madaniyat va istirohat bog’larining tarixiy taraqqiyoti

DOCX 27,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1703531207.docx madaniyat va istirohat bog’larining tarixiy taraqqiyoti reja: 1. madaniyat va istirohat bog’larining rivojlanishi 2. temuriylar davrida bunyod etilgan bog’lar 3. o’zbekistonda madaniyat va istirohat bog’lari faoliyati madaniyat va istirohat bog’larining rivojlanishi o’zbekiston respublikasi o’z mustaqilligini qo’lga kiritgan dastlabki kunlardan boshlab madaniyat muassasalari jamiyat a'zolarining yangilangan jamiyatga moslashishlari uchun muhim vosita bo’lib xisoblandi. xususan, madaniyat va istirohat bog’lari aholining madaniy hayotining ajralmas qismiga aylandi. biroq ularning tarixiy taraqqiyoti uzoq o’tmishga borib taqaladi. madaniyat va istirohat bog’lari – aholi madaniy hordiq chiqaradigan, turli bezakli daraxt va gulzorlar bilan jihozlangan, ko’kalamzorlashtirilgan maskandir. madaniyat va istirohat bog’lariga nazar tashlaydigan bo’lsak, ularning tarixiy taraqqiyoti uzoq o’tmishga borib taqaladi. jumladan, dunyoning yetti mo’jizasini biri sifatida e’tirof etilgan osma bog’lar ham alohida ajralib turadi. bu qadimgi osma bog’ tuprog’dan qurilgan, ulug’vor lekin mo’rt bo’lgan bobil bilan birga yo’qolgan. bog’ga yaqinlashgandagina uni qavat-qavot ekanligni ko’rish mumkin. unda ulkan daraxtlar bo’lgan. daryodan kelayotgan suvni maxsus moslamalar tepaga eltib …
2
bilan dunyodagi eng mashhur binokor ustalar, mohir me'morlar to’planib ishga kirishadilar. g’oyat katta minora bunyod etiladi. inshootga ulkan qoya toshlar ishlatiladi. minora to’rt qavatli edi. har bir qavat aylana-qubba shaklida ishlanib, ularni baland tosh ustun tutib turardi. ayvonlarning usti qamish bilan yopilib, asfalt qoplangan edi. keyin ustidan g’isht terilib, ayvonlarga suv o’tib ketmasligi uchun qo’rg’oshin plastinkalar yotqizilgan edi. so’ng yuqoriga juda ko’p miqdorda soz tuproq chiqarilib, butun tom bo’ylab qalin qilib solinadi. tuproq shunchalik qalin ediki, unda xatto ko’p yillik daraxtlarni ham o’stirish mumkin edi. u yerda o’sgan noyob gullar va manzarali daraxtlar malikaning vatanidan keltirilgan edi. bu bog’ni sug’orish uchun suvni frot daryosidan olganlar. suvni tepaga ko’tarib beradigan charm idishlar o’rnatilgan ulkan charxpalakni yuzlab qullar kechayu kunduz aylantirib turganlar. malika inshootning u qavatidan-bu qavatiga pushti va oq marmar yotqizilgan keng zinalardan yurib o’tgan. dunyoning bu mo’jizasi hozirgi iroq davlati hududida joylashgan. bobilga kelgan juda ko’p sayohatchilar butun dunyoga dong’i …
3
t va istirohat bog’lari shahar hududining hajmi, memoriy qiyofasi va tabiiy sharoitiga qarab tashkil qilinadi. kichik shaharlarda bitta, katta shaharlarda bir necha, aholisi 500 mingdan ortiq shaharlarda esa umumshahar ahamiyatiga ega bo’lgan bog’lardan tashqari, shahar hududidagi har bir tumanning madaniyat va istirohat bog’i bo’lishi mumkin. unda aholiga madaniy xizmat ko’rsatish katta o’rin tutadi. o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2010 yil 29 dekabrdagi “2011-2015 yillarda madaniyat va istirohat bog’larining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va ularning faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari dasturini tasdiqlash to’g’risida”gi 322-sonli qarori qabul qilingan. temuriylar davrida bunyod etilgan bog’lar temuriylar davrida bog’lar muhim ahamiyatga ega tuzilma bo’lib, u nafaqat madaniyat muassasasi, balki siyosiy vazifalarni bajarib, elchilarni kutib olik kabi vazifalarni ham bajargan. amir temur bog’lari xususidagi dastlabki ma’lumotlar o’tmish tarixchilari, shoirlari, sayyohlari asarlarida uchraydi. shuningdek, amir temur bog’lari o’rta asrlar rassomlari miniatyuralarida ham tasvirlangan. amir temur bog’lari tuzilishiga ko’ra 2 turga bo’lingan: 1) chorbog’lar — geometrik (to’rtburchak, to’g’ri to’rtburchak) shaklda bo’lib, …
4
n eng mashhurlari quyidagilar: bog’i baland. amir temur samarqandning shimolidagi cho’ponota maqbarasi yaqinida nabirasi (mironshohning qizi)ga atab qurdirgan. uni barpo qilishda eron, ozarbayjon va boshqa mamlakatlar bog’chilik san’ati ustalari hamda me’morlari qatnashgan. bog’ o’rtasida tabriz oq marmaridan qurilgan hashamatli qasr bo’lib, uning atrofidagi uzumzor, anjirzor va olmazorlar boqqa go’zal bir tarovat baxsh etib turgan. bog’i behisht. amir temur samarqandning g’arbida suyukli xotini tuman og’a (xayrunniso)ga atab qurdirgan (1378). yozma manbalarda "bog’i jannat" nomi bilan ataladi.tarixchi sharafuddin ali yazdiyning yozishicha, bog’ o’rtasidagi atrofi xandak bilan muhofaza etilgan sun’iy tepalik ustida tabriz oq marmaridan qurilgan hashamatli saroy bo’lgan. saroyga bir necha ko’tarma ko’priklar orqali kirilgan. saroyning bir tarafida hayvonot bog’chasi ham bo’lgan. bog’i davlatobod. amir temurga hindiston yurishidan qaytgan kuni (1399) hadya kilingan. arxeologik tadqiqotlarga ko’ra, u samarqanddan 13 km janubda, katta o’zbekiston traktining chap tomonida bo’lgan. amir temur bu bog’da zafarli yurishlardan qaytgach, dam olgan, tantanali marosimlar o’tkazgan, elchilarni qabul qilgan. …
5
saroy devorlariga amir temur olib borgan urushlardan lavhalar chizib qo’yilgan. amir temur ispaniya elchisi rui gonzales de klavixoni ana shu bog’da qabul qilgan. bu bog’ o’rnida hozir dilkusho qishlog’i joylashgan. bog’i jahonnamo (jahon ko’zgusi). amir temur samarqanddan 7 farsax (42 km) narida, zarafshon tog’i etagida qurdirgan (1398). unda saroy va qal’a bo’lgan. "zafarnoma"da yozilishicha, bu bog’ning hududi benihoyat katta bo’lib, yo’qolib qolgan ot 6 oydan so’ng topilgan ekan. bog’i maydon. amir temur samarqandning shimolida, cho’ponota tepaligi etagida qurdirgan. tarixiy manbalarga qaraganda, bog’da hashamatli bir ayvon (ko’shk) va qimmatbaho toshlardan yasalgan taxt bo’lgan. mirzo ulug’bek bu bog’ni yanada obod qilgan. bobur shu haqda bunday deb yozadi: "bu bog’ning o’rtasida (ulug’bek) bir oliy imorat qilibdur. chil(qirq) sutun derlar, du (ikki) oshyona (qavat), sutunlari tamomi toshdin. bu imoratning to’rt burchida to’rt manordek burjlar qo’poribturlarkim, yuqorig’a chiqar yo’llar bu to’rt burjdindur. o’zga tamom yerlarda toshdin sutunlardir. ba’zini morpech xiyora (burama, ko’pqirrali) qilibturlar. yuqorigi oshyonaning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "madaniyat va istirohat bog’larining tarixiy taraqqiyoti"

1703531207.docx madaniyat va istirohat bog’larining tarixiy taraqqiyoti reja: 1. madaniyat va istirohat bog’larining rivojlanishi 2. temuriylar davrida bunyod etilgan bog’lar 3. o’zbekistonda madaniyat va istirohat bog’lari faoliyati madaniyat va istirohat bog’larining rivojlanishi o’zbekiston respublikasi o’z mustaqilligini qo’lga kiritgan dastlabki kunlardan boshlab madaniyat muassasalari jamiyat a'zolarining yangilangan jamiyatga moslashishlari uchun muhim vosita bo’lib xisoblandi. xususan, madaniyat va istirohat bog’lari aholining madaniy hayotining ajralmas qismiga aylandi. biroq ularning tarixiy taraqqiyoti uzoq o’tmishga borib taqaladi. madaniyat va istirohat bog’lari – aholi madaniy hordiq chiqaradigan, turli bezakli daraxt va gulzorlar bilan jihozlangan, ko’kalamzorlashtirilgan ma...

Формат DOCX, 27,0 КБ. Чтобы скачать "madaniyat va istirohat bog’larining tarixiy taraqqiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: madaniyat va istirohat bog’lari… DOCX Бесплатная загрузка Telegram