o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi faniga kirish. ibtidoiy davr madaniyati

DOC 111,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708066519.doc o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi faniga kirish. ibtidoiy davr madaniyati reja: 1. o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 2. ibtidoiy davr madaniy bosqichlari. 3. ibtidoiy davrning ma’naviy madaniyati. o`zbekiston madaniyati va san’ati tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari. o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi kursi madaniyatimizning rivojlanish umumiy qonuniyatlarini o`rgatadi. o`zbekiston madaniyati va san’ati tarixi fanining predmeti o`rta osiyo xalqlarining eng qadimgi zamonlardan to hozirgi kunlargacha bosib o`tgan uzoq va murakkab tarixiy yo`lini, madaniy va ma’naviy hayotini xolisona o`rganish va tushuntirishdan iborat. mazkur kursning asosiy vazifasi insonning tabiat va jamiyat bilan birgalikdagi faoliyati hamda kishilarning ma’naviy turmushiga oid barcha jarayonlarni tadqiq qilishdan iborat. madaniyat-insonlardan ijodiy faoliyat tufayli yaratilgan moddiy va ma’naviy boyliklar majmuasiga aytiladi. madaniyat atamasi hozirgi zamon ilmiy adabiyotida rang-barang ma’noni anglatadi. u lotincha “ishlov berish, parvarish qilish” ma’nosini anglatsa, keyinchalik “ma’rifatli bo`lish, tarbiyali, bilimli bo`lish” mazmunida ishlatiladi. o`zbek tilida ko`p ishlatiladigan “madaniyat” atamasi arabcha …

iat ustidan hukmron bo`lishida birinchi qadam bo`ldi. xozirgi davrda fanda ibtidoiy odamlarning eng avvalgi vakillaridan birini pitekantrop deb ataladi. pitekantroplarning qoldiqlari dastlab yava orolidan topilgan. birmuncha vaqt o`tgandan so`ng xitoyning pekin shahri yaqinidagi g`ordan sinantrop («xitoy odami») ning qoldiqlari topilgan. bu yerdan 40 ga yaqin sinantroplarning suyak-lari bilan birga juda sodda tosh qurollari, sinantropga ovqat bo`l-gan hayvonlarning suyaklari va nihoyat ularning olovdan foy-dalanganliklarini ko`rsatuvchi kul qoldiqlari topilgan. odamning rivojlanishidagi keyingi bosqich neandertal bosqich deb nomlanadi. germaniyaning neandertal shahri yaqinidan topilgan odam qoldiqlari nomi bilan yuritiladi. respublikamiz hududidagi teshiktosh g`oridan (surxondaryo viloyati, 1938-yil) ham 12 yoshli neandertal bolaning qoldiqlari topilgan. odamga qurol va yaroq ishlash uchun xizmat qilgan birinchi material tosh, ya’ni chaqmoqtosh yoki unga yaqin mineral jinslar, xususan oqtosh (kvars) bo`lgan. chaqmoqtosh yer sharining barcha yerida juda keng tarqalgan bo`lib, bu mineralda juda ham muhim ahamiyatga ega bo`lgan uch xususiyat–qattiqlik, yupqa bo`lakchalarga bo`linib ketish va kesuvchi o`tkir qirralar mavjud bo`lgan. …

idoiy odamlar yer yuzida yo`q bo`lib ketganlar. biroq yerning yuqori qatlamlarida qadim ajdodlarimiz faoliyatining moddiy qoldiqlari, uning ish qurollari, yaroq-aslahalari, uylari, jihozlari, kiyimlari, tasviriy san’at asarlari, topinish buyumlari va nihoyat yovvoyi hamda uy hayvonlarining suyaklari birin-ketin, qavatma-qavat bo`lib ko`milib saqlanib qolgan. shu bilan birga qadim ajdodlarimiz to`g`risida muayyan fkr yuritish uchun ulardan bizga meros bo`lib kelgan, u yoki bu darajada saqlanib qolgan xalq og`zaki ijodining namunalari manba vazifasini o`taydi. ibtidoiy jamiyatning rivojlanish tarixi bir qancha, bosqichlar yoki davrlarni bosib o`tgan. fanda asosan mehnat qurollari qanday materialdan yasalganligiga qarab, ibtidoiy davrni tosh, bronza va temir asrlariga bo`lish odatga aylanib qolgan. masalan, kopengagen (daniya) asori-atiqalar muzeyi xodimi kristian tomsen birinchi marta fanga mehnat qurollarini yasalgan materiallarga qarab tosh, bronza va temir davrlari tushunchasini kiritadi. keyinchalik tosh asri qadimgi tosh-paleolit (gr.palato qadimgi va litos-tosh) va yangi (gr. peo-yangi) asrlarga bo`lingan. davrlarga bo`lishning boshqa bir juda qadimgi sistemasi – bu ishlab chiqarish faoliyati sohalariga …

llashib, kishilar tasavvuri mahsuli hisoblanmish ustqurma elementlari yaratila boshlandi. “insoniyat yaratgan moddiy va ma’naviy qadriyatlar majmuidir”. madaniyat tushunchasi xx asrga kelib ijtimoiy va gumanitar fanlar tizimidan o`rin oldi. insoniyat jamiyat doimiy ravishda rivojlanishda bo`lib, o`zgarib takomillashib boradi. turli tarixiy davrlarda xilma xil madaniyatlar mavjud bo`lib, insonlar dunyoning o`zgacha anglagan va qabul qilgan. madaniyat jamiyatning mahsuli ijtimoiy hayotining muhim jabhalaridan biri. madaniyatsiz jamiyat bo`lmagandek, madaniyat ham jamiyatdan tashqarida bo`lmaydi. jamiyat madaniyatni vujudga keltiradi. jamiyat boyib borsa, madaniyat ham yuksaladi. alohida bir shaxsning alohida madaniyati bo`lmaydi. shaxs muayyan jamiyatdagi madaniy muhitda yashaydi va madaniyati shakllanadi. madaniyat va san’at evolyutsiyasi, bir tomondan, va o`zbekiston davlatchiligining rivojlanishi ikkinchi tomondan, bu tarixiy jarayonning uzluksizligi izchilligi va o`zaro shartlanganligi haqida guvohlik beradi. tarixiy rivojlanish jarayonida mafkuraviy «funksiyaning roli ortib boradi va yangi davrga kelib davlat qurilishi uning ma’naviy negizini tashkil etuvchi eng muhim jihatini belgilagan holda yetakchilik qiladi. madaniyatning muayyan ko`rinishi davlatchilik rivojining ma’lum bosqichiga muvofq …

oq sopollitepa manzilgohi). dastlabki yirik shaharlar eramizgacha i ming-yillikda yuzaga kelgan va qadimgi davrdayoq biz o`zbekistonning barcha hududlarida shaharsozlikning shiddat bilan rivojlanganini kuzatamiz. bu o`zbekistonning janubi ham (qiziltepa, bandixon, dalvarzintepa, xalchayon, kampirtepa va h.k.) va markaziy mintaqalar ham (samarqand yoki yunon muallifaricha maroqand) va farg`ona (yunon muallifaricha kiropol) va xorazm (qal’aliqir, tuproqqal’a va h.k.) hamdir. bu davr moddiy va badiiy madaniyati hunarmandchilik va sajdagohlik san’ati shaklidagi yahlitlik ko`rinishida namoyon bo`ladi. ikkinchi davr – eramizgacha i ming-yillikning birinchi yarmi ilk davlatchilik tuzilmalari san’ati va hunarmandchiligi. bu baqtriya, sug`d, xorazmning tarixiy-madaniy viloyatlari shakllanishi davri bo`lib, bunda siyosiy hokimiyatning tarmoqlangan tizimli davlatlarning dastlabki shakllarini ko`rish mumkin. san’atda ikkita yorqin yo`nalish namoyon bo`ladi, ulardan biri sug`oruvchi dehqonchilik, boshqasi ko`proq ko`chmanchi va yarim ko`chmanchi chorvachilik bilan mashg`ul mintaqalarning rivojlanishi bilan bog`liq. o`zbekiston turli viloyatlarida ilk davlatchilik shakllanishiga muvofq holda madaniyat va san’atning mahalliy xususiyatlari yuzaga kela boshlaydi. uchinchi davr – eramizgacha iv asr oxiri – …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi faniga kirish. ibtidoiy davr madaniyati"

1708066519.doc o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi faniga kirish. ibtidoiy davr madaniyati reja: 1. o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 2. ibtidoiy davr madaniy bosqichlari. 3. ibtidoiy davrning ma’naviy madaniyati. o`zbekiston madaniyati va san’ati tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari. o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi kursi madaniyatimizning rivojlanish umumiy qonuniyatlarini o`rgatadi. o`zbekiston madaniyati va san’ati tarixi fanining predmeti o`rta osiyo xalqlarining eng qadimgi zamonlardan to hozirgi kunlargacha bosib o`tgan uzoq va murakkab tarixiy yo`lini, madaniy va ma’naviy hayotini xolisona o`rganish va tushuntirishdan iborat. mazkur kursning asosiy vazifasi insonning tabiat va jamiyat bilan birgalikd...

Формат DOC, 111,5 КБ. Чтобы скачать "o`zbekistonning madaniyati va san’ati tarixi faniga kirish. ibtidoiy davr madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`zbekistonning madaniyati va s… DOC Бесплатная загрузка Telegram