ilk o`rta asrlar davri madaniyati va san’ati

DOC 77,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708066464.doc ilk o`rta asrlar davri madaniyati va san’ati reja: 1. eftalitlar davri madanivati. 2. turk xoqonligi davri madaniyati, san’ati. 3. ilk o`rta asrlarda diniy qarashlar. kushonlar saltanati inqirozga uchragach, hayot sahnasida yangi bir sulolalar davlatchiligi – eftalitlar davlati paydo bo`ldi. efta-litlar qadimgi orolbo`yi ko`chmanchi massagetlar avlodlaridan bo`lib, o`z davrida o`ta jangariligi va hujumkorligi bilan ajralib tur ganlar. shu sababli qisqa vaqt ichida sharqiy turkistondan kas piy bo`ylarigacha bo`lgan katta hududlarni o`zlariga bo`ysun-dir ganlar. hatto, sosoniylardan bo`lgan podshoh peruzni ham (459-484) mag`lubiyatga uchratib, eroniylarni o`lpon to`lashga maj-bur qilganlar. eftalitlarning qisqa muddat ichida kuchli davlat barpo etishida, birinchidan, barcha qabila-urug`larning azaliy an’analariga qat’iy bo`ysunishi, ikkinchidan, umumqabila uchun qabul qilingan huquq va axloq me’yorlarini buzganlarga ko`riladigan jazoning qat’iy qilib qo`yilganligi, uchinchidan, ko`chmanchi va yarimko`chmanchi hayot kechiruvchi qabilalarning jangarilik xarakteri muhim rol o`ynagan. eftalitlarda ko`p erlilik (poliandriya) an’anasi, ya’ni aka-ukalarning bir ayo`lni xotinlikka olishi hamda zodagonlarning ko`p xotin olish an’anasi, yuqori tabaqa vakilining 20 …

ar bosforini egallashib, qrim yarimoroligacha kirib boradilar. xullas, vi asrning 70-80-yillariga kelib, enasoy daryosining yuqori oqimidan to amudaryo bo`ylarigacha, manjuriyadan kimmeriy bosforigacha bo`lgan ulkan hududlar turk xoqonligining tasarrufga o`tadi. turklar o`zlari bosib olgan hududlarning ichki hayotiga aralashmaydilar va hokimiyatni yerli sulolalar hukmdorlari orqali boshqaradilar. natijada, turk xoqonligi tasarrufdagi ko`plab mayda feodal hokimiyatlar vujudga keladi. xoqonlikka kiruvchi yerli sulolalar hukmdorlarning boyishi uchun xalqni ayovsiz talashi, urug`-aymoqchilikning kuchayib ketishi va mayda feodallarning hokimiyat uchun zimdan kurash olib borishi tufayli turk xoqonligi 603-yilda ikki mustaqil davlatga – mo`g`ulistonda tashkil topgan sharqiy turk davlati va markaziy osiyo, jung`oriya hamda sharqiy turkistonni birlashtirgan g`arbiy turk xoqonligiga bo`linib ketadi. vii asrning birinchi choragida g`arbiy turk xoqonligi kuchayib, shimoliy chegaralarini oltoy hududlarigacha, janubiy chegaralarini esa hind daryosi bo`ylarigacha kengaytiradi. yettisuv g`arbiy turk xoqonligining markaziga, siyob shahri esa uning poytaxtiga aylanadi. g`arbiy xoqonlik aholisining kattagina qismi o`troq hayot kechirib, dehqonchilik bilan, shaharlar va yirik qishloqlar aholisi savdo-sotiq hamda …

njikentdagi motam marosimining suratda tasvirlanishi bunga misol bo`la oladi. eftalitlar o`z urf-odatlari, ayniqsa, dafn marosimlariga ko`ra kuchli tabaqalanishga ega bo`lganlar. oddiy eftalitlar murdasi tuproqqa qo`yilgan. boy-badavlat kishilar vafot etganda esa, ularning jasadi maxsus tayyorlangan tosh dahmaga qo`yilgan. urug` boshlig`i vafot etganda, juda katta tantana bilan dafn marosimi o`tkazilgan. odatga ko`ra urug`ning eng boy-badavlat kishilari 20 va undan ham ko`proq sodiq do`stlarga ega bo`lgan. ivasrda yashagan tarixchi ammian marselinning yozishiga ko`-ra, xionit shahzodasi vafot etganda, uning murdasi kuydirilib, uning atrofga sodiq do`stlarining terrakota haykalchalari o`tkazib qo`yil-gan. xulosa qilib aytganda, eftalitlarning 100-yildan oshiqroq hukm-ronligi davri markaziy osiyodagi xalqlarning jipslashuvi, turli qa-bi lalarning qo`shilishi, iqtisodiy va madaniy hayotning yanada rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etgan. turk xoqonligi davri madaniyati, san’ati va diniy qarashlari v asrning ikkinchi va vi asrning birinchi yarmida oltoy va janubiy sibir hududlarida uyushgan yangi bir kuch – turk qabilalar ittifoqi vujudga keladi. bu ittifoqning eng ko`zga ko`ringan boshlig`i bumin vi …

kavkazdagi avarlar yashaydigan huquq me’yorlari barcha uchun qat’iy qonun tusiga ega bo`lgan. masalan, o`g`irlik uchun kim bo`lishidan qat’iy nazar, eng avvalo, o`g`irlangan mol o`n baravar qilib undirib olingan, so`ngra o`lim jazosiga mahkum etilgan. eftalitlarning kuchli davlatga ega bo`la borishi ularning o`troq-lashuviga olib kelgan, sun’iy sug`orish shohobchalari kengayib, dehqonchilik madaniyati yuksala borgan. qalin mudofaa devorlari bilan o`ralgan istehkomli qal’alar, qo`rg`onlar soni tezlik bilan ko`-paygan. bu davrda amudaryo, surxondaryo, qashqadaryo, zaraf-shon va chirchiq daryolari bo`ylarida dehqonchilik rivojlanadi. mazkur daryolardan suv ichuvchi shaharlarda hunarmandchilik taraqqiy etadi. ayniqsa, kulolchilik, chilangarlik, shisha ishlab chiqarish, bo`zchilik va sarrojlik, zargarlik va qurolsozlik yuksaladi. chorvachilik va dehqonchilik rivojlanib, sun’iy sug`orish tizimlari qurilishi avj oladi. eftalitlarda hokimiyatni boshqarish maxsus kengash zimmasida bo`lgan. hokimiyat tepasida kengash ma’qullagan kishi turgan. u taxtni kengash tasdiqlagan qonun asosida boshqargan. eftalitlar davrida xorazm, so`g`diyona, baqtriya va shosh viloyatlarida mus-tahkam va hashamatli qo`rg`onlar vujudga kelgan. savdo-sotiqning gurkirab rivojlanishi eftalitlar davlatchiligi iqtisodiyotining yanada rivojlanishiga olib keladi, …

q bilan sun’iy ravishda ko`tarilgan balandlik tepasiga) qurilgan. masalan, hozirgi buxoro viloyati hududida joylashgan qadimgi varaxsha, poykand shaharlari, xorazmdagi tuproqqal’a shahri, qashqadaryo viloyatidagi qadimgi zahoki moron qasrlari ana shunday sun’iy tepalik ustiga qurilgan bo`lib, tashqi ko`rinishidan nihoyatda mahobatli bo`lib ko`ringan. eftalitlar davri arxitekturasida, eng avvalo, ibodatxona yoki qasr ning tashqi mahobatliligiga va uning ichki bezaklariga alohida e’tibor berilgan. ichki devorlar rangli suratlar, naqshlar va hay-kallar bilan bezatilgan. masalan, hozirgi surxondaryo viloyati hududida joylashgan qadimgi bolaliktepa shahrida qurilgan qasr devor larida saqlanib qolgan devoriy suratlar o`zining nafaqat tabiiy ligi, rangdorligi, balki maishiy hayotning bir bo`lagini badiiy tasvirlashi bilan ham ajralib turadi. haykaltaroshlikda ko`proq terra-kota va koroplastika haykaltaroshligidan foydalanilgan. bu davr haykaltaroshligida hudud va unda yashovchi kishilarning kiyim-kechaklari, taqinchoqlari va o`xshash tomonlari ko`zga tashlanib turgan. ma’bud yoki ma’budalar haykallari (albatta yirik va ulkan haykallar yasalmagan) da uni yaratuvchi haykaltaroshning diniy dunyoqarashi o`z ifodasini topgan. arxeologlarning ma’lumotlariga ko`ra, binolar bir necha qavat qilib …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ilk o`rta asrlar davri madaniyati va san’ati"

1708066464.doc ilk o`rta asrlar davri madaniyati va san’ati reja: 1. eftalitlar davri madanivati. 2. turk xoqonligi davri madaniyati, san’ati. 3. ilk o`rta asrlarda diniy qarashlar. kushonlar saltanati inqirozga uchragach, hayot sahnasida yangi bir sulolalar davlatchiligi – eftalitlar davlati paydo bo`ldi. efta-litlar qadimgi orolbo`yi ko`chmanchi massagetlar avlodlaridan bo`lib, o`z davrida o`ta jangariligi va hujumkorligi bilan ajralib tur ganlar. shu sababli qisqa vaqt ichida sharqiy turkistondan kas piy bo`ylarigacha bo`lgan katta hududlarni o`zlariga bo`ysun-dir ganlar. hatto, sosoniylardan bo`lgan podshoh peruzni ham (459-484) mag`lubiyatga uchratib, eroniylarni o`lpon to`lashga maj-bur qilganlar. eftalitlarning qisqa muddat ichida kuchli davlat barpo etishida, birinchidan, barcha qa...

Формат DOC, 77,5 КБ. Чтобы скачать "ilk o`rta asrlar davri madaniyati va san’ati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ilk o`rta asrlar davri madaniya… DOC Бесплатная загрузка Telegram