umumiy o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik g‘oyalari

DOCX 36 pages 152.6 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 152.6 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

oʻzbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent amaliy fanlar universiteti pedagogika yoʻnalishi 3-kurs p23-s-01 a guruh talabasi dushayeva zarinabonuning ijtimoiy pedagogika fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: umumiy o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik g‘oyalari. . ilmiy rahbar:_________________________ mundarija kirish………………………………..………………………………….…………..3 i bob. o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik qarashlarining ilmiy-asosiy manbalari 1.1. o‘rta osiyoda ilm-fan va ma’rifatning yuksalish davri: ijtimoiy-pedagogik muhit shakllanishi………………………………………………………………………….6 1.2. abu nasr forobiy va ibn sino asarlarida inson tarbiyasi va komillikka erishish g‘oyalari…………………………………………………………………………….10 1.3. beruniy, yusuf xos hojib va ahmad yassaviyning ijtimoiy-pedagogik qarashlarida insonparvarlik tamoyillari……………………………………………18 ii bob. qomusiy olimlarning ijtimoiy-pedagogik merosining zamonaviy ahamiyati 2.1. qomusiy olimlar merosining o‘zbekiston mustaqilligi davrida qayta tiklanishi va o‘rganilishi………………………………………………………………………….20 2.2. qomusiy olimlarning ijtimoiy-pedagogik g‘oyalari zamonaviy ta’lim tizimida…………………………………………………………………………….24 2.3. ijtimoiy-pedagogik merosning yosh avlod tarbiyasidagi o‘rni va istiqbollari….28 xulosa……………………………………………………………………………...32 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………………………………………35 kirish o‘zbekiston bugungi kunda insonparvarlik, milliy qadriyatlar va ma’naviy merosni e’zozlash tamoyillari asosida rivojlanayotgan davlat sifatida ajralib turadi. shu jihatdan, o‘rta osiyo qomusiy …

2 / 36

masalalarida ham chuqur g‘oyalar ilgari surganlar. ularning asarlarida insonparvarlik, axloq, ma’naviyat, komil inson tarbiyasi kabi masalalar markaziy o‘rinni egallaydi. mavzuning dolzarbligi. bugungi globallashuv sharoitida yosh avlodni barkamol, ma’naviy yetuk, ijtimoiy mas’uliyatli inson sifatida tarbiyalash muhim ijtimoiy vazifaga aylandi. bu jarayonda o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ilmiy-falsafiy merosini chuqur o‘rganish, ularning ijtimoiy-pedagogik g‘oyalarini zamonaviy ta’lim tizimiga tatbiq etish muhim ahamiyat kasb etadi. zero, forobiy, ibn sino, beruniy va yusuf xos hojiblarning fikrlari bugungi ta’lim falsafasi — “komil inson” konsepsiyasi bilan uyg‘un holda yoshlarni milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashga xizmat qiladi. tadqiqotning maqsadi. ushbu ishning asosiy maqsadi — o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik g‘oyalarini tizimli o‘rganish, ularning ta’lim va tarbiya haqidagi fikrlarini tahlil qilish hamda zamonaviy pedagogik jarayonlarga integratsiya qilish yo‘llarini aniqlashdan iborat. tadqiqotning vazifalari: 1. o‘rta osiyoda ilm-fan va ma’rifat taraqqiyotining ijtimoiy-pedagogik asoslarini yoritish; 2. forobiy, beruniy, ibn sino, yusuf xos hojib va ahmad yassaviyning tarbiya haqidagi qarashlarini tahlil qilish; …

3 / 36

gdek, manbalarni o‘rganish, tahlil qilish va umumlashtirish uslublaridan foydalanilgan. tadqiqotning ilmiy yangiligi. ishda o‘rta osiyo allomalari merosida ijtimoiy-pedagogik g‘oyalar tizimli tahlil etilib, ularning zamonaviy ta’lim jarayonidagi ahamiyati yangicha yondashuv asosida yoritildi. har bir olimning ijtimoiy tarbiya haqidagi qarashlari bugungi pedagogik tamoyillar bilan qiyoslab o‘rganildi. tadqiqotning amaliy ahamiyati. mazkur ish natijalari ijtimoiy pedagogika, pedagogika tarixi va ma’naviyat asoslari fanlarini o‘qitishda, shuningdek, o‘quvchilarda milliy qadriyat va ma’naviy merosga hurmatni shakllantirishda qo‘llanishi mumkin. shuningdek, bu tadqiqot pedagogik ta’lim muassasalarida o‘qituvchi tayyorlash jarayonida nazariy manba sifatida ham xizmat qiladi. i bob. o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik qarashlarining ilmiy-asosiy manbalari 1.1. o‘rta osiyoda ilm-fan va ma’rifatning yuksalish davri: ijtimoiy-pedagogik muhit shakllanishi o‘rta osiyo qadimdan sharq sivilizatsiyasining yirik markazlaridan biri bo‘lib, insoniyat tarixida ilm-fan, falsafa, adabiyot va madaniyat sohalarida ulkan yutuqlarni bergan mintaqa sifatida e’tirof etiladi. ayniqsa ix–xii asrlar davrida movarounnahr, xuroson, buxoro, samarqand, g‘azna, xiva va marv kabi shaharlar sharq uyg‘onish davrining markazlariga aylangan. bu …

4 / 36

. shu davrda shakllangan ijtimoiy-pedagogik muhitda ilm olish, insonni komil etib tarbiyalash, aql va ma’rifat orqali baxt-saodatga erishish kabi g‘oyalar asosiy mafkuraviy yo‘nalish sifatida shakllandi. ta’lim jarayoni diniy-ilohiy bilimlar bilan bir qatorda, mantiq, falsafa, tibbiyot, matematika, astronomiya, musiqa va adabiyot kabi dunyoviy fanlar bilan boyitilgan edi. bu holat o‘rta osiyo qomusiy olimlarining shakllanishi uchun zarur muhitni yaratdi. ijtimoiy-pedagogik muhitning asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat edi: -ta’lim va tarbiya insonni kamolotga yetkazish vositasi sifatida qaraldi; -ilm olish diniy burch emas, balki ijtimoiy majburiyat sifatida e’tirof etildi; -ustoz-shogird an’analari jamiyatda muqaddas qadriyat sifatida qaraldi; -axloq, odob, halollik, adolat, ilmga muhabbat inson tarbiyasining markazida turdi; -ilmiy maktablar va madrasalar faqat diniy emas, balki falsafiy va tabiiy fanlar markaziga aylandi. bu davrda faoliyat yuritgan allomalardan abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, al-xorazmiy, yusuf xos hojib, ahmad yassaviy, imom moturidiy va boshqalar inson kamoloti, axloqiy barkamollik, jamiyat va ta’lim o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik …

5 / 36

boruvchi jarayon, tarbiyani esa — insonni axloqan poklaydigan omil deb bilgan. forobiy ustoz-shogird munosabatini muqaddas deb hisoblab, tarbiya jarayonida shaxsning ichki dunyosi va intilishlarini inobatga olish zarurligini ta’kidlagan. abu rayhon beruniy (973–1048) beruniy o‘z davrining eng yirik ensiklopedik olimlaridan biri bo‘lib, 150 dan ortiq ilmiy asarlar yozgan. u “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”, “mineralogiya”, “saydana”, “hindiston” kabi asarlarida nafaqat tabiiy fanlarga, balki ijtimoiy va pedagogik masalalarga ham katta e’tibor bergan. beruniy ta’limni inson kamolotining asosiy omili sifatida ko‘rgan. uningcha, bilim — insonni ozod qiladi, uni jamiyatning faol a’zosi etib shakllantiradi. u bolani tabiat qonunlariga muvofiq, uning yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda tarbiyalash zarurligini ilgari surgan. beruniy ilmni faqat kitobdan emas, balki tajriba va kuzatish orqali egallashni tavsiya etgan. uning “ilmni o‘rganishning eng go‘zal yo‘li — hayotni o‘rganishdir” degan fikri bugungi zamonaviy ta’lim falsafasida ham dolzarbligini saqlab qolgan. abu ali ibn sino (980–1037) ibn sino — jahon ilm-fani tarixida buyuk alloma, faylasuf, …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik g‘oyalari"

oʻzbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent amaliy fanlar universiteti pedagogika yoʻnalishi 3-kurs p23-s-01 a guruh talabasi dushayeva zarinabonuning ijtimoiy pedagogika fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: umumiy o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik g‘oyalari. . ilmiy rahbar:_________________________ mundarija kirish………………………………..………………………………….…………..3 i bob. o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik qarashlarining ilmiy-asosiy manbalari 1.1. o‘rta osiyoda ilm-fan va ma’rifatning yuksalish davri: ijtimoiy-pedagogik muhit shakllanishi………………………………………………………………………….6 1.2. abu nasr forobiy va ibn sino asarlarida inson tarbiyasi va komillikka erishish g‘oyalari…………………………………………………………………………….10 1.3. beruniy, yusuf xos hojib va ahmad yass...

This file contains 36 pages in DOCX format (152.6 KB). To download "umumiy o‘rta osiyo qomusiy olimlarining ijtimoiy-pedagogik g‘oyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy o‘rta osiyo qomusiy olim… DOCX 36 pages Free download Telegram