo'lgan masalaning turiga ko'ra namuna ashyoning hammasiga yoki ayrim qismi (fazalar, qatlamlar va hokazo)ga tegishli o'rtacha tarkibni o'zida mujassam etgan bo'lishi kerak. namunaga qo‘yiladigan talablar: namuna tarkibi butuh hajmi bo’ylab bir xil tarkibga ega bo’lishi (faqat bir xil agregat holatdagi gomogen (bir jinsli) obyektlardan namunani, uning istalgan qismidan olish mumkin. ko‘p jinsli aralashmalar tahlil etilganda awal o'rtacha (bosh) namuna olinib, so‘ng undan massasi (hajmi) kichikroq bo’lgan analitik namuna olinadi. analitik namunadan tahlil uchun ishlatiladigan qismi analitik tortim deyiladi. ayrim hollarda namunaning hammasi analitik tortim sifatida ishlatiladi) namuna ifloslantiruvchi moddalardan xoli bo’lishi; namuna tahlil o’tkazilguniga qadar barqaror bo’lishi; namuna tahlil qilish uchun yetarli miqdorda bo’lishi shart. namunani tahlilga tayyorlash namunani tahlilga tayyorlash uch asosiy bosqichni o’z ichiga oladi: quritish. quritish namunadagi namlikni yo’qotish uchun ishlatiladi . belgilangan komponentning tarkibi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tahlilning umumiy tamoyillari va oziq-ovqat namunalarini tahlilga tayyorlash usullari"

tahlilning umumiy tamoyillari va oziq-ovqat namunalarini tahlilga tayyorlash usullari tahlilning umumiy tamoyillari va oziq-ovqat namunalarini tahlilga tayyorlash usullari reja: 1. tahlil namunalarini tahlilga tayyorlashning asosiy metodlari 2. oziq-ovqat mahsulotlari tahlilida organoleptik usullar tasnifi 3. namunaga qo’yiladigan talablar va uni tahlilga tayyorlash. tahlil namunalarini tahlilga tayyorlashning asosiy metodlarini shartli ravishda ajratish va konsentrlash usullariga ajratish mumkin. ajratish – dastlabki aralashmani tashkil etuvchi tarkibiy qismlari bir biridan ajratish jarayoni. analiz jarayonida bir moddani aniqlashga ko'pincha ikkinchi modda xalaqit beradi. shuning uchun xalaqit beradigan tarkibiy qismni aniqlanadigan moddadan ajratishga to‘g‘ri keladi. xalaqit beruvchi ta...

This file contains 30 pages in PPTX format (159.5 KB). To download "tahlilning umumiy tamoyillari va oziq-ovqat namunalarini tahlilga tayyorlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: tahlilning umumiy tamoyillari v… PPTX 30 pages Free download Telegram