genetik modifikatsiyalangan mahsulotlarning xavfsizligi

PPTX 23 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

slayd 1 genetik modifikatsiyalangan mahsulotlarning xavfsizligi reja: 1.oziq-ovqat bozorida eng keng tarqalgan genetik modifikatsiyalangan organizmlar bo'lgan mahsulotlarning tavsifi. 2. genomodifikatsiyalangan maxsulotlarnini tarkibini aniqlash va nazorat qilish usullari. genetik modifikatsiyalangan organizm (gmo) — genotipi genetik muhandislik usullari yordamida sunʼiy ravishda oʻzgartirilgan organizm. ushbu jarayon oʻsimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlar uchun qoʻllanishi mumkin. jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti genetik modifikatsiyalangan organizmlar genetik material (dnk) oʻzgartirilgan organizmlar ekanligi toʻgʻrisida torroq taʼrif beradi, bunda koʻpayish yoki tabiiy rekombinatsiya natijasida tabiatda bunday oʻzgarishlar mumkin boʻlmaydi genetik oʻzgarishlar odatda ilmiy yoki iqtisodiy maqsadlarda amalga oshiriladi. genetik modifikatsiya tabiiy va sunʼiy mutatsion jarayonga xos boʻlgan tasodifiy holatdan farqli ravishda, organizm genotipining maqsadli oʻzgarishi bilan tavsiflanadi. hozirgi vaqtda genetik modifikatsiyaning asosiy turlaridan biri transgen organizmlarni yaratish uchun transgenlardan foydalanishdir. gmoning rivojlanishi, ayniqsa ularni tijoratlashtirish borasida koʻplab eʼtirozlar bildirildi. masalan, koʻpchilik gm ekinlari bilan bogʻliq, shuningdek, ulardan ishlab chiqarilgan mahsulotlar xavfsizmi yoki ularni yetishtirish atrof-muhitga qanday taʼsir qiladi, boshqa muammolar-regulyatorlarning ob’ektivligi …

2 / 23

g asosiy muammolaridan biri hisoblanadi. gmo yaratish maqsadlari birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (fao) transgen oʻsimlik navlarini yoki boshqa organizmlarni yaratish uchun genetik muhandislik usullaridan foydalanishni qishloq xoʻjaligi biotexnologiyasi-ning ajralmas qismi bo`ladi. foydali xususiyatlar uchun mas’ul boʻlgan genlarni toʻgʻridan-toʻgʻri uzatish-bu yangi navlarni yara-tish va uning imko-niyatlarini kengaytirish jarayonini boshqarish, xususan, kesilmaydigan turlar oʻrtasida foydali xususiyatlarni oʻtkazish nuqtai nazaridan selektsionerlarning imkoniyatlarini kengaytirgan hayvonlar va oʻsimliklarni koʻpaytirish ishlarining tabiiy rivojlanishidir. 1996–2011-yillarda transgen soya, makkajoʻxori, paxta va kanoladan foydalanish boʻyicha 2012-yilgi tadqiqotlar (shu jumladan urug ' ishlab chiqaruvchi kompaniyalarning hisobotlari asosida) gerbitsidlarga chidamli ekinlarni yetishtirish arzonroq va baʼzi hollarda samaraliroq ekanligini koʻrsatdi. insektitsidni oʻz ichiga olgan ekinlar, ayniqsa, ilgari ishlatilgan pestitsidlar samarasiz boʻlgan rivojlanayotgan mamlakatlarda koʻproq hosil berdi. shuningdek, hasharotlarga chidamli ekinlar rivojlangan mamlakatlarda yetishtirish arzonroq ekanligi isbotlangan gmo yaratishning asosiy bosqichlari quyidagilar: -izolyatsiya qilingan genni olish. -organizmga oʻtkazish uchun genni vektorga kiritish. -vektorni gen bilan oʻzgartiriladigan organizmga oʻtkazish. -tana …

3 / 23

endi olimlar ma'lum jismoniy va metabolik xususiyatlarga javob beradigan genlarni aniqlab, ularga ta'sir o'tkaza oladilar. turlarning ichida yoki o'rtasida genlarni o'tkazish jarayoniga genetik modifikatsiya deyiladi. genetik modifikatsiyalangan organizm (gmo) o'simlik, hayvon yoki genetik tuzilishi biotexnologiya yordamida o'zgartirilgan mikroorganizm bo'lishi mumkin. birinchi avlod gmolari agrotexnik xususiyatlarga ega bo'lgan mahsulotlar bo'lib, ular asosan dehqonga foyda keltiradi, masalan, gerbitsidlarga, hasharotlarga, kasalliklarga yoki qurg'oqchilikka chidamliligini oshiradi. ikkinchi avlod gmo ekinlari iste'molchilarga oziq-ovqat sifatini yaxshilash va ozuqa moddalarining biologik mavjudligini oshirish kabi aniqroq imtiyozlar berdi. gmo ekinlari global aholi sonining ko'payishi, iqlim o'zgarishi va kelajakda oziq-ovqat tanqisligi sharoitida ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal qilishning qimmatli vositasidir. masalan, mikroelementlarning etishmasligi sog'liqni saqlashning asosiy muammosi bo'lib qolmoqda, ayniqsa, ozuqa bilan ta'minlanmagan populyatsiyalarda, ular uchun bio -tozalangan gmo ekinlari eritmaning bir qismi bo'lishi mumkin. evropa ittifoqi qonunchiligiga ko'ra, barcha gmolarni etishtirish yoki oziq -ovqat yoki ozuqa sifatida ishlatishdan oldin tasdiqlash kerak. oziq -ovqat xavfsizligi bo'yicha evropa idorasi (efsa) xavfsizlikni qattiq …

4 / 23

i mumkin. agar odamlarga, hayvonlarga yoki atrof -muhitga xavf tug'dirishi mumkin bo'lsa, tegishli mahsulotning ruxsatini tezda olib qo'yish va to'xtatib qo'yish choralari ko'riladi. bugungi kunga kelib, gmo litsenziyali oziq -ovqat mahsulotlarini iste'mol qilish natijasida inson salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatilmagan. fermerlar uzoq vaqt mahsulotlarning yangi va samarali navlarini yaratish uchun tabiiy chatishtirish usullaridan foydalanib kelgan. masalan, katta va mazali karamga ega bo‘lish uchun katta, lekin unchalik mazali bo‘lmagan karam va kichikroq, biroq mazali karam chatishtirilgan hamda mukammal mahsulotga erishishga harakat qilingan. biroq tabiiy usulda bunga erishish – minglab genlarni karamlardan ajratib olishdan iborat ancha yillab muddat talab etadigan jarayon bo‘lgan. genetik usullardan foydalanish esa seleksionerlarga mahsulotdan tasodifiy elementlarni oson o‘chirish imkonini bergan. genetik usul bilan qaysi genlar mazaga, qaysisi, hajmga javob berishini aniqlash mumkin va tezroq, samaraliroq tarzda genlarni o‘z o‘rniga qo‘yish imkoni mavjud bo‘ladi. genetik modifikatsiya. bu usuldan dunyoning aksar davlatlarida 20 yillardan buyon foydalanib kelinadi. modifikatsiya (gmo) usulida o‘simlikka …

5 / 23

n o‘tishini ta’kidlaydi. shimoliy va janubiy amerika, osiyoda genetik o‘zgartirilgan mahsulotlarni milliardlab odamlar 20 yildan oshiq vaqtdan beri iste’mol qilishyapti, lekin ularning sog‘ligida aynan shuning uchun muammo kuzatilmagan. jahon cog‘liqni caqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, gmo mahsulotlarining 3 ta asosiy xavfga sabab bo‘lishi xavotiri bor. bulardan birinchisi genlar aralashishi oqibatida allergik oqibatlarga olib kelishi mumkinligi. keyingisi gmo mahsulotlarida genlar transferi inson sog‘ligiga salbiy ta’sir qilishi xavotiri. yana bir xavotir esa gmo mahsulotlari sabab oziq-ovqat xavfsizligiga putur yetishi mumkinligi. bunda tarkibida gmo bo‘lgan ekin bilan an’anaviy yoki yovvoyi ekin chatishtirilishi oqibatida tabiiylik zanjiriga putur yetishi mumkin. shuning uchun ba’zi davlatlarda gmo ekinlar va an’anaviy ekinlar yetishtiriladigan dalalar bir-biridan qat’iy ajratiladi. gmo mahsulotlari xavfli yoki xavfsiz ekanini aytish uchun ularning har biri alohida teshkiruvdan o‘tkazilishi kerak. sababi har bir genetik modifikatsiya qilingan oziq-ovqat boshqasidan farq qiladi. shuning uchun umumiy tarzda gmo mahsulotlari sog‘lik uchun xavfsiz yoki xavfli deb ta’rif berib bo‘lmaydi. ayni paytda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "genetik modifikatsiyalangan mahsulotlarning xavfsizligi"

slayd 1 genetik modifikatsiyalangan mahsulotlarning xavfsizligi reja: 1.oziq-ovqat bozorida eng keng tarqalgan genetik modifikatsiyalangan organizmlar bo'lgan mahsulotlarning tavsifi. 2. genomodifikatsiyalangan maxsulotlarnini tarkibini aniqlash va nazorat qilish usullari. genetik modifikatsiyalangan organizm (gmo) — genotipi genetik muhandislik usullari yordamida sunʼiy ravishda oʻzgartirilgan organizm. ushbu jarayon oʻsimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlar uchun qoʻllanishi mumkin. jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti genetik modifikatsiyalangan organizmlar genetik material (dnk) oʻzgartirilgan organizmlar ekanligi toʻgʻrisida torroq taʼrif beradi, bunda koʻpayish yoki tabiiy rekombinatsiya natijasida tabiatda bunday oʻzgarishlar mumkin boʻlmaydi genetik oʻzgarishlar odatda ilmiy yoki iq...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (1,5 МБ). Чтобы скачать "genetik modifikatsiyalangan mahsulotlarning xavfsizligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: genetik modifikatsiyalangan mah… PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram