ignaterililar biologiyasi va ekalogiyasi

DOCX 24 pages 1.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus talim vazirligi jizzax davlat pedagokika insituti tabbiy fanlar fakulteti biologiya o’qitish metodikasi kafedrasi mavzu:………… ignaterililar biologiyasi va ekalogiyasi bajardi: …………………………………………… murodov. o’tkir ilmiy raxbar:……………………………xamrayeva. nafisa jizzax 2020 mundarija kirish reja i bob. ignaterililar xaqida umumiy malumot 1.1 ignaterililar olami tugrisida tushuncha 1.2 ignaterililar sistematikasi 1.3 ignaterililar tabiatdagi urni va turlari xakida malumot ii bob ignaterililar biologiyasi 2.1 ignaterililar kupayishi va ekalogiyasi 2.2 ignaterililar rivojlanishi va tarkalishi 2.3 ignaterililar filogeniyasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish zoologiya xayvonlarning tuzilishi, xayot kechirishi,tartsalishi va yashash muxiti bilan munosabatlarini,shuningdek ularning xususiy xamda tarixiy tarakkiyoti-ni urganadi.zoologiya kompleks fan bulib, bir kancha fanlarniuz ichiga oladi. sistematika turlarning xilma-xilligi,ularning uzaruxshashligi yoki bir-biridan farki asosidaturli sistematik guruxlar urtasidagi ierarxiya (to-belik) munosabatlarini urganadi. morfologiya — xayvonlarningtashki, anatomiya — ichki tuzilishini urganadi.solishtirma va evolyutsion morfologiya turli sistematikguruxlarga mansub bulgan xayvonlarning tuzilishi vaularning tarixiy rivojlanishini tekshiradi. embriologiyaxayvonlarning embrional rivojlanishi (ontoge-nez)ni, filogenetika esa xayvonot dunyosining evolyu-siyasini, ekologiya …

2 / 24

uvalchanglarni, entomologiya — xasharotlarni, akarologiya — kanalarni, ixtiologiya — balikdarni, ornitologiya— kushlarni, teriologiya — sutemizuvchilarni urganadi. zoologiya boshka biologiya fanlari, shuningdek tib-biyot, veterinariya va k,ishlok, xujaligi bilan uzviy bog-lik,. zoologiyaning kupgina bulimlari esa parazitologiya,gidrobiologiya, epizootologiya, epidemiologiya kabi kompleks fanlar tarkibiga kiradi. odam va xayvonlar-ning parazitlarini urganish tibbiyot va veterinariya parazitologiyasi uchun juda muxim axamiyat kasb etadi.tuprokda yashovchi xayvonlarni urganish esa tuprok,xosil bulish jarayonlarini tushunib olish va tuprok,unumdorligini oshirish usullarini ishlab chik,ish im-konini beradi. ekologo-zoologik tadk,ik,otlar balik, xujaligi va chor-vachilikni yanada rivojlantirish, ovlanadigan xayvonlar sonini tartibga solish, foydali xayvonlarni ikdim-lashtirish va kupaytirish, shuningdek k,ishlok xujaligizararkunandalariga k,arshi kurashni tugri tashkil etish-ga yordam beradi. turli xayvonlar urtasidagi uzaro mu-nosabatlarni, shuningdek xayvonlar organizmidagi bio-kimyoviy uzgarishlarni tekshirish parazit va zararkunandaxayvonlarga k,arshi biologik kurash choralarini ishlab chik,ishda muxim urin tutadi.zoologiya fani yutukdari tabiatga ilmiy-materialis-tik dunyok,arashning rivojlanishida xam katta axamiyatgaega. zoologiya fani tuplagan ilmiy dalillar organikolamning rivojlanishi tugrisidagi evolyutsion ta'li-motni yaratish uchun asos bulib xizmat k,ildi. inson …

3 / 24

$lan bushlikichlilarning birlamchi simmetriyasidanfarkkiladininaterililarningajdodlariva lichinkalari ikkitomonlama simmetriyagaega. ninaterililar selomi yaxshi rivojlangan bulib,suyukdik bilan tulgan. bu bushlikda ichki organlari joy-lashgan. selomning murakkab tuzilishi va undan bir kator sistemalarning x,osil bulishi bilan ninaterililar boshka ^ayvonlardan keskin fark kiladi. xususan,barcha ninaterililar uchun xos bulgan ambulakral (suvto-mir) sistemasi selomdan kelib chikadi.ninaterililarning terisi ostidagi biriktiruvchitoqimasida o\ak plastinkalardan iborat skeleti joy-lashgan. skelet plastinkalari tikan yoki ninaga uxshab tana sirtiga turtib chikib turadi. ninaterililarning kon aylanish sistemasi bor, nafas olish organlari kuch-siz rivojlangan, maxsus ayirish sistemasi bulmaydi.nerv sistemasi sodda tuzilgan bulib, kupincha teri epi-teliysi ichida yoki epiteliyning tana devoriga botibkirgan kismida joylashgan.ninaterililar ayrim jinsli ^ayvonlar. ularningtuxumidan erkin suzib yuradigan diplevrula lichinkasi chikdtsi. bu lichinka murakkab metamorfoz orkali voyaga yetgan \ayvonga aylanadi.ninaterililar tipi 5000 dan kuprok, dengizlardayashovchi xayvonlarni uz ichiga oladi. tip pel`matozoy-lar va eleuterozoylar kenja tiplariga ajratiladi.tashk,i tuzilishi. sharsimon tanasi besh nurli sim-metriyali buladi. pastki biroz yassilashgan oral tomo-nida ofh3 teshigi, kdrama-karshi aboral tomonida anal teshigi, jinsiy …$

4 / 24

$r katori-dan iborat (karang: 205-rasm). bu plastinkalar katori-ning 5 juftida juda kup teshikchalar buladi. teshikcha-lardan ambulakral oyokchalari chik,ib turadi. ambulakralplastinkalar urtasida birmuncha yirikrok,, interambu-lakral plastinkalar yotadi. \a r bir interambulakral plastinka aboral tomonda joylashgan bitta jinsiy plastinkabilan tutashadi. bu plastinkalarda jinsiy teshigibuladi. jinsiy plastinkalardan birida juda kupteshikchalar bulib, u medreopor plastinkasi ^isoblanadi.ayrim dengiz tipratikanlarining ninasi juda katta,ba'zan tana diametriga nisbatan 2—3 marta uzun buladi.oddiy ninalari orasida kiskichga uxshash ninalar —peditsellyariyalar joylashgan. xar bir peditsellyariya x,ara-katchan poyacha va tishli ombirchadan iborat. peditsellya-riyalarning tuzilishi va vazifasi *ar xil, ulardan kupchi-ligi tana sirtiga tushgan ekskrementlarni maydalab,tanani tozalash vazifasini bajaradi. boshka peditsellyariyalaresa \imoya uchun xizmat k,iladi. ularning \arbirida uch juftdan za\ar bezlari buladi.tipratikanlarning ofh3 bushligida chaynash a'zosi arastu fonari joylashgan. arastu fonari 25 ta o^ak tusinchalar va plastinkalardan tuzilgan. 1.2 ignaterililar sistematikasi tip. ninatanlilar-echinodermata kenja tip. eleuterozoylar-eieutherozoa sinf. dengiz yuiduzlari-asteroidea turkum. forsipulatalar – forcipulata avlod. asteriaslar - asterias tur. dengiz yuiduzi-asterias rubens ignaterililarning tabiatdagi …$

5 / 24

$isk-ning markazidan boshlanadigan ikki xil chiziklarnikurish mumkin. markazdan nurlarining chetlariga k,arab taraladigan chizik diuslar, ularning oraligida joylashganmarkaziy diskning chetiga kelib tak,aladigan kaltachizikdar esa interradiuslar deyiladi. markaziy diski-ning ofh3 teshigi joylashgan ostki tomoni oral, uningkarama-karshi tomoni esa aboral tomon deyiladi. abo-ral tomonda chikaruv teshigi buladi. tanasining ostkitomonidan \ar bir nur buylab ambulakral egatcha utadi.bu egatcha tubida maxsus usimtalar shaklidagi ambulakral oyo^chalar joylashgan. dengiz yulduzlari ana shu oyok,chalaryordamida x,arakat kiladi. nurlar buylab ikki k,ator bulib__joylashgan ambulakral plastinkalar ambulakral egatcha-larni yopib turadi. markaziy diskning aboral tomoni-dagi interradiuslardan birining ustida mayda teshik-chalari bulgan madrepor plastinkasi joylashgan. aboraltomonining sirtida mayda ox,ak ninalari bor. ayrimvakillarida bunday ninalardan ikkitasi birlashib, k,ay-chiga uxshash peditsellyariyalarni x,osil kilishi mumkin.xazm kilish sistemasi. oral tomonida joylashgan te-shigi kiska \alkum orkali xaltaga uxshash oshkozonga ochi-ladi. oshkozon kiska va tor orka ichakka utadi. orka ichagiaboral tomonining markazidagi chikarish teshigi orka-li tashkariga ochiladi. oshkozondan *ar bir nur buylabbir juftdan uzun naylar ketadi (188-rasm). naylarningyon tomonida …$

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ignaterililar biologiyasi va ekalogiyasi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus talim vazirligi jizzax davlat pedagokika insituti tabbiy fanlar fakulteti biologiya o’qitish metodikasi kafedrasi mavzu:………… ignaterililar biologiyasi va ekalogiyasi bajardi: …………………………………………… murodov. o’tkir ilmiy raxbar:……………………………xamrayeva. nafisa jizzax 2020 mundarija kirish reja i bob. ignaterililar xaqida umumiy malumot 1.1 ignaterililar olami tugrisida tushuncha 1.2 ignaterililar sistematikasi 1.3 ignaterililar tabiatdagi urni va turlari xakida malumot ii bob ignaterililar biologiyasi 2.1 ignaterililar kupayishi va ekalogiyasi 2.2 ignaterililar rivojlanishi va tarkalishi 2.3 ignaterililar filogeniyasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish zoologiya xayvonlarning tuzilishi, xayot kechirishi,tartsalishi va yashash muxiti bilan ...

This file contains 24 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "ignaterililar biologiyasi va ekalogiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ignaterililar biologiyasi va ek… DOCX 24 pages Free download Telegram