kompleks birikmalarning konformatsiyalari
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇![kompleks birikmalarning konformatsiyalari kompleks birikmalarning konformatsiyalari z reja: kompleks birikmalarning fazoviy tuzilmalari konformatsiya tushunchasi konformatsiyaga ta’sir etuvchi omillar xulosa foydalanilgan adabiyotlar z kompleks birikmalarning konformatsiyalari — bu koordinatsion (kompleks) birikmalarda markaziy atom yoki ion (odatda metall) atrofidagi ligandlarning fazoviy joylashuvi va ularning o‘zaro holatini ifodalovchi tuzilma shakllaridir. konformatsiya deganda molekuladagi bog‘lar atrofida erkin aylanish natijasida hosil bo‘ladigan turli fazoviy shakllar tushuniladi. z kompleks birikmalarning fazoviy tuzilmalari kompleks birikmalar fazoviy (geometrik) tuzilish jihatidan markaziy ionning koordinatsion soniga bog‘liq bo‘ladi. eng ko‘p uchraydigan shakllar: koordinatsion son 2 → chiziqli tuzilma masalan: [ag(nh₃)₂]⁺ z koordinatsion son 4 → tetraedrik yoki kvadrat-planar tuzilma masalan: [cucl₄]²⁻ (tetraedrik), [ptcl₄]²⁻ (kvadrat-planar) koordinatsion son 6 → oktaedrik tuzilma masalan: [co(nh₃)₆]³⁺ z konformatsiya tushunchasi konformatsiya — bu molekuladagi ligandlar metall atomi atrofida aylanish yoki joy almashish natijasida hosil bo‘ladigan har xil, lekin bir-biriga izomer bo‘lmagan shakllardir. konformatsiyalar orasidagi farq bog‘larning burchaklari yoki aylanish holati bilan belgilanadi. z konformatsiya turlari …](/media/previews/pages/p1_264387.webp "kompleks birikmalarning konformatsiyalari - Page 1")
![slarda (ayniqsa bidentat ligandlarda) uchraydi. δ — o‘ng qo‘l spiral shakl; λ — chap qo‘l spiral shakl. masalan: [co(en)₃]³⁺ (bu yerda en – etilendiamin). z konformatsiyaga ta’sir etuvchi omillar ligandlarning hajmi va shakli – katta ligandlar joylashishda sterik to‘siqlar keltirib chiqaradi. metall ionning elektron konfiguratsiyasi – d-orbitalar to‘lish darajasi kompleks shaklini belgilaydi. chelat hosil qiluvchi ligandlar – ular ma’lum konformatsiyani barqarorlashtiradi. erituvchi muhit va temperatura – bu omillar konformatsiyalar o‘rtasidagi muvozanatni o‘zgartiradi. z konformatsiyalarning ahamiyati kimyoviy reaktivlikni belgilaydi (masalan, cis-[pt(nh₃)₂cl₂] saraton davosida ishlatiladi). optik faollik va biologik ta’sir konformatsiyaga bog‘liq. kristall tuzilma va barqarorlikni aniqlaydi. z asosiy fazoviy shakllar (geometrik konformatsiyalar) koordinatsion son fazoviy shakl misol 2 chiziqli [ag(nh₃)₂]⁺ 4 tetraedrik [zncl₄]²⁻ 4 kvadrat-planar [pt(nh₃)₂cl₂] 6 oktaedrik [co(nh₃)₆]³⁺ z oktaedrik komplekslarda konformatsiyalar oktaedrik komplekslar konformatsiya jihatidan eng ko‘p turlicha shakllarga ega: cis- va trans-konformatsiya (geometrik izomeriya) cis: bir xil ligandlar bir-biriga yaqin joylashgan. trans: bir xil ligandlar qarama-qarshi joylashgan. masalan: …](/media/previews/pages/p2_264387.webp "kompleks birikmalarning konformatsiyalari - Page 2")
![farq kam seziladi. biroq, katta ligandlar yoki stereokimyo jihatdan maxsus ligandlar mavjud bo‘lsa, konformatsiyalar barqarorlik va reaktivlikni sezilarli o‘zgartiradi. masalan: [nicl₄]²⁻ kompleksida cl⁻ ionlarining fazoviy joylashishi turli shakllarda bo‘lishi mumkin, lekin ular tez almashadi. z trigonal bipiramida va kvadratik piramida trigonal bipiramida (koordinatsion son 5) – uchta ligand ekvatorial tekislikda, ikkitasi axial pozitsiyada. kvadratik piramida – to‘rt ligand kvadrat asosda, bir ligand piramidaning uchida joylashadi. bu shakllar asosan v, fe, p kabi metall komplekslarida uchraydi. z konformatsiyaga ta’sir etuvchi omillar ligand hajmi: katta ligandlar bir-biriga yaqin bo‘la olmaydi. chelat effekt: bidentat yoki polidentat ligandlar ma’lum konformatsiyani barqarorlashtiradi. elektron konfiguratsiya: d⁸, d¹⁰ kabi elektron to‘lish darajalari kompleks shaklini belgilaydi. erituvchi va harorat: konformatsiyalar o‘rtasidagi muvozanatni o‘zgartiradi. z konformatsiyalarning ahamiyati reaktivlikni belgilaydi: masalan, cis-[pt(nh₃)₂cl₂] saraton dori sifatida ishlatiladi, trans shakli esa toksik. optik xususiyatlar: δ va λ konformatsiyalar chiradagi optik faollikni belgilaydi. kristall shakl va barqarorlik: komplekslar turli konformatsiyalarda turlicha kristall tuzilma …](/media/previews/pages/p3_264387.webp "kompleks birikmalarning konformatsiyalari - Page 3")
About "kompleks birikmalarning konformatsiyalari"
kompleks birikmalarning konformatsiyalari kompleks birikmalarning konformatsiyalari z reja: kompleks birikmalarning fazoviy tuzilmalari konformatsiya tushunchasi konformatsiyaga ta’sir etuvchi omillar xulosa foydalanilgan adabiyotlar z kompleks birikmalarning konformatsiyalari — bu koordinatsion (kompleks) birikmalarda markaziy atom yoki ion (odatda metall) atrofidagi ligandlarning fazoviy joylashuvi va ularning o‘zaro holatini ifodalovchi tuzilma shakllaridir. konformatsiya deganda molekuladagi bog‘lar atrofida erkin aylanish natijasida hosil bo‘ladigan turli fazoviy shakllar tushuniladi. z kompleks birikmalarning fazoviy tuzilmalari kompleks birikmalar fazoviy (geometrik) tuzilish jihatidan markaziy ionning koordinatsion soniga bog‘liq bo‘ladi. eng ko‘p uchraydigan shakllar: koordinatsio...
This file contains 21 pages in PPTX format (606.7 KB). To download "kompleks birikmalarning konformatsiyalari", click the Telegram button on the left.
PPTX
PDF
PDF
PPTX
PPTX
PPT
PPTX
PPTX
PPTX
PPT
DOC
DOC