atvud mashinasida kinematika va dinamika qonunlarini o‘rganish

PDF 11 стр. 484,3 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 484,3 КБ

Тип файла PDF

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

atvud mashinasida kinematika va dinamika qonunlarini o‘rganish kerakli asboblar: atvud mashinasi, qoʻshimcha yukchalar, sekundomer. ishning maqsadi talaba ishni bajarish mobaynida “tezlik”, “tezlanish”, “massa”, “kuch”, “impuls” kabi fizik kattaliklarning ma’nosini bilishi, nyutonning uchta qonunining mazmunini tushunishi hamda bog‘langan yuklar tizimi harakatini ifodalovchi oddiy o‘lchashlarni bajarib, ushbu harakatlarni tavsiflashda kinematika va dinamika qonunlarini tadbiq eta olishi kerak. topshiriq 1. atvud mashinasining tuzilishini va o‘lchash usulini o‘rganish. 2. yo‘l qonunini tekshirish. 3. tezlik qonunini tekshirish. 4. nyutonning 2- qonunini tekshirish. 5. o‘lchash natijalarining aniqligini tekshirish. asosiy nazariy ma’lumotlar fazoda jismlarning yoki jism qismlarining bir-biriga nisbatan koʻchishiga mexanik harakat deyiladi. jismlarning mexanik harakatini oʻrganishda mutlaq (absolyut) qattiq jism va moddiy nuqta tushunchalaridan keng foydalaniladi. ixtiyoriy ikki nuqtasi orasidagi masofa doimo oʻzgarishsiz qoladigan jism absolyut qattiq jism deyiladi. moddiy nuqta deb esa oʻlchamlari va shakli qaralayotgan masofaga nisbatan hisobga olinmasa ham boʻladigan jismga aytiladi. jism ilgarilama harakat qilganda uning ikkita nuqtasini birlashtiruvchi toʻgʻri chiziq oʻz-oʻziga …

2 / 11

atda at 0  , 2 2 0 at ts   tekis sekinlanuvchan harakatda esa at 0  , 2 2 0 at ts   ifodalar orqali topiladi. tekis tezlanuvchan harakatda tezlik vektori yoʻnalishi bilan tezlanish vektori yoʻnalishi bir xil, tekis sekinlanuvchan harakatda esa tezlik vektori yoʻnalishi tezlanish vektori yoʻnalishiga qarama-qarshi boʻladi. toʻgʻri chiziqli tekis tezlanuvchan harakatda koordinataning vaqt boʻyicha oʻzgarishini ifodalovchi tenglamaga harakat tenglamasi deyiladi 2 2 00 at txx   bizga ma’lumki nuyutoning birinchi qonuniga koʻra jism tezligining kattaligi va yoʻnalishi bu jismga boshqa jismlarning koʻrsatadigan ta’siri natijasida oʻzgaradi. jism tezligining oʻzgarishiga, ya’ni tezlanish olishiga yoki uning deformatsiyalanishiga sababchi boʻlgan ta’sirni tavsiflovchi kattalikka kuch deyiladi. jismning olgan tezlanishi unga ta’sir etuvchi kuchga toʻgʻri, jismning massasiga esa teskari proporsionaldir. bu xulosa nyutonning ikkinchi qonunini ifodalaydi: amf   m f a    nyutonning ikkinchi qonuni faqat inersial sanoq sistemalari uchun oʻrinlidir. ushbu qonunni jismning …

3 / 11

a si yuk osilgan ingichka ip o‘tkazib qo‘yilgan. si yukni m elektromagnit ushlab tura oladi. s yuk bemalol o‘tishi uchun halqasimon r platforma va pastki d platforma a sterjenga o‘rnatiladi. ishni bajarishda bir-biridan farq qiluvchi m1 va m2 massali yukchalar va sekundomer kerak bo‘ladi. agar s yuk ustiga og‘ir yukchani, si yuk ustiga yengil yukchani qo‘yib, elektromagnit bilan ushlab turib, keyin qo‘yib yuborilsa, ta’sir etuvchi kuchlar o‘zgarmas bo‘lgani uchun, sistema tekis tezlanuvchan harakat qiladi.tekis harakatni kuzatish uchun yukchalarni faqat s yuk ustiga qo‘yish kerak. shunda yukchalarni halqasimon r platforma ushlab qolib, d platformaga urilguncha sistema tekis harakat qiladi. agar yengil yukcha si yuk ustiga qo‘yilsa, s yuk ustidagi yukchani halqasimon r platforma ushlab qoladi va harakat tekis sekinlanuvchan bo‘ladi. nyutonning ikkinchi qonuniga asosan, moddiy nuqtaning tezlanishi barcha ta’sir etuvchi kuchlarning vektor yig‘indisiga to‘g‘ri proporsional, massaga esa teskari proporsionaldir. yukchalar ilgarilanma harakat a m d r si c k b 1-rasm …

4 / 11

marta bajariladi va o‘rtacha vaqt hisoblanadi. 4.tajriba bir xil yukchalar bilan o‘tkazilganda tizimning tezlanishi ham (deyarli) bir xil bo‘ladi t s t s t s a 2 3 3 2 2 2 2 1 1 222  5.tekis tezlanuvchan harakatda yo‘l qonunini tekshirish aniqligini baholash uchun, har xil o‘tilgan yo‘llarda tezlanishni topishdagi nisbiy xatolikni hisoblash kerak %100* a a  , bu yerda  . 3 1 321 aaaaaaa  tajriba uch xil s1, s2, s3 masofalar uchun bajariladi. 1-jadval № 𝑆1 = 𝑆2 = 𝑆3 = 𝑎̅ = 1 3 ∑ 𝑎𝑖 3 1 𝛿 𝑡1 𝑎1 𝑡2 𝑎2 𝑡3 𝑎3 1 2 3 4 5 2-vazifa. tezlik qonunini tekshirish 1. c yukning yuqorigi yuzasidan biror masofada halqasimon p platforma joylashtiriladi. undan pastda (taxminan 30 cm da) tekis d platforma o‘rnatiladi. c yukga qo‘shimcha yukcha qo‘yiladi va tizim boshlang‘ich holatga keltirilib, elektromagnit toki ulanadi. 2. elektromagnit toki o‘chirilib, shu …

5 / 11

. shuning uchun quyidagi tenglik o‘rinlidir(taqriban) 3 3 2 2 1 1 ttt a   . agar birinchi va ikkinchi tajribalarda qo‘shimcha yukcha bir xil bo‘lsa, unda 321 aaa  (taqriban). 5. tezlanishni aniqlashdagi xatolikni baholash uchun 1-vazifaning 5 punktidagi amallar bajariladi. 3-vazifa. nyutonning 2-qonunini tekshirish atvud mashinasida qo‘shimcha yukchani c yukdan si yukka olib qo‘yib, tizimning massasini o‘zgartirilmagan holda harakatlanuvchi kuchni o‘zgartirish mumkin. dinamikaning asosiy qonunini tekshirishda 2 ta qo‘shimcha yukcha kerak bo‘ladi. 1. c yukning pastki asosidan s1 masofada yaxlit platforma o‘rnatiladi. 2. o‘ngdagi c yuk ustiga 2 ta m1 va m2 yukchalar qo‘yiladi va elektromagnitni tok manbaiga ulab, tizimni boshlang‘ich holatda ushlab turiladi. 3. elektromagnit tokdan uziladi va bir vaqtning o‘zida sekundomer ishga tushiriladi. d platformaga c yuk urilganda sekundomer to‘xtatiladi. t vaqt 5 marta o‘lchanadi. bu hol uchun, 2 2 at s  (1) va 1211 )( fgmmam t  ; (2) bu yerda 21 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atvud mashinasida kinematika va dinamika qonunlarini o‘rganish"

atvud mashinasida kinematika va dinamika qonunlarini o‘rganish kerakli asboblar: atvud mashinasi, qoʻshimcha yukchalar, sekundomer. ishning maqsadi talaba ishni bajarish mobaynida “tezlik”, “tezlanish”, “massa”, “kuch”, “impuls” kabi fizik kattaliklarning ma’nosini bilishi, nyutonning uchta qonunining mazmunini tushunishi hamda bog‘langan yuklar tizimi harakatini ifodalovchi oddiy o‘lchashlarni bajarib, ushbu harakatlarni tavsiflashda kinematika va dinamika qonunlarini tadbiq eta olishi kerak. topshiriq 1. atvud mashinasining tuzilishini va o‘lchash usulini o‘rganish. 2. yo‘l qonunini tekshirish. 3. tezlik qonunini tekshirish. 4. nyutonning 2- qonunini tekshirish. 5. o‘lchash natijalarining aniqligini tekshirish. asosiy nazariy ma’lumotlar fazoda jismlarning yoki jism qismlarining bir-biri...

Этот файл содержит 11 стр. в формате PDF (484,3 КБ). Чтобы скачать "atvud mashinasida kinematika va dinamika qonunlarini o‘rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atvud mashinasida kinematika va… PDF 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram