amfibiyalar sinfining ekalogiyasi va evalyutsiyasi

PPTX 16 pages 993.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 993.4 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

amfibiyalar sinfining ekalogiyasi va evalyutsiyasi. reja: amfibiyalar haqida umumiy tushuncha. amfibiyalarning yashash muhitiga ko’ra ekologik guruhlari amfibiyalarning kelib chiqishi. amfibiyalar poikilotermik (sovuq qonli) hayvonlar guruhiga kiradi, ya’ni ularning tana harorati beqaror va atrof-muhit haroratiga bog’liq. amfibiyalarning namlik va haroratga bo’lgan katta bog’liqligi cho’llarda va ko‘pgina mamlakatlarda deyarli yo’qligi va aksincha, ekvatorga qarab turlarning tez o‘sishi va nam va issiq tropik o’rmonlarda ularning ajoyib boyligi bilan bog’liq. shunday qilib, agar kavkazda 12 amfibiya turlari mavjud bo’lsa, unda markaziy osiyoning 6 marta kavkazdan kattaroq katta joylarida faqat ikkita tur — yashil qurbaqa va ko’l qurbaqasi yashaydi. faqat bir nechta turlar shimolga qutb doirasiga kiradi. bu o’simlik va o’tkir qurbaqalar va sibir to’rt barmoqli triton. suvda hamda quruqlikda yashovchilar ko’p jihatdan namlik va temperaturaga bog’liq bo’lganligi uchun ular sahrolarda va qutb tomonlarda deyarli uchramaydi, ya’ni tropikdan shimolga va janubga hamda toqqa qarab ko’tarilib borgan sari amfibiyalarning turlari va sonlari kamayib boradi. masalan:qutb doirasida …

2 / 16

. 2. hayotini bir qismini suvda va bir qismini quruqlikda o’tkazuvchi amfibiyalar. bu guruhga ko’pchilik dumsiz amfibiyalar vakillari kiradi. ular ko’payish davrini va qishki uyqusini suvda o’tkazadi. ko’l baqasi suvdan tashqarida uchrasa ham, lekin suv bo’yidan uzoqqa ketmaydi, quruqlikda biror havd sezilsa, darxol suvga tushadi. hayotining aksariyat qismini quruqlikda o’tkazadigan qurbaqalar, olovli va kavkaz salamandrlari ham faqat suvda urchiydi va rivojlanadi. rana ridibunda(ko’l baqasi). 3. daraxtda yashovchi amfibiyalar. dumsiz amfibiyalar turkumi orasida tropik o’rmonlarda daraxtda yashashga moslashgan turlari ham mavjud. ular o’z tuxumlarini suvga, yirik barg ustiga, daraxt ildiziga qo’yib, shu yerda ko’payadi. umuman daraxtda yashaydigan amfibiyalarning hayot sharoiti ham har xildir. masalan: kvakshalar umrining ko’p qismini daraxtda o’tkazadi, lekin ularning ko’payishi, urchishi yerda va suvda o’tadi. daraxtda yashaydigan amfibiyalar turli moslanish belgilariga ega. kvakshalar barmoqlarida joylashgan bezlar ishlab chiqaradigan shilimshiq moddasi va so’rg’ichlari yordamida daraxtlarda o’rmalab yuradi. ba’zi turlarining shilimshiq ishlab chiqaruvchi bezlari qorin terisida joylashgan. fillomeduzalar barmoqlari yordamida …

3 / 16

alishi yillik haroratning birmuncha yuqori bo’lishi, suv havzalarining mavjudligi, havoning namligi, suv va tuproqning kimyoviy tarkibiga bog’liq oyoqsiz amfibiya. .4. suvda hamda quruqlikda yashovchilarning kelib chiqishi va ahamiyati amfibiyalaming kelib chiqishini o’rganish katta ahamiyatga ega. suvda hamda quruqlikda yashovchilar dastlabki quruqlikda yashashga o’tgan umurtqali havvonlar bo’lganidan ularning kelib chiqishi orqali boshqa haqiqiy quruqlikda yashovchi umurtqalilami, ya’ni sudralib lvuruvchilar. qushlar va sutemizuvchilaming kelib chiqishini izohlab berishda muhim ahamiyatga ega. umurtqalilami suv muhitidan qumqlikda yashashga o’tishida atmosfera kislorodi bilan nafas olishga va quruqlikda qattiq substratda harakatlanishga moslanishi muhim ahamiyatg suvda va quruqda yashovchilar – quruqda yashovchi umrtqalilarning birinchi sinfi bo’lib, suvda yashagan qadimgi ajdodlarning bir qancha belgilarini ham saqlab qolgandir. bu hayvonlarning individual rivojlanishida muhitning almashinib turishi juda ham harakterlidir. amfibiyalarning dastlabki rivojlanishi suvda o’tadi va suvda yashashga layoqatlashgan lichinkasi (itbaliq) metomorfozlashib quruqlikda yashovchi yetuk hayvonga aylanadi. quruqda yashovchi umrtqalilar singari amfibiyalarda besh barmoqli bo’imli oyoqlar bo’ladi. bosh skeleti umrtqa poonasiga harakatchan …

4 / 16

alar ancha kam uchraydi va faqat shimoliy yarim sharda (150 ga yaqin turi) tarqalgan. nihoyat uchinchi turkum oyoqsizlardir bu turkumning turlari juda oz (50 tacha) bo’lib unga faqat tropik chervyagalar kiradi, chervyagalar juda qadimgi kosali (panstirli) amfibiyalarning yerni kovlab hayot kechirishgan. e`tiboringiz uchun raxmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg

5 / 16

amfibiyalar sinfining ekalogiyasi va evalyutsiyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amfibiyalar sinfining ekalogiyasi va evalyutsiyasi"

amfibiyalar sinfining ekalogiyasi va evalyutsiyasi. reja: amfibiyalar haqida umumiy tushuncha. amfibiyalarning yashash muhitiga ko’ra ekologik guruhlari amfibiyalarning kelib chiqishi. amfibiyalar poikilotermik (sovuq qonli) hayvonlar guruhiga kiradi, ya’ni ularning tana harorati beqaror va atrof-muhit haroratiga bog’liq. amfibiyalarning namlik va haroratga bo’lgan katta bog’liqligi cho’llarda va ko‘pgina mamlakatlarda deyarli yo’qligi va aksincha, ekvatorga qarab turlarning tez o‘sishi va nam va issiq tropik o’rmonlarda ularning ajoyib boyligi bilan bog’liq. shunday qilib, agar kavkazda 12 amfibiya turlari mavjud bo’lsa, unda markaziy osiyoning 6 marta kavkazdan kattaroq katta joylarida faqat ikkita tur — yashil qurbaqa va ko’l qurbaqasi yashaydi. faqat bir nechta turlar shimolga qutb doi...

This file contains 16 pages in PPTX format (993.4 KB). To download "amfibiyalar sinfining ekalogiyasi va evalyutsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: amfibiyalar sinfining ekalogiya… PPTX 16 pages Free download Telegram